Σταχάνοφ, Ρασπούτιν ή και τα δύο μαζί;

Ο Νίκος Αθανασάκης έχει δύο προσωπικά ρεκόρ που δεν θα ξεπεραστούν ποτέ: Συγκεντρώνει ιδιότητες που τον έκαναν εξ απορρήτων τριών διαδοχικών προέδρων του ΠΑΣΟΚ και πρωθυπουργών.

Είναι ένας από τους δύο-τρεις που έκλεισαν τα μάτια του Ανδρέα Παπανδρέου. Δεν ήταν «εκσυγχρονιστής», αλλά ο Κ. Σημίτης τον κράτησε – περίπου – δίπλα του. Και ο Γ. Παπανδρέου τον ανέδειξε ως τον πιο σταθερό συνεργάτη της θητείας του. Με αυτόν πήγε στο Μέγαρο Μαξίμου ως Πρωθυπουργός, με αυτόν πέρασε στο Προεδρικό Μέγαρο για να υποβάλει την παραίτησή του…

Ο Νίκος Αθανασάκης και ο Τηλέμαχος Χυτήρης υπήρξαν οι μόνοι που γνώριζαν τι θα έλεγε στο Συνέδριο του 1996 από την Εκάλη ο Ανδρέας Παπανδρέου. Δεν το αποκάλυψαν ποτέ και ανακοίνωσαν ότι έσβησαν το κείμενο από τη μνήμη του υπολογιστή. Προφανώς όχι και από τη δική τους μνήμη.

Γεννήθηκε το 1953 στην Ιεράπετρα της Κρήτης, σπούδασε στην ΑΣΟΕΕ και ξεκίνησε να γίνει δημοσιογράφος από τον «Αγωνιστή», την «Εξόρμηση» και την «Ελεύθερη Γνώμη». Το 1983 ο Κώστας Λαλιώτης τον πήρε στο Γραφείο Τύπου του ΠΑΣΟΚ. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο Νίκος Αθανασάκης έκανε καριέρα ως πολιτικό στέλεχος: έγινε υφυπουργός, γενικός γραμματέας Τύπου, πορτ-παρόλ του κόμματος και τελικά γραμματέας του. Σήμερα, ακριβέστερα ως προχθές ήταν από τα πιο ισχυρά πρόσωπα στον κυβερνητικό μηχανισμό. Στο παρασκήνιο κυρίως. Αλλά πολύ συχνά εμφανίζεται και δημοσίως δίπλα στους αρχηγούς. Σε όλους τους αρχηγούς. Κανένας άλλος δεν το κατάφερε.

Στα 58 του σήμερα θεωρείται στο ΠΑΣΟΚ κάτι ανάμεσα σε Σταχάνοφ και Ρασπούτιν. Σχεδόν καλτ φιγούρα, εργασιομανής και επίμονος, είναι ο άνθρωπος που κατ’ ουσίαν «διοικεί» το κόμμα εδώ και πολλά χρόνια. Τυπικός «πασόκος», συνήθως σκυθρωπός, απόλυτος στις θέσεις του, αυστηρός με όλους – αλλά και με ροπή στις εσωκομματικές ίντριγκες.

Θεωρείται η πλουσιότερη πηγή πληροφοριών για όσα συνέβησαν τουλάχιστον για δύο δεκαετίες στο ΠΑΣΟΚ. Αλλωστε ήταν παρών σε κάθε κρίσιμη εξέλιξη. Μετείχε σε κάθε κομματικό κλιμάκιο που συζητούσε με τα άλλα κόμματα, είτε για τη διεξαγωγή εκλογών είτε για συνεργασίες.

Επί Ανδρέα η θέση του στο Γραφείο Τύπου τον έβαλε σύντομα σε έναν στενό κύκλο προσώπων εμπιστοσύνης. Και του επέτρεπε να διαδραματίζει ρόλο σε μείζονες εξελίξεις. Το 1992 ως υπεύθυνος του Γραφείου Τύπου καθυστέρησε να ανακοινώσει την απόφαση που του υπαγόρευσε ο Ανδρέας Παπανδρέου για τη διαγραφή του Κώστα Σημίτη – όσο χρειάστηκε ώστε να σπεύσουν άλλα στελέχη και να τον μεταπείσουν.

Το 1994 ήταν επικεφαλής της Επιτροπής Δεοντολογίας, όπως μετονομάστηκε μετά τον θρυλικό Δημήτρη Παγουρόπουλο το «Πειθαρχικό» του κόμματος. Ενώπιόν του κλήθηκαν να λογοδοτήσουν το 1995 ο Θ. Πάγκαλος και η Βάσω Παπανδρέου. Και πάλι η διαγραφή που επιζητούσε ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν προχώρησε, μέσα από ένα απίθανο παρασκήνιο που δεν έχει ακόμη καταγραφεί.

Ωστόσο στην πολιτική οι συσχετισμοί αλλάζουν. Λογικά η εξέλιξη που πήραν τα εσωκομματικά πράγματα το 1996 θα έπρεπε να τον βάλει στο περιθώριο. Το αντίθετο. Ο Κώστας Σημίτης τον διατήρησε στην ισχυρή εκείνη την εποχή θέση του γενικού γραμματέα Τύπου και Πληροφοριών. Θα έχει άνετη πρόσβαση στο Μέγαρο Μαξίμου και τα κομματικά στελέχη τον θέλουν σύμμαχό τους. Ως υπουργός Δημόσιας Τάξης ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης τον ζήτησε ως υφυπουργό του, αλλά ο Σημίτης προτίμησε να τον κρατήσει στον άξονα Μαξίμου – Χαριλάου Τρικούπη.

Σταδιακά αποκτά όλο και μεγαλύτερη δύναμη και αφήνει πίσω παλιές καραβάνες της Χαρ. Τρικούπη. Παρ’ όλα αυτά έως τότε ήταν περισσότερο «υπάλληλος» του κόμματος παρά πολιτικό στέλεχος πρώτης γραμμής. Θα αρχίσει να καρφιτσώνει στο πέτο του κομματικά αξιώματα το 1996, όταν εξελέγη μέλος της ΚΕ. Θεωρείται ακόμη «άνθρωπος του Λαλιώτη», αλλά στη συνέχεια θα «αποχρωματιστεί» και θα μετακινηθεί σε έναν κομματικό χώρο χωρίς ταμπέλες.

Με τον Σημίτη επιβίωσε. Αλλά δίπλα στον Γιώργο, που περιστοιχίζεται από τα παιδιά με τα «Μπλάκμπερι», τι θέση μπορούσε να έχει ένας μουστακαλής Κρητικός με το υποκοριστικό «Αρκούδος»; Είχε και παραείχε. Τον Μάιο του 2004 ο Γ. Παπανδρέου τον όρισε μάλιστα διευθυντή της Κοινοβουλευτικής του Ομάδας.

Οταν το 2005 τοποθετήθηκε εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, αρκετοί εξεπλάγησαν. Αν ήθελε ο Γ. Παπανδρέου να σηματοδοτήσει τη «νέα εποχή», ο Αθανασάκης μάλλον δεν ήταν ο πιο κατάλληλος. Προερχόταν από το «παλαιό και βαθύ» ΠΑΣΟΚ και το επικοινωνιακό προφίλ του δεν ήταν και τόσο φανταχτερό. Ωστόσο ο Γιώργος του αναθέτει να τον εκπροσωπεί και τον φέρνει όλο και πιο κοντά του. Τον Δεκέμβριο του 2006, ενώ ακούγεται ακόμη στις κομματικές συγκεντρώσεις το σύνθημα «Αλλαξέ τα όλα», τον προτείνει για γραμματέα του Εθνικού Συμβουλίου. Δηλαδή τον κάνει Νο 2 του κόμματος!

Τι είναι αυτό που καθιστούσε τον Ν. Αθανασάκη τόσο απαραίτητο σε ηγεσίες με εμφανείς διαφορές μεταξύ τους; Στο ΠΑΣΟΚ λένε ότι στα καθήκοντα που αναλαμβάνει δεν «σκαντζάρεται»: «Είναι μια βρώμικη δουλειά, αλλά κάποιος πρέπει να την κάνει. Και δεν μπορεί να την κάνει κανένας άλλος»…