Φαρσο-κωμωδίες

Λέγεται συχνά πως για δεύτερη φορά η τραγωδία όταν επαναλαμβάνεται μετατρέπεται σε φάρσα. Κανείς όμως δεν υποπτεύτηκε, παρ’ ό,τι η πείρα το διαπιστώνει πιο συχνά, όταν μια φάρσα μετατρέπεται σε τραγωδία. Και στην Ιστορία έχει χίλιες φορές αποδειχτεί η αλήθεια αυτής της διαπίστωσης. Υπάρχουν ηγέτες, λαοί αλλά και μεμονωμένα άτομα που παίρνουν τη ζωή, τις συνθήκες μέσα στις οποίες ζουν με ελαφρά την καρδιά. Παίζουν με τα γεγονότα, αυτοσχεδιάζουν, χορεύουν και κορυβαντιούν αστειευόμενοι με τον άλλον, τους άλλους, τον απέναντι, συχνά και με τον εχθρό. Υποβαθμίζουν τις ικανότητες, τις δυνατότητες των αντιπάλων, τους χλευάζουν, τους λοιδορούν, τους γελοιοποιούν και γλεντάνε με την ψυχή τους με τα ίδια τους τα καμώματα, θεωρούν την Ιστορία παίγνιο, παιδική χαρά, πάρτι και χαβαλέ. Και όταν έρχεται η καταιγίδα, ο σίφουνας, ο σεισμός, η χολέρα, ο πόλεμος και η μηχανή της καταστροφής του αντιπάλου, πανικοβάλλονται και χωρίς να έχουν ετοιμαστεί για το απροσδόκητο ή ακόμη και για εκείνο που φαινόταν πως θα έκανε την τρομερή του εμφάνιση, το βάζουν στα πόδια, κρύβονται στο αμπάρι, και ακόμη τραγικότερα πίσω από τα δάκτυλό τους. Θυμάμαι τώρα πως ο αρειμάνιος διάδοχος Κωνσταντίνος στον γελοίο Πόλεμο του 1897, όταν πήρε τα μπουλούκια που παρίσταναν τον στρατό ο τουρκικός στρατός στη Λαμία, μεταμφιέστηκε σε αγρότη, με ντρίλινο παντελόνι, τραγιάσκα και γυφτοτσάρουχα κι επέστρεψε στην Αθήνα μέσω παράδρομων πάνω σε κάρο με άχυρα. Ηταν όμως άτυχος γιατί τον πήρε χαμπάρι αμερικανός δημοσιογράφος και την ιλαροτραγική του φυγή κατέγραψε στην πρώτη σελίδα των «Τάιμς της Νέας Υόρκης», εκείνο τον θλιβερό Σεπτέμβριο πριν από 114 χρόνια. Η φάρσα είχε γίνει τραγικό μελόδραμα.