Ο βαρόνος από το Λας Βέγκας

Είναι ο όγδοος πλουσιότερος Αμερικανός και ο 16ος πιο πλούσιος άνθρωπος στον κόσμο, με περιουσία ύψους 22 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο Σέλντον Αντελσον, γιος φτωχών λιθουανοεβραίων μεταναστών που γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Βοστώνη, ξεκίνησε να πουλά εφημερίδες σε ηλικία 12 ετών και έφθασε να γίνει μεγιστάνας των ξενοδοχείων και των καζίνων. Ξεκίνησε και ως Δημοκρατικός, όμως οι πολιτικές του απόψεις άλλαζαν καθώς αυξανόταν η περιουσία του. «Είναι δίκαιο να πληρώνω περισσότερους φόρους επειδή είμαι πιο πλούσιος;», ήταν και παραμένει το επιχείρημά του καθώς δίνει μάχες με τα συνδικάτα των εργαζομένων στις επιχειρήσεις του. Ο 78χρονος Αντελσον αποφάσισε να μην επαναπαυθεί στα δισεκατομμύρια και τις δάφνες του τζόγου στο Λας Βέγκας και πριν από λίγο καιρό έγινε ο άνθρωπος που προσπάθησε να ανατρέψει τα προγνωστικά για το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών, κάνοντας δωρεά 10 εκατομμυρίων δολαρίων στην προεκλογική εκστρατεία του Νιουτ Γκίνγκριτς ώστε να ανακόψει την πορεία τού πιο μετριοπαθούς Μιτ Ρόμνεϊ.

ΜΕ ΤΟΝ ΜΠΟΥΣ. Aποφεύγει συστηματικά τα φώτα της δημοσιότητας και μιλά σπανίως σε δημοσιογράφους. Κάποια περιστατικά όμως, που διηγούνται γνωστοί του, αποκαλύπτουν τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεται και δρα. Πριν από αρκετά χρόνια έτρωγε στο Λας Βέγκας με τον φίλο του Εϊμπραμ Φόξμαν, επικεφαλής της εβραϊκής επιτροπής για την καταπολέμηση του αντισημιτισμού, ο οποίος ανέφερε ότι θα αναγκαζόταν να μη δεχθεί μια πρόσκληση στον Λευκό Οίκο από τον τότε πρόεδρο Τζορτζ Μπους (υιό) επειδή δεν μπορούσε να βρει αεροπορικό εισιτήριο. Ο Αντελσον παρατήρησε: «Εάν σε καλεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, πηγαίνεις», και παραχώρησε στον Φόξμαν το προσωπικό του τζετ. Εκείνος τον ρώτησε εάν θέλει κάτι ως αντάλλαγμα αυτής της αυθόρμητης γενναιοδωρίας. «Ο μόνος όρος μου είναι να πεις στον πρόεδρο Μπους τον τρόπο με τον οποίο έφθασες στην Ουάσιγκτον». Λίγο καιρό αργότερα, στη δεύτερη ορκωμοσία του προέδρου Μπους προσέφερε μαζί με τη σύζυγό του 500.000 δολάρια για τους εορτασμούς. Τώρα αποδέκτης της γενναιοδωρίας του Αντελσον γίνεται ο Νιουτ Γκίνγκριτς, στη μεγαλύτερη δωρεά που έγινε ποτέ στη διάρκεια προεκλογικής εκστρατείας στις ΗΠΑ.

Ο Αντελσον είναι το χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός πλούσιου συντηρητικού Αμερικανού που θέλει να προασπίσει τα συμφέροντά του και δεν διστάζει να πληρώσει γι’ αυτό – άλλωστε, όσα και να δώσει, θα του μείνουν ακόμα υπερβολικά πολλά… Μια πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ επιτρέπει πλέον τη λειτουργία των Επιτροπών Πολιτικής Δράσης και την απεριόριστη χρηματοδότησή τους από όποιον θέλει. Λειτουργούν έτσι συμπληρωματικά στις καμπάνιες των υποψηφίων, οι οποίοι φέτος έχουν αποδυθεί σε έναν αγώνα εκατομμυρίων. Η Επιτροπή που στηρίζει τον Ρόμνεϊ έχει ήδη συγκεντρώσει 25 εκατομμύρια δολάρια για να αγοράζει τηλεοπτικό χρόνο όπου γίνονται προκριματικές εκλογές.

Τα δέκα εκατομμύρια είναι ψίχουλα για τον Αντελσον που δεν χάνει επιχειρηματική ευκαιρία. Το 1999 ήταν ο «ξεναγός» μιας ομάδας αμερικανών γερουσιαστών σε ένα ταξίδι στην Ιορδανία για να συναντήσουν τον βασιλιά Αμπντάλα που μόλις είχε διαδεχθεί τον πατέρα του Χουσεΐν. Στην ουσία, όμως, εκείνος που συνάντησε τον βασιλιά στα ιδιαίτερα δώματα του παλατιού τού Αμμάν ήταν ο Σέλντον, ο οποίος του πρότεινε ούτε λίγο ούτε πολύ να φτιάξει ένα τεράστιο ξενοδοχείο-καζίνο στα σύνορα Ιορδανίας – Ισραήλ που θα λεγόταν «Βασίλειο της Ερυθράς Θάλασσας». Πήρε το θάρρος διότι όπως και στην περίπτωση του Φόξμαν είχε διαθέσει το προσωπικό του αεροσκάφος στον άρρωστο βασιλιά Χουσεΐν προκειμένου να μεταφερθεί στις ΗΠΑ για θεραπεία. Ο Αντελσον παραδέχεται σήμερα ότι ένα «καζίνο εβραϊκής ιδιοκτησίας σε αραβικό έδαφος» θα είχε γίνει στόχος πολλαπλών βομβιστικών επιθέσεων, όμως η πρότασή του στον ιορδανό μονάρχη αποκαλύπτει το θάρρος ή ίσως και το θράσος του ανδρός που έχει γίνει ένας από τους πιο ισχυρούς παίκτες των παρασκηνίων στην αμερικανική και τη διεθνή πολιτική σκηνή.

Η ξενοδοχειακή του αυτοκρατορία απλώνεται σε όλο τον κόσμο, το καμάρι του όμως είναι το ξενοδοχείο-καζίνο Venetian στο Λας Βέγκας, διακοσμημένο πλήρως με κανάλια, γονδολιέρηδες που τραγουδούν και στρέμματα σπαρμένα με κουλοχέρηδες. Παρότι είναι φειδωλός στις δηλώσεις του, το μόνο που δεν σταματά να διακηρύσσει είναι η αγάπη του για το Ισραήλ και η πεποίθησή του ότι «οι Παλαιστίνιοι είναι ένας λαός που εφευρέθηκε». Στο πρώτο του ταξίδι στο Ισραήλ φορούσε τα παπούτσια τού εκλιπόντος ταξιτζή πατέρα του και χάρισε εκατομμύρια δολάρια σε ιατρική έρευνα για την αποκατάσταση τραυματισμένων βετεράνων. Και δεν σταμάτησε εκεί. Το 2007 προσπάθησε να αγοράσει την ισραηλινή εφημερίδα «Maariv». Οταν απέτυχε, αποφάσισε να εκδώσει την πρώτη δωρεάν εφημερίδα στη χώρα – η «Israel Ha Yom» είναι σήμερα η εφημερίδα με τη μεγαλύτερη αναγνωσιμότητα, άρα και με μεγάλη επιρροή, στο Ισραήλ. Το πάθος του με τη χώρα των προγόνων του είναι τέτοιο ώστε όταν χώρισε από την πρώτη του σύζυγο είπε στους φίλους του ότι θέλει να γνωρίσει μια ομοεθνή του. Βγήκε σε blind date με τη Μύριαμ, γιατρό από το Τελ Αβίβ που εργαζόταν με υποτροφία στις ΗΠΑ, και δύο χρόνια αργότερα παντρεύτηκαν.

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ. Πολλοί θα ήθελαν να μάθουν το μυστικό της επιτυχίας του πολυμήχανου Σέλντον, καθώς το παιδί που πουλούσε εφημερίδες, μετά έφτιαξε ένα μικρό μαγαζάκι που πουλούσε καραμέλες, μετά ένα κατάστημα με είδη μπάνιου, μετά εργάστηκε σε τράπεζα και σε γραφείο ταξιδίων. Το τζάκποτ το κέρδισε το 1979 όταν ξεκίνησε μια ετήσια έκθεση για κομπιούτερ στο Λας Βέγκας που έφθασε να δέχεται 200.000 επισκέπτες. Αγόρασε ένα ξενοδοχείο για να φιλοξενείται το γεγονός και έπειτα κι άλλο, κι άλλο και ακολούθησαν οι επενδύσεις στα καζίνα.

Αργότερα βέβαια η επιχειρηματική δραστηριότητα προκάλεσε ερωτηματικά. Το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης ερευνά καταγγελίες που έγιναν από πρώην στελέχη της εταιρείας του ότι οι επιχειρήσεις του στο Μακάο «αυγάτισαν» λόγω δωροδοκιών. Πάντως γενικά δεν τα πάει καλά με τους συνεργάτες του και κάποια στιγμή του έκαναν μήνυση ακόμα και οι δύο γιοι του, κατηγορώντας τον ότι τους κλέβει – έφθασαν στα δικαστήρια και έχασαν. Καταθέτοντας μάλιστα σε μια δίκη για διαφωνίες με άλλα στελέχη του, ανέφερε ότι κάποιες φορές οι δωρεές του δεν γίνονται δεκτές επειδή ο Τύπος δεν τον χειρίζεται θετικά. Εχουν και οι βαθύπλουτοι τα παράπονά τους…

ΕΙΠΕ
Κανείς ποτέ δεν λέει ότι είμαι καλός, ότι βοηθάω ηλικιωμένες να διασχίσουν τον δρόμο, ότι χαϊδεύω σκυλάκια. Και ότι χαρίζω εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ
Οι προκριματικές για το προεδρικό χρίσμα είναι μια μάχη εκατομμυρίων.
Ο Αντελσον δεν παραβιάζει κάποιον κανόνα. Αλλά οι κανόνες είναι παράλογοι
Νόα Φέλντμαν, καθηγητής Νομικής