Τεχνητή νοημοσύνη σε ανθρώπους

Στον κόσμο του «Μάτριξ», της θρυλικής ταινίας των αδελφών Γουατσόφσκι, οι άνθρωποι αποκτούσαν νέες γνώσεις μέσω ενός υπολογιστή που συνδεόταν με τον εγκέφαλό τους. Αυτό φαίνεται ότι είχαν ως πρότυπο επιστήμονες στη Βοστώνη και στο Κιότο, που κατάφεραν να «εμφυτεύσουν» νέες γνώσεις σε εθελοντές με τη χρήση λειτουργικού μαγνητικού τομογράφου μέσω του οπτικού τους φλοιού.

Τα σήματα που στέλνουν στον εγκέφαλό τους αλλάζουν τη δραστηριότητά του. Η ημέρα που θα μαθαίνουμε κάτι καινούργιο και θα εκπαιδευόμαστε χωρίς συνειδητή προσπάθεια ακόμη και στον ύπνο μας δεν είναι και τόσο μακριά, λένε οι ερευνητές.

Τα πειράματα των επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης και το Εργαστήριο Υπολογιστικής Νευροεπιστήμης στο Κιότο δημοσιεύθηκαν στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Science».

Η διαδικασία που ακολουθείται ονομάζεται αποκωδικοποιημένη νευροανατροφοδότηση. Με απλά λόγια, ο εκπαιδευόμενος πάνω σε ένα θέμα θα παρακολουθεί μια οθόνη και τα εγκεφαλικά του σήματα θα αλλάζουν για να μοιάσουν με αυτά κάποιου που ήδη έχει αποκτήσει αυτή τη γνώση. Ως πρότυπο, για παράδειγμα, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ο εγκέφαλος ενός άσου του ποδοσφαίρου, ενός σταρ της μαγειρικής τέχνης κ.ά.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μέθοδος αυτή μπορεί να προκαλέσει μακροπρόθεσμες βελτιώσεις κυρίως σε οπτικές δραστηριότητες. Διαπίστωσαν, μάλιστα, ότι η μέθοδος έχει αποτέλεσμα ακόμη και όταν το άτομο που συνδέεται με τον υπολογιστή δεν ξέρει πως μαθαίνει κάτι καινούργιο. Αυτό εγείρει ορισμένα ερωτήματα με ηθικές προεκτάσεις: Θα μπορούσε κάποιος να μάθει υπό την επήρεια της ύπνωσης; Θα μπορούσε να «προγραμματιστεί» ώστε να σκέφτεται ή να συμπεριφέρεται με κάποιον συγκεκριμένο τρόπο; Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη τις απαντήσεις, όμως ελπίζουν ότι η ανακάλυψή τους θα χρησιμοποιηθεί για πιο ευγενείς σκοπούς, όπως η αποκατάσταση της μνήμης και της κίνησης έπειτα από κάποιο ατύχημα.

«Τα βασικά στοιχεία του οπτικού συστήματος ενός ενηλίκου είναι αρκούντως δομημένα ώστε να συμμετέχουν και αυτόνομα στη διαδικασία της γνωσιακής λειτουργίας», εξηγεί ο Τακέο Γουατανάμπε, υπεύθυνος της μελέτης από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης.

Για να ελέγξουν τα αποτελέσματα του πειράματος οι ερευνητές υπέβαλαν σε τεστ οπτικής δοκιμασίας τους εθελοντές που δέχθηκαν την παρέμβαση στον εγκέφαλό τους μέσω του λειτουργικού μαγνητικού τομογράφου και ομάδα που δεν συμμετείχε στην «εκπαίδευση». Οπως αναμενόταν, η πρώτη ομάδα είχε πολύ καλύτερη απόδοση στο τεστ, επιβεβαιώνοντας την επιστημονική θεωρία.

Στον ίδιο άξονα κινείται και η έρευνα από επιστήμονες στο Ιατρικό Κολέγιο Μπέιλορ, οι οποίοι ανακάλυψαν πρόσφατα ότι, αν εμποδιστεί η λειτουργία του μορίου PKR, προκαλείται αυξημένη δραστηριότητα στον εγκέφαλο που έχει ως αποτέλεσμα τον σχηματισμό μακροπρόθεσμης μνήμης.

Αυτό το μόριο μπορεί να εμποδιστεί με τεχνητά μέσα, για παράδειγμα με ένα χάπι, ώστε να διατηρηθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, αλλά και να ισχυροποιηθεί η μνήμη, όπως εξηγεί ο Μάουρο Κόστα-Ματιόλι, ερευνητής στο Μπέιλορ.