Μια Συμφωνία που ολοκληρώθηκε ύστερα από δύο αιώνες

Είναι ένα από τα διασημότερα μουσικά αινίγματα όλων των εποχών: η 8η Συμφωνία του Φραντς Σούμπερτ (εικόνα), η λεγόμενη «ημιτελής», την οποία πράγματι ο αυστριακός συνθέτης εγκατέλειψε ανολοκλήρωτη πριν από περίπου διακόσια χρόνια. Είναι γοητευτική και πολύ δύσκολη. Παίζεται συχνά, κι ας γνωρίζουν οι ειδικοί ότι μόνο το 40% του έργου έγραψε ο συνθέτης, αφήνοντας ελάχιστες μόνο ενδείξεις στις σημειώσεις του για το πώς ήθελε να τη συνεχίσει. Είναι ηρωικού ύφους, γιατί γράφτηκε σε μια ηρωική και ρομαντική εποχή, ακριβώς τη χρονιά που κηρυσσόταν η Ελληνική Επανάσταση. Το 1821 ο Σούμπερτ ζούσε στη Βιέννη και ήταν 24 ετών. Πέθανε στα 31 του, χωρίς να μάθουμε αν σκόπευε ποτέ να την ολοκληρώσει.

Την ολοκλήρωσε πάντως τώρα για λογαριασμό του ένας βρετανός συνθέτης, ειδικός στο έργο του Σούμπερτ, ο καθηγητής Μπράιαν Νιούμπολντ. Του πήρε πέντε μήνες το εγχείρημα και θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά τον άλλο μήνα από το Radio 3 του BBC, το οποίο θα αφιερώνει στον αυστριακό συνθέτη ολόκληρο το πρόγραμμά του επί οκτώ ημέρες. Ο Φραντς Σούμπερτ ήταν πολυγραφότατος: άφησε περίπου χίλια έργα, ανάμεσά τους και επτά ολοκληρωμένες συμφωνίες. Η «ημιτελής» δεν ήταν ωστόσο η μόνη ανολοκλήρωτη – άφησε άλλες πέντε. Οι βιογράφοι του λένε πως άπαξ και άφηνε ένα έργο στη μέση, είχε μεγάλη δυσκολία να το πιάσει ξανά. Στην κενή παρτιτούρα του τέταρτου και τελευταίου μέρους της Συμφωνίας είχε γράψει απλώς: «Φλάουτο».