Κινδυνεύει να στεγνώσει από ρευστό η ευρωζώνη

Οι επενδυτές σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν γίνει ιδιαίτερα ανήσυχοι από τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή κρίση χρέους και προχωρούν συνεχώς σε πωλήσεις ομολόγων χωρών αλλά και τραπεζών του ευρώ. Αυτό δημιουργεί μεγάλο κίνδυνο να στεγνώσει από ρευστότητα η ευρωζώνη και η κρίση να λάβει ακόμη πιο σοβαρή και ανησυχητική τροπή, όπως γράφουν οι «Τάιμς της Νέας Υόρκης».

Ανησυχητικό είναι ακόμη ότι λόγω της κατάστασης, οι ξένοι επενδυτές που συμμετέχουν σε δημοπρασίες κρατικών χρεών είναι πολύ λιγότεροι από όσο στο κοντινό παρελθόν, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να βρουν πρόσβαση σε φθηνό δανεισμό οι χώρες, συμπληρώνει η αμερικανική εφημερίδα.

Ηδη αρκετές χώρες δυσκολεύονται να καλύψουν τις ανάγκες που έχουν σε χρηματοδότηση, ενώ αντίστοιχα προβλήματα αρχίζουν να αντιμετωπίζουν και πολλές ευρωπαϊκές τράπεζες που βλέπουν τις πόρτες της διατραπεζικής αγοράς να κλείνουν σταδιακά όσο δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά η κρίση.

Η μεγαλύτερη πηγή ανησυχίας για τους διεθνείς επενδυτές είναι ότι κάποιες ευρωπαϊκές χώρες μπορεί να μην καταφέρουν να αποπληρώσουν πλήρως τα ποσά που έχουν δανειστεί από εκδόσεις ομολόγων. Κάτι τέτοιο θα προκαλούσε ντόμινο στις τράπεζες που τους έχουν δανείσει αυτά τα ποσά αφού τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα υποστούν σημαντικές απώλειες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία των «Τάιμς της Νέας Υόρκης», φυγή από τα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα και τις ευρωπαϊκές τράπεζες καταγράφεται από κάθε γωνιά του πλανήτη. Είναι ενδεικτικό ότι ευρωπαϊκές τράπεζες μείωσαν την έκθεσή τους σε ιταλικά ομόλογα κατά 26 δισ. ευρώ το τρίτο τρίμηνο – μεταξύ άλλων η BNP Paribas και η Societe Generale, από τους μεγαλύτερους πωλητές των ομολόγων αυτών.

Επίσης η βρετανική τράπεζα Royal Bank of Scotland και συνταξιοδοτικά ταμεία στην Ολλανδία ήταν από τους μεγάλους πωλητές κρατικού χρέους που εκδηλώθηκε τις τελευταίες ημέρες. Αλλο παράδειγμα είναι η Kokusai Asset Management από την Ιαπωνία η οποία πούλησε στις αρχές του μήνα ιταλικά ομόλογα 1 δισ. δολ.

Ολα αυτά στραγγαλίζουν τις ευρωπαϊκές οικονομίες και ιδιαίτερα όσες έχουν δεχτεί πρόσφατα την επίθεση των αγορών. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι «Τάιμς», για την Ισπανία οι πρόσφατες αυξήσεις στα επιτόκια (οι αποδόσεις των ομολόγων τις τελευταίες μέρες αυξήθηκαν από 5% σε 6,3%) σημαίνουν ότι το ετήσιο κόστος δανεισμού της χώρας αυξάνεται κατά 1,8 δισ. ευρώ. Για την Ιταλία κάθε αύξηση 1% στο κόστος δανεισμού μεταφράζεται σε 6 δισ. ευρώ σε επιπλέον ετήσιο κόστος. Στην Ιταλία τις τελευταίες ημέρες οι αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν από 5% σε 6,6% περίπου.

Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με βάση τους ισχύοντες κανονισμούς δεν μπορεί να αγοράσει ομόλογα απευθείας από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που τα εκδίδουν (πρωτογενής αγορά) και αγοράζει μόνο πιο περιορισμένες ποσότητες από τη δευτερογενή αγορά. Πολλοί – ακόμη και επικεφαλής ευρωπαϊκών κυβερνήσεων – έχουν ζητήσει από την ΕΚΤ να παρέμβει πιο δραστικά στην αγορά αλλά αυτό έχει προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις τόσο της γερμανικής κυβέρνησης όσο και της ίδιας της ΕΚΤ.

ΦΟΒΟΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΝ.Εάν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις απλά μειώσουν τις δαπάνες για να αντιμετωπίσουν το αυξημένο κόστος δανεισμού, κινδυνεύουν από τις μεγάλες αντιδράσεις που θα δημιουργηθούν στο εσωτερικό των χωρών, αφού θα υπάρξει μεγαλύτερη συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας. Ακόμη κι έτσι όμως οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν μπορούν να αγνοήσουν την κατάσταση που επικρατεί στις αγορές ομολόγων η οποία συνεχώς επιδεινώνεται. Ο κίνδυνος να φρενάρει η ανάπτυξη μεγαλώνει συνεχώς και αναλυτές υποστηρίζουν ότι η ανησυχία που υπάρχει σε συνδυασμό με τη συνεχή αύξηση στα κόστη δανεισμού θυμίζει τις μέρες που έζησε ο πλανήτης το 2008 λίγο πριν την κατάρρευση της Lehman Brothers. Τότε οι ανησυχίες για τα τοξικά ομόλογα των τραπεζών εξελίχτηκαν σε παγκόσμια κρίση των αγορών.

«Πρόκειται για επανάληψη της κατάστασης που είδαμε (στη χρηματοπιστωτική κρίση) το 2008, όταν όλοι ήθελαν να δουν τα τοξικά ομόλογα να αφαιρούνται από τους ισολογισμούς των τραπεζών», εξηγεί το κορυφαίο στέλεχος της PIMCO, Κρίστιαν Στράκε.