«Φυσικά και μένω ακόμη μαζί με τους γονείς μου»

Είναι νέος. Ετοιμάζεται να μετακομίσει στο δικό του διαμέρισμα. Διαλέγει μόνος του τη διακόσμηση του σπιτιού του, στο οποίο υποδέχεται τους φίλους του. Οταν έρχεται η ώρα του φαγητού όμως, απλά… από τη σοφίτα κατεβαίνει στο οικογενειακό διαμέρισμα και μπαίνει στην κουζίνα της μαμάς, η οποία έχει ετοιμάσει γεμιστά. Κι αν η διαφήμιση γνωστής εταιρείας κινητής τηλεφωνίας φαίνεται τραβηγμένη, η αλήθεια είναι πως οι νέοι στη χώρα μας είναι… κολλημένοι με την οικογένεια.

Και δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Τα πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat δείχνουν πως το 2008, 46% των Ευρωπαίων ηλικίας 18 έως 34 ετών απολαμβάνουν την ασφάλεια του πατρικού σπιτιού. Το ποσοστό αυτό μεταφράζεται σε 51 εκατομμύρια νέους στις ευρωπαϊκές χώρες. Μάλιστα, σύμφωνα με την έρευνα σε 16 χώρες – μέλη, το ποσοστό των νέων που μένουν με τους γονείς τους ξεπερνά το 50%. Στην Ελλάδα, σχεδόν 6 στους 10 νέους (57%) επιλέγουν ή αναγκάζονται να μην κάνουν το δικό τους βήμα ανεξαρτησίας. Πρώτοι, πάντως, στη λίστα με τους πιο εξαρτημένους από την οικογένεια είναι οι Σλοβάκοι και τελευταίοι οι Δανοί. Πιο δύσκολα, μάλιστα, αποχωρίζονται την γονεϊκή αγκαλιά οι άνδρες: στην ΕΕ των 27 χωρών, το 51,6% των ανδρών λέει προσωρινά «όχι» στη μετακόμιση, ενώ το ποσοστό των γυναικών φτάνει το 39,4%.

Η Αργυρώ Τζιτζή μένει με τους γονείς της στο πατρικό της σπίτι στη Θεσσαλονίκη. Φέτος ολοκληρώνει τις σπουδές της στο Τμήμα Διεθνών Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Ωστόσο, το να φύγει για να μείνει μόνη της είναι κάτι που δεν σκέφτεται. «Δήλωσα τη συγκεκριμένη σχολή στο μηχανογραφικό για να μείνω στη Θεσσαλονίκη. Αλλωστε, το να συντηρεί η οικογένειά μου και δεύτερο σπίτι είναι οικονομικά ασύμφορο», λέει στα «ΝΕΑ». Με το που θα πάρει το πτυχίο, θα ψάξει αμέσως για δουλειά. «Ξέρω εκ των προτέρων πως δεν θα είναι εύκολο. Είμαι νέα, χωρίς εμπειρία και κατά πάσα πιθανότητα θα είμαι μία από τους σχεδόν ένα εκατομμύριο ανέργους. Με αυτά τα δεδομένα, χωρίς εισόδημα και με το κόστος ζωής στα ύψη, το να μείνω μόνη μου φαντάζει ουτοπικό. Εχω φίλους μάλιστα, στην ηλικία των 28 και 29 ετών, οι οποίοι εργάζονται, ο μισθός τους όμως δεν ξεπερνά τα 700 ευρώ και άρα το να μείνουν στο πατρικό τους είναι μονόδρομος».

Οπως εξηγεί η ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Κοινωνικών και Οικονομικών Ερευνών (ISER) στο Πανεπιστήμιο Εσσεξ του Λονδίνου Μαρία Ιακώβου, σε πολλές χώρες της Ευρώπης υπάρχει «παράδοση» στην παραμονή των νέων στο πατρικό σπίτι. «Ωστόσο, η οικονομική κρίση έκανε ακόμη πιο δύσκολη την απόφαση ανεξαρτητοποίησης για τους νέους και φυσικά είναι ένας από τους βασικούς λόγους που παρατηρούμε την τάση να φεύγουν από το σπίτι σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία. Δεν υπάρχει, άλλωστε, αμφιβολία πως για τους περισσότερους νέους ανθρώπους είναι εξαιρετικά δύσκολο να μετακομίσουν, καθώς δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα». Υπάρχουν, βέβαια, και πιο θετικοί λόγοι, σύμφωνα με την ερευνήτρια, «όπως είναι η αύξηση συμμετοχής στην εκπαίδευση».

Ετσι, όπως προκύπτει από την έρευνα της Eurostat, το 54,8% των ενηλίκων 18 – 24 ετών μένουν με τους γονείς τους λόγω σπουδών. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα φτάνει το 45%, ενώ το Λουξεμβούργο, η Λιθουανία και η Δανία έχουν από τα υψηλότερα ποσοστά. Ακόμη κι εκείνοι οι οποίοι έχουν πάρει το πτυχίο κι έχουν βρει δουλειά – είτε full time είτε part-time -, συνεχίζουν να δέχονται καθημερινά τη φροντίδα της μητέρας και του πατέρα τους. Κι αυτό γιατί στις περισσότερες περιπτώσεις η δουλειά δεν τους παρέχει την οικονομική δυνατότητα να φύγουν. Η Ελλάδα, ωστόσο, «κρατά» μια από τις υψηλότερες θέσεις (14%) στην κατηγορία των άνεργων νέων που μένουν στο πατρικό.