Η κατά γενική ομολογία μεγαλύτερη παθογένεια της Δικαιοσύνης, που δεν είναι άλλη από την καθυστέρηση στην εκδίκαση των υποθέσεων, είναι γνωστή και εκτός συνόρων. Η Ελλάδα έχει το θλιβερό προνόμιο να ανήκει στις τέσσερις πρώτες χώρες, μεταξύ των 47 κρατών-μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης, που συστηματικά και κατ’ επανάληψη έχουν παραβιάσει τον εύλογο χρόνο στην απονομή της δικαιοσύνης.
Εως το τέλος του 2010 στο «ποινικό της μητρώο» η Ελλάδα μετρούσε 353 καταδίκες λόγω καθυστέρησης. Το 2011 οι καταδικαστικές αποφάσεις με τη σφραγίδα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου έχουν ξεπεράσει τις 360. Από το 1997 έως σήμερα το Δημόσιο εξαιτίας της αργοπορημένης απονομής της δικαιοσύνης έχει πληρώσει 8.420.822 ευρώ σε χρηματικές αποζημιώσεις και ηθική ικανοποίηση σε όλους εκείνους που αναζήτησαν το δίκιο τους στο Στρασβούργο.
Από το αρχείο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου προκύπτει σαφώς ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η ελληνική Δικαιοσύνη καθυστέρησε ακόμη και 27 χρόνια!
Η αργοπορημένη Δικαιοσύνη αποτελεί και την πρώτη αιτία για τις… καμπάνες που ρίχνει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) στη χώρα μας, συγκεντρώνοντας ποσοστό 26%. Δεύτερη στον κατάλογο έρχεται η παραβίαση της δίκαιης δίκης με ποσοστό 20% και τρίτη η παραβίαση του δικαιώματος στην ιδιοκτησία με ποσοστό 14%.
Οι τρεις χώρες που βρίσκονται πιο ψηλά στον κατάλογο με τις ευρωπαϊκές καταδίκες για λόγους καθυστέρησης είναι η Ιταλία με 1.139 αποφάσεις, η Τουρκία με 440 και η Πολωνία με 397. Αν μάλιστα κανείς αναλογιστεί τον πληθυσμό και το μέγεθος των προαναφερθεισών χωρών σε σχέση με τα αντίστοιχα κριτήρια της Ελλάδας, τότε διαπιστώνει ότι η χώρα μας είναι μακράν η πρώτη στις καθυστερήσεις. Πίσω από την Ελλάδα ακολουθεί η Γαλλία με 279 καταδικαστικές αποφάσεις, ενώ η Γερμανία μετρά μόλις 83 καταδίκες και το Ηνωμένο Βασίλειο 25. Η γειτονική μας Αλβανία έχει μόνο 3 καταδίκες για καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης και η Ισλανδία καμία.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στα χρόνια της λειτουργίας του, από το 1959, έχει εκδώσει 4.469 καταδικαστικές «ετυμηγορίες» για καθυστερημένη απονομή δικαιοσύνης επί συνόλου 11.438 αποφάσεων για όλες τις αιτίες.
«Η Δικαιοσύνη βουλιάζει όλο και περισσότερο στη συνείδηση των πολιτών επειδή βραδυπορεί, αφού οι υποθέσεις παραγράφονται με ευθύνη πολλών, όπως είναι η πολυνομία, η κακονομία, αλλά και οι εφαρμοστές του δικαίου. Τριάντα δύο καταδίκες από το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τους τελευταίους έξι μήνες τα λέει όλα», είπε από το βήμα της προχθεσινής συνέλευσης της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων ο υπουργός Δικαιοσύνης Μιλτιάδης Παπαϊωάννου. Ο υπουργός μάλιστα προανήγγειλε ότι την Πέμπτη θα παρουσιάσει και το νέο πολυνομοσχέδιο για την επιτάχυνση της δικαιοσύνης με στόχο να ξεμπλοκάρουν τα δικαστήρια και να βγουν από την τροχιά της αρνησιδικίας.
«Η Δικαιοσύνη ασθενεί εδώ και πολλά χρόνια, υπολειτουργεί από απόψεως ταχείας απονομής της, λόγω κυρίως της έλλειψης σύγχρονων υποδομών», παραδέχθηκε ο πρόεδρος της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων Χαράλαμπος Αθανασίου. Επισήμανε, όμως, ότι «οι τροποποιήσεις με τον ψευδεπίγραφο τίτλο “Επιτάχυνση των δικών” μόνο επικοινωνιακούς στόχους εξυπηρετούν».
Στις συνέπειες της καθυστέρησης στην απονομή της δικαιοσύνης πρέπει να συνυπολογίσει κανείς και έσοδα που χάνει το ελληνικό Δημόσιο, τα οποία, αν οι υποθέσεις είχαν… τρέξει εγκαίρως, θα είχαν καταλήξει στο ταμείο του.
«Κάτι επιτέλους πρέπει να γίνει. Και δεν αρκούν ούτε οι νόμοι ούτε οι δηλώσεις. Χρειάζεται αποτελεσματικότητα και δυστυχώς δεν υπάρχει», προσθέτει ο Β. Χειρδάρης, δικηγόρος.
Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι τα ποσά που επιδικάζει τα τελευταία χρόνια το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κυμαίνονται από 3.000 έως 30.000 ευρώ ανάλογα με την περίπτωση. Πάντοτε, όμως, το ελληνικό Δημόσιο φροντίζει και εξοφλεί τις οφειλές του έναντι των αντιδίκων του, καθώς διαφορετικά είναι υποχρεωμένο να πληρώσει με τόκο.