Πλάτη στην αναδιάρθρωση του Δημοσίου βάζουν οι ίδιοι οι υπάλληλοι, στηρίζοντας πλήρως τις μεταρρυθμίσεις και αναφέροντας πως η έλλειψη οργάνωσης, η οποία καταγράφεται σε όλους τους φορείς, είναι ο βασικός παράγοντας που τις μπλοκάρει.
Η απουσία συντονισμού, η μη αξιοποίηση του προσωπικού, η αναξιοκρατία και η γραφειοκρατία αποτελούν σύμφωνα με τους δημοσίους υπαλλήλους τα αγκάθια στη λειτουργία των υπηρεσιών. Οι απόψεις των δημοσίων υπαλλήλων καταγράφηκαν σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 15 υπουργεία και στο γραφείο του Πρωθυπουργού κατόπιν σχετικής προτροπής του ΟΟΣΑ και ενόψει των αλλαγών στις κρατικές δομές.
Σύμφωνα με τις απαντήσεις τους, διαφαίνεται η απόλυτη συμφωνία του προσωπικού με τις επισημάνσεις που έχουν γίνει από διεθνείς οργανισμούς για την αναμόρφωση του Δημοσίου, με το 90% να δηλώνει διατεθειμένο να υποστηρίξει τις μεταρρυθμίσεις προκειμένου να γίνει αποδοτικότερη η δημόσια διοίκηση.
Η συντριπτική πλειονότητα των δημοσίων υπαλλήλων – ποσοστό 60% – θεωρούν πως κατά την τελευταία δεκαετία δεν έχει βελτιωθεί η ποιότητα της νομοθεσίας, ενώ εκτιμούν πως η πολυνομία οδηγεί σε πλημμελή εφαρμογή των διατάξεων με αποτέλεσμα 8 στους 10 υπαλλήλους να πιστεύουν πως οι πράξεις τους ενδέχεται να στερούνται νομιμότητας.
Την πλημμελή εφαρμογή των νόμων αποδίδουν σε ποσοστό 20% στην πολυνομία, 18% στην ασάφεια των νόμων, 17% στην απουσία συντονισμού, 19% στη δυσλειτουργία των μηχανισμών ελέγχου, 16% στις πιέσεις οργανωμένων συμφερόντων και κατά 10% στο έλλειμμα πληροφόρησης.
Το αποτέλεσμα είναι – σύμφωνα με την έρευνα – οι δημόσιοι υπάλληλοι να «στηρίζουν τη διοικητική λειτουργία στην προσωπική εμπειρία και τη συσσωρευμένη διοικητική γνώση». Ετσι, το 70% των υπαλλήλων καταφεύγει σε «άτυπες πρακτικές» προκειμένου να ανταποκριθεί στην εργασία του.
Επαρκές χαρακτηρίζουν πάντως το προσωπικό που υπηρετεί σήμερα στο Δημόσιο και παρ’ ότι δηλώνουν σε ποσοστό 85% πως υπάρχει μεγάλος φόρτος εργασίας, ελάχιστοι πιστεύουν πως πρέπει να αντιμετωπιστεί με νέες προσλήψεις.
Αντιθέτως, η συντριπτική πλειονότητα – πάνω από 55% – εκτιμά πως για την αντιμετώπιση του φόρτου εργασίας απαιτείται καλύτερη οργάνωση, ενώ σημαντικό ρόλο θεωρούν ότι μπορεί να παίξει η εφαρμογή τεχνολογιών και η μετακίνηση προσωπικού.
Είναι χαρακτηριστικό πως οι υπάλληλοι ανοίγουν παράθυρο στην κινητικότητα, καθώς σε ποσοστό 70% πιστεύουν πως θα έπρεπε να αλλάζουν συχνότερα θέσεις και αντικείμενα. Ωστόσο, ποσοστό άνω του 55% δεν έχει μετακινηθεί κατά την τελευταία πενταετία, το 30% μετακινήθηκε δύο φορές, ενώ μόλις το 5% δήλωσε πως άλλαξε θέση περισσότερες από τρεις φορές.
Κόκκινη κάρτα βγάζουν οι δημόσιοι υπάλληλοι και στον τρόπο που η διοίκηση διαχειρίζεται το ανθρώπινο δυναμικό της. «Η πλειοψηφία τους θεωρεί ότι το υφιστάμενο σύστημα θέτει εμπόδια στην εξέλιξή τους, είναι αναχρονιστικό και ακατάλληλο για τη σύγχρονη δημόσια διοίκηση», επισημαίνεται στην έρευνα. Ενδεικτικό είναι ότι ποσοστό 85% επισημαίνει πως η αξιολόγηση για την εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων δεν είναι αντικειμενική.
Οι ερωτώμενοι δήλωσαν επίσης πως κυριαρχεί αναξιοκρατία στην επιλογή προϊσταμένων, καθώς σε ποσοστό πάνω από 55% θεωρούν πως δεν διαθέτουν τα απαιτούμενα προσόντα και ένα αντίστοιχο ποσοστό αναφέρει πως οι ανώτεροί τους δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της θέσης ευθύνης. Παράλληλα, εκτιμούν σε ποσοστό 80% πως δεν δίνονται ευκαιρίες και κίνητρα για υπαλλήλους που ενδιαφέρονται να διακριθούν στον χώρο εργασίας, ενώ οι όποιες προτάσεις τους για βελτίωση της λειτουργίας των υπηρεσιών όπου απασχολούνται παραμένουν συχνά ανεφάρμοστες. Την ίδια στιγμή, όπως αναφέρει ποσοστό 60%, συχνά ενημερώνονται για σημαντικά θέματα που αφορούν την υπηρεσία τους πρώτα από διάφορες φημολογίες.
Σύμφωνους βρίσκει τους δημοσίους υπαλλήλους και η σύνδεση της αμοιβής με την εργασία, καθώς δηλώνουν σε ποσοστό 70% υπέρμαχοι ενός συστήματος αντικειμενικής μέτρησης της αποδοτικότητας σε σχέση με τον μισθό τους. Ωστόσο, στη συντριπτική πλειονότητα διαφωνούν πως ο μισθός τους είναι μεγαλύτερος από τη δουλειά τους.
Οι 8 στους 10 πιστεύουν επίσης πως το σημερινό σύστημα πειθαρχικού ελέγχου δεν λειτουργεί αποτελεσματικά και είναι χαρακτηριστικό ότι το 90% των ερωτηθέντων διάκειται θετικά προς την αυστηροποίηση του συστήματος.