Αποχαιρέτησαν τον Πατέρα τους

Με πολύ χιόνι, μπόλικα δάκρυα και μια χορογραφημένη τελετή αντιπροσωπευτική του ολοκληρωτικού χαρακτήρα του καθεστώτος αποχαιρέτησαν χθες οι Βορειοκορεάτες τον Κιμ Γιονγκ Ιλ. Για το τελευταίο «αντίο» στον Αγαπημένο Ηγέτη απαιτήθηκαν τρεις ώρες και 55 χιλιόμετρα πορείας στη χιονισμένη Πιονγκγιάνγκ. Στην κεφαλή της αυτοκινητοπομπής είχε τεθεί μια λιμουζίνα με ένα τεράστιο πορτρέτο του χαμογελαστού Κιμ στην οροφή της. Αμέσως μετά ακολουθούσε η στολισμένη με λουλούδια νεκροφόρα. «Πατέρα, πατέρα!», φώναζαν οι μαυροφορεμένοι πολίτες, πολλοί από τους οποίους εξέφραζαν την οδύνη τους χτυπώντας τα στήθη τους και πέφτοντας στα γόνατα. Εξίσου εκδηλωτικοί ήταν και οι κατώτεροι αξιωματικοί του Στρατού που παρακολουθούσαν την τελετή ως θεατές. Η οδύνη, πάντως, ήταν εμφανώς πιο έντονη στις μπροστινές σειρές των θεατών που είχαν παραταχθεί στις δυο πλευρές των χιονισμένων δρόμων της πρωτεύουσας. Η κηδεία του Κιμ Γιονγκ Ιλ παρέμεινε μια καθαρά εσωτερική υπόθεση της Βόρειας Κορέας καθώς δεν επετράπη σε ξένες αντιπροσωπείες να παραστούν και σε ξένα μέσα ενημέρωσης να καλύψουν την τελετή. Η κρατική τηλεόραση, ωστόσο, μετέδωσε εκτενή αποσπάσματα από την πορεία της μακράς αυτοκινητοπομπής, με έναν οδυρόμενο εκφωνητή να συμμετέχει στο πένθος καλώντας τον Αγαπημένο Ηγέτη να μην αφήσει τον λαό της Βόρειας Κορέας μόνο του. Για τους αναλυτές, όμως, η τηλεοπτική κάλυψη ήταν μια ευκαιρία να βγάλουν μερικά ακόμη συμπεράσματα σχετικά με τη διαδοχή του Κιμ και τις ισορροπίες στο παιχνίδι της εξουσίας που άνοιξε στο καθεστώς μετά τον θάνατο του βορειοκορεάτη δικτάτορα.

Ο μαυροφορεμένος Κιμ Γιονγκ Ουν ήταν ο μοναδικός από τα παιδιά του Αγαπημένου Ηγέτη που συνόδευσαν πεζή για μερικές εκατοντάδες μέτρα τη νεκροφόρα. Ο τριτότοκος κι εκλεκτός του Κιμ για τη διαδοχή κρατούσε με το ένα χέρι τη νεκροφόρα, ενώ με το άλλο χαιρετούσε στρατιωτικά δίνοντας, μαζί με τον θείο του και στρατιωτικό επιτελάρχη Γιανγκ Σονγκ Τάεκ που στεκόταν ακριβώς πίσω του, το στίγμα στη νέα σελίδα που άνοιξε στη Βόρεια Κορέα. Η παρουσία του θείου ερμηνεύεται ως ένα είδος επιτροπείας απέναντι στον άπειρο ανιψιό αλλά και σημάδι στήριξης του διαδόχου από τον Στρατό. Την κεφαλή της πομπής συμπλήρωναν υψηλόβαθμοι αξιωματικοί και ανώτερα στελέχη του κόμματος, κάποια από τα οποία συμμετέχουν στο σύστημα εξουσίας από την εποχή του Κιμ Ιλ Σουνγκ, ιδρυτή της Βόρειας Κορέας και πατέρα του εκλιπόντος.

Η διαδοχή στην εξουσία από πατέρα σε γιο θεωρείται ότι θα δώσει το έναυσμα για την αλλαγή της σκυτάλης από τα γηραιότερα στελέχη στη γενιά των 40άρηδων. Κατά τα πρότυπα της οικογένειας Κιμ, η συγγένεια παίζει αποφασιστικό ρόλο στη διαδοχή των στελεχών: το νέο αίμα του καθεστώτος αποτελείται από γόνους της παλαιότερης γενιάς. Η ομαλή μετάβαση της εξουσίας, πάντως, απομένει να αποδειχθεί στην πράξη. Ο Κιμ Γιονγκ Ιλ δελέαζε τους στρατηγούς του με κομματικά αξιώματα και αγαθά πολυτελείας δυτικής προέλευσης. Ο Κιμ Γιονγκ Ουν θα πρέπει να ακολουθήσει την ίδια μέθοδο για να κρατήσει υπό τον έλεγχό του τον Στρατό, ο οποίος απορροφά το αστρονομικό 15% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος της χώρας και είναι σε μέγεθος ο πέμπτος μεγαλύτερος στον κόσμο.