Οι 3 σκόπελοι για το νέο δάνειο

Η μακρά πορεία της Ελλάδας από την πτώχευση προς τη σωτηρία συνεχίζεται. Ο επόμενος σταθμός ορίστηκε για την ερχόμενη Δευτέρα, οπότε καλώς εχόντων των πραγμάτων θα υιοθετηθούν από το Eurogroup, αν όχι οι τελικές, τουλάχιστον οι ουσιαστικές αποφάσεις για τη νέα δανειακή σύμβαση. Ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ σε μια λιτή ανακοίνωση που εξέδωσε λίγο μετά το πέρας της χθεσινής υπουργικής τηλεδιάσκεψης των «17» εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι μετά τα όσα ανέφερε ο Ευάγγελος Βενιζέλος έχουν πλέον πληρωθεί οι βασικές προϋποθέσεις που είχαν θέσει οι δανειστές στην Αθήνα. Δήλωσε επίσης πεπεισμένος ότι τη Δευτέρα θα υπάρξουν νέα δεδομένα.
Ειδικότερα, ο κ. Γιούνκερ ανέφερε ότι κατά την τηλεδιάσκεψη σημειώθηκε «σημαντική πρόοδος» στα ζητήματα που εκκρεμούσαν σχετικά με το δεύτερο πρόγραμμα της Ελλάδας. Οπως διευκρίνισε, το Εurogroup έλαβε «ισχυρές διαβεβαιώσεις από τους αρχηγούς των κομμάτων που στηρίζουν την κυβέρνηση», ενώ παράλληλα τόνισε ότι «η τρόικα ολοκλήρωσε και παρουσίασε την ανάλυσή της για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους της Ελλάδας».
Επίσης, σημείωσε ότι η περαιτέρω τεχνική επεξεργασία που έγινε μεταξύ της Ελλάδας και της τρόικας οδήγησε «στον εντοπισμό των απαιτούμενων πρόσθετων μέτρων ύψους 325 εκατ. ευρώ», αλλά και στη διαμόρφωση «ενός λεπτομερούς καταλόγου προαπαιτούμενων δράσεων μαζί με ένα χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή τους». Στην ίδια δήλωση ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ τόνισε ότι «απαιτούνται ακόμη κάποιες διευκρινίσεις σε ό,τι αφορά τους ειδικούς μηχανισμούς που θα προβλεφθούν για την ενίσχυση του ελέγχου της εφαρμογής του προγράμματος και να διασφαλιστεί ότι προτεραιότητα θα δίνεται στην εξυπηρέτηση του χρέους». Σύμφωνα με πληροφορίες, ο ρόλος του ελεγκτή της εφαρμογής των μέτρων του Μνημονίου προορίζεται για τον επικεφαλής της Task Force της Ευρωπαϊκής Ενωσης στη χώρα – τον Χορστ Ράιχενμπαχ, με ενίσχυση τόσο των αρμοδιοτήτων του, όσο και των στελεχών που την απαρτίζουν.

Η Ελλάδα πραγματοποίησε χθες ένα σημαντικό βήμα προς την υπογραφή της νέας δανειακής σύμβασης, πλην όμως έχει ακόμη να υπερβεί τρία εμπόδια.

1 Το πρώτο αφορά τον λεγόμενο «κατάλογο προαπαιτούμενων δράσεων». Επί της ουσίας πρόκειται για μέτρα που περιέχονται στο Μνημόνιο και τις οποίες η Ελλάδα έπρεπε να ολοκληρώσει έως τα μέσα Μαρτίου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες χθες συμφωνήθηκε οι ενέργειες αυτές να ολοκληρωθούν μέσω ενός νέου πολυνομοσχεδίου που θα ψηφιστεί έως τα τέλη Φεβρουαρίου.

2 Το δεύτερο εμπόδιο αφορά το δημόσιο χρέος, το οποίο ως γνωστό για να χαρακτηριστεί βιώσιμο πρέπει να είναι εξασφαλισμένη η συρρίκνωσή του στο 120% του ΑΕΠ της χώρας το 2020. Χθες το ΔΝΤ παρουσίασε μελέτη, βάσει της οποίας το 2020 το χρέος θα βρίσκεται στο 128% του ΑΕΠ και στη συνέχεια συμφωνήθηκε στο Συμβούλιο ότι θα πρέπει πάση θυσία να πέσει τουλάχιστον στο 125% του ΑΕΠ. Σε εκκρεμότητα παραμένει το πώς θα συμβεί αυτό, με τους Γερμανούς να θεωρούν πως πρέπει να γίνει μέσω της περαιτέρω περικοπής της αξίας των ομολόγων που κατέχουν οι ιδιώτες και την Επιτροπή να συνιστά να αναλάβουν το κόστος οι κεντρικές τράπεζες των κρατών-μελών, αφού η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δήλωσε και χθες ότι αρνείται να αναλάβει το κόστος.

3 Το τρίτο εμπόδιο αφορά το πώς θα διασφαλιστεί ότι η Ελλάδα «θα δίδει προτεραιότητα στην εξυπηρέτηση του χρέους». Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, πίσω από τη διατύπωση αυτή κρύβεται η γαλλογερμανική ιδέα περί δημιουργίας ενός δεσμευμένου λογαριασμού, μέσω του οποίου η τρόικα θα διασφαλίζει ότι θα εξυπηρετείται κατά προτεραιότητα το χρέος. Επί της ουσίας αναζητούνται τρόποι με τους οποίους έσοδα του Δημοσίου θα πηγαίνουν κατευθείαν σε αυτό τον λογαριασμό, θα χρησιμοποιούνται για την πληρωμή των τοκοχρεολυσίων και στη συνέχεια οι δανειστές θα καταβάλλουν το ισόποσο. Ετσι θα διασφαλιστεί η απαίτηση Σαρκοζί και Μέρκελ, «να μη δίδονται πλέον χρήματα υπό μορφή προκαταβολών στην Ελλάδα». Προς τον σκοπό αυτό, πρέπει να υπάρξουν οι αναγκαίες νομοθετικές ρυθμίσεις.

Διπλωματικές πηγές σημείωναν από τις Βρυξέλλες ότι η γερμανική πλευρά – ίσως για να κάμψει τις όποιες ελληνικές αντιδράσεις στο θέμα αυτό – εμφανίστηκε με εξαιρετικά ανελαστικές, αν όχι παράλογες θέσεις σε σχέση με τις εγγυήσεις που απαιτεί από την Ελλάδα ότι τα δάνεια θα εξοφληθούν. Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έθεσε και χθες το θέμα της παροχής ενυπόγραφων δεσμεύσεων για την τήρηση της δανειακής σύμβασης όχι μόνο από το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ αλλά και από όλα τα άλλα κοινοβουλευτικά κόμματα της χώρας. Το θέμα του λεγόμενου δεσμευμένου λογαριασμού αναμένεται πως θα είναι το βασικό ζήτημα που θα συζητήσει την Κυριακή στις Βρυξέλλες η προπαρασκευαστική των συνόδων του Eurogroup ομάδα εργασίας.

Εφόσον συμφωνηθούν όλα αυτά, τότε το Eurogroup θα ανάψει τη Δευτέρα πράσινο φως ώστε να αρχίσει την ερχόμενη Τετάρτη το λεγόμενο PSI, δηλαδή η ανταλλαγή των παλαιών κρατικών ομολόγων που κατέχουν οι ιδιώτες με νέα, μειωμένης αξίας. Η διαδικασία αυτή θα περατωθεί κατά πάσα πιθανότητα στις 5 Μαρτίου. Εως τότε θα έχουν ολοκληρωθεί, καλώς εχόντων των πραγμάτων, οι εθνικές διαδικασίες για την έγκριση της νέας δανειακής σύμβασης της ευρωζώνης και του ΔΝΤ με την Ελλάδα και οι ελληνικές τράπεζες θα έχουν λάβει τα 30 δισ. ευρώ που έχουν ανάγκη για να αντέξουν το κούρεμα των ομολόγων.

Στη συνέχεια θα εγκριθεί συνολικώς η δανειακή σύμβαση, βάσει της οποίας οι ελληνικές τράπεζες θα κάνουν ανακεφαλαιοποίηση με άλλα 30 δισ. ευρώ και η Ελλάδα θα λάβει τα 15 δισ. ευρώ για την πληρωμή των ομολόγων που λήγουν περί τα μέσα του Μαρτίου. Κρίσιμοι σταθμοί σε αυτή τη διαδικασία είναι ασφαλώς η ψήφος της γερμανικής Βουλής στις 27 Φεβρουαρίου και η ερχόμενη Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ στις αρχές Μαρτίου.