Από τον Τρότσκι στον Μπους, από τη Βαγδάτη στην Κύπρο

«Για τον θάνατο μπορεί να ειπωθεί το εξής: Από το κρεβάτι δεν χρειάζεται να σηκωθείς.

Τον φέρνουν σε σένα Οπου

και να ‘σαι – δωρεάν».

Με αυτούς τους στίχους του μεγάλου βρετανού λογοτέχνη Κίνγκσλεϊ Εϊμις ξεκινά το τελευταίο άρθρο του Κρίστοφερ Χίτσενς στο «Vanity Fair» με τίτλο «Η δοκιμασία της θέλησης». Ο αρθρογράφος, που γνώριζε ότι δεν είχε πολλή ζωή ακόμη μπροστά του, αναφερόταν σε μια ρήση που αποδίδεται συνήθως στον Νίτσε: «Ο,τι δεν με σκοτώνει, με κάνει πιο δυνατό». Και εξηγούσε ότι στην περίπτωσή του αυτή η ρήση δεν επαληθευόταν. Ο καρκίνος του οισοφάγου που του διαγνώστηκε το καλοκαίρι του 2010, λίγο μετά την κυκλοφορία της αυτοβιογραφίας του («Hitch 22», εκδ. Μεταίχμιο), τον είχε τσακίσει. Τον κρατούσαν όμως όρθιο η γυναίκα του, τα παιδιά του και οι φίλοι του. Και αυτό που τον τρομοκρατούσε ήταν μήπως δεν μπορούσε πια να γράφει. Φοβόταν τότε ότι θα τα παρατούσε.

Γεννημένος το 1949 στο Πόρτσμουθ, ο Χίτσενς σπούδασε στην Οξφόρδη προτού ξεκινήσει τη δημοσιογραφική του σταδιοδρομία τη δεκαετία του ’70 στα περιοδικά «International Socialism» και «New Statesman». Μαχητικός τροτσκιστής στα νιάτα του και στη συνέχεια παθιασμένος αριστερός, μετανάστευσε στις αρχές της δεκαετίας του ’80 στις Ηνωμένες Πολιτείες και άρχισε να γράφει στο περιοδικό «Nation».

Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου άρχισε να παίρνει τις αποστάσεις του από την Αριστερά λόγω της διαφωνίας του με τις θέσεις διανοουμένων όπως ο Νόαμ Τσόμσκι και ο Γκορ Βιντάλ. Και στις 20 Οκτωβρίου 2002, λίγους μήνες πριν από την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ την οποία υποστήριξε, αποχαιρέτισε οριστικά τους αριστερούς φίλους του με ένα άρθρο στην «Ουάσιγκτον Ποστ». «Ως ένας άνθρωπος που έχει αγωνιστεί και μιλήσει στην εποχή του για το Βιετνάμ, τη Χιλή, τη Νότια Αφρική, την Παλαιστίνη και το Ανατολικό Τιμόρ (και θα το έκανε ξανά)», έγραψε, «αισθάνομαι βαθιά περιφρόνηση για μια Αριστερά που θεωρεί ότι ο Οσάμα μπιν Λάντεν είναι ένας ελαφρά παραπλανημένος αντιιμπεριαλιστής».

Η ΚΑΡΙΕΡΑ ΤΟΥ. Ο Χίτσενς συνεργάστηκε στη συνέχεια με πολλά έντυπα, μεταξύ των οποίων το «Vanity Fair» και το «Atlantic Monthly», δίδαξε στη New School της Νέας Υόρκης, ενώ έγραψε γύρω στα 20 βιβλία. Ανάμεσά τους, η «Μητέρα Τερέζα» (εκδ. Στάχυ), όπου απομυθοποιούσε την ινδή νομπελίστρια, και η «Δίκη του Χένρι Κίσινγκερ» (εκδ. Εστία), όπου κατηγορούσε τον πρώην υπουργό Εξωτερικών για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, ενώ μεγάλες συζητήσεις προκάλεσε το βιβλίο του «Ο Θεός δεν είναι μεγάλος» (εκδ. Scripta).

Λάτρης του ουίσκι και του τσιγάρου, ο «Χιτς» – όπως τον αποκαλούσαν οι φίλοι του – είχε οξεία αίσθηση του χιούμορ, ήταν εξαιρετικός ρήτορας και, όπως κάθε καλός δημοσιογράφος, ήταν αλλεργικός στην ανία. Οταν ταξίδεψε στη Ρουμανία με τη δεύτερη σύζυγό του, την Κάρολ Μπλου, ενθουσιάστηκε που έπεσε στην ανατροπή του Τσαουσέσκου. «Μου αρέσει να φαντασιώνω τον αγώνα», έγραψε σε ένα άρθρο του τον Αύγουστο του 2010. «Μερικές φορές εύχομαι να υπέφερα για μια ευγενή υπόθεση ή να διακινδύνευα τη ζωή μου για το καλό των άλλων, αντί να είμαι ένας ασθενής που κινδυνεύει σοβαρά η ζωή του».

Στις 7.30 χθες το πρωί η ιστοσελίδα του «Vanity Fair» ανακοίνωσε ότι ο «Χιτς» δεν βρίσκεται πια κοντά μας. Οπως είπε στο BBC ο Ιαν ΜακΓιούαν, που έμεινε δίπλα του μέχρι το τέλος, ο Χίτσενς είχε ζητήσει πριν από λίγες ημέρες να του τοποθετήσουν ένα γραφείο κοντά στο παράθυρο του δωματίου του στο νοσοκομείο του Χιούστον. Εκεί έγραψε το τελευταίο του άρθρο, περίπου 3.000 λέξεις, γεμάτος άγχος μήπως δεν προλάβει την προθεσμία που του είχαν δώσει.

«Δεν θα υπάρξει ποτέ ξανά κάποιος σαν τον Κρίστοφερ», έγραψε ο διευθυντής του «Vanity Fair» Γκρέιντον Κάρτερ. «Οσοι τον διάβαζαν αισθάνονταν ότι τον γνώριζαν και όσοι τον γνώριζαν ήταν ευλογημένες ψυχές». Ανήκω στους πρώτους. Χθες πέθανε ένας δικός μου άνθρωπος.