Υστατη προσπάθεια για συναίνεση

Υστατη προσπάθεια για τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας ξεκινάει σήμερα ο Γιώργος Παπανδρέου – ο οποίος εμφανίστηκε χθες έτοιμος να αποσυρθεί από την πρωθυπουργία – μετά το πράσινο φως που άναψε η έγκριση της ψήφου εμπιστοσύνης από 153 βουλευτικά «ναι».

Ωστόσο, πριν καν υπάρξει η οποιαδήποτε επίσημη συζήτηση μεταξύ των κομμάτων, η προσπάθεια φαίνεται να πέφτει στο κενό. Πλην του ΛΑΟΣ, που συζητάει την πρόταση συνεργασίας – και ώς έναν βαθμό και της Δημοκρατικής Συμμαχίας η οποία υπό προϋποθέσεις θα μπορούσε δυνητικά να μετάσχει -, τα υπόλοιπα κόμματα απέρριψαν την πρόταση του Πρωθυπουργού. Τώρα όλα επαφίενται στις προσπάθειες που θα καταβάλει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προκειμένου να υπάρξει σύγκλιση των πολιτικών δυνάμεων της χώρας.

Σήμερα στις 12 το μεσημέρι θα υπάρξει συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον Πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου, ο οποίος θα του κοινολογήσει τις αποφάσεις του, όπως τουλάχιστον τις ανακοίνωσε χθες το βράδυ στη Βουλή, σε μια έντονα φορτισμένη συναισθηματικά ομιλία, η οποία έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην υπερψήφιση της κυβέρνησης:

n κυβέρνηση ορισμένου χρόνου, όχι πέραν του 6μήνου, η οποία θα διεκπεραιώσει την ψήφιση της νέας δανειακής σύμβασης και των νόμων που τη συνοδεύουν

n Πρωθυπουργός πρόσωπο κοινής αποδοχής των κομμάτων που θα μετάσχουν στο κυβερνητικό σχήμα και όχι ο ίδιος, ο οποίος δήλωσε ότι είναι διατεθειμένος να αποχωρήσει από την πρωθυπουργία γιατί αυτό επιβάλλει το πατριωτικό καθήκον

n κυβέρνηση πολιτικών προσώπων και όχι τεχνοκρατών.

Η πρόταση που απορρίφθηκε χωρίς συζήτηση από τον πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας Αντώνη Σαμαρά (ο οποίος εξακολουθεί να απαιτεί άμεση προσφυγή στις κάλπες) θα είναι η κυρίαρχη στο τραπέζι των συζητήσεων υπό τον Κάρολο Παπούλια, που θα ακολουθήσουν τις επόμενες ημέρες. Αλλά είναι εξαιρετικά δύσκολο να καμφθεί η άρνηση, κυρίως της Νέας Δημοκρατίας – για τα κόμματα της Αριστεράς δεν γεννάται ζήτημα, καθώς ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ και Δημοκρατική Αριστερά απέρριψαν κάθε συζήτηση για συμμετοχή σε κυβέρνηση συνεργασίας αμέσως μετά τη διατύπωση της πρότασης και απαίτησαν επίσης πρόωρες εκλογές.

Η αποτυχια. Στην περίπτωση που αποτύχει η προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης ευρύτερης αποδοχής, η υπερψήφιση της κυβέρνησης από 153 βουλευτές (στην υπάρχουσα δύναμη του κυβερνώντος κόμματος προστέθηκε και η Λούκα Κατσέλη, η οποία και επανεντάχθηκε αμέσως στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ) αυτομάτως σημαίνει ότι θα παραμείνει Πρωθυπουργός ο Γιώργος Παπανδρέου. Πιθανότατα δε με το ίδιο υπουργικο σχήμα, εκτός κι αν επιλέξει να προχωρήσει σε ορισμένες αλλαγές προκειμένου να διορθώσει ορισμένα προβλήματα που έχουν ανακύψει από τον σχηματισμό της κυβέρνησης τον Ιούνιο του 2011.

Πάντως, το επικρατέστερο σενάριο που διακινήθηκε απο νωρίς χθες το απογευμα στους διαδρόμους της Βουλής, ήθελε:

n κυβέρνηση ευρύτερης αποδοχής με την συμμετοχη των μικρότερων κομμάτων της αντιπολίτευσης ΛΑΟΣ, Δημοκρατική Συμμαχία και Δημοκρατική Αριστερά, και Πρωθυπουργό τον Ευάγγελο Βενιζέλο. Η κυβέρνηση θα είχε προσδιορισμένο βίο 6 μηνών, όσο απαιτείται για την ολοκλήρωση όλων των διαδικασιών για την εφαρμογή της νέας δανειακής σύμβασης και στη συνέχεια θα οδηγούσε τη χώρα σε εκλογές.

Το πρώτο ρήγμα σε αυτό το σενάριο σημειώθηκε όταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατικής Αριστεράς κατέστησε σαφές οτι το κόμμα του δεν μετέχει στις διαδικασίες συγκρότησης μιας τέτοιας κυβέρνησης, και μάλιστα με την επισήμανση «δεν του έγινε η παραμικρή πρόταση». Μια παραλλαγή του συγκεκριμένου σεναρίου ήθελε Πρωθυπουργό κοινής αποδοχής τον ίδιο τον κ. Κουβέλη, πράγμα που εγκαίρως διαψεύσθηκε.

Πιθανοτητες. Εγινε γνωστό ότι οι πιθανότατες συγκρότησης κυβέρνησης συνεργασίας ΠΑΣΟΚ – ΛΑΟΣ – Δημοκρατικής Συμμαχίας προέκυψε ως ενδεχόμενο όταν από τις πρώτες βολιδοσκοπήσεις προς τη Νέα Δημοκρατία προέκυψε πλήρες αδιέξοδο, καθώς το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης επέμενε στην αποδοχή δυο βασικών όρων:

1. στη συγκρότηση μεταβατικής κυβέρνησης τεχνοκρατών υπό Πρωθυπουργό μη πολιτικό πρόσωπο, μόνο και μόνο για να ψηφιστεί η δανειακή σύμβαση και να διεκπεραιωθούν τα απολύτως απαραίτητα μέχρι τη διεξαγωγή εκλογών

2. προσδιορισμό ημερομηνίας πρόωρων εκλογών μέσα σε 6 εβδομάδες.

Κατά τις βολιδοσκοπήσεις αυτές, από κυβερνητικής πλευράς επισημάνθηκε στην αξιωματική αντιπολίτευση ότι είναι ανέφικτο να πραγματοποιηθούν εκλογές σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα γιατί αυτό θα υπονόμευε το σχεδιασμό για την εκταμίευση της 6ης και της 7ης δόσης του προηγούμενου δανείου και παράλληλα θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο την ψήφιση και εφαρμογή της νέας δανειακής σύμβασης. Το μόνο που επιτεύχθηκε κατά την διάρκεια αυτής της άτυπης διαπραγμάτευσης ήταν να δεσμευθεί η Νέα Δημοκρατία οτι θα υπερψηφίσει τη νέα δανειακή σύμβαση, αλλά υπό τον όρο οτι η κυβέρνηση δεν θα απαιτήσει αυξημένη πλειοψηφία 3/5 (180 εδρών), πράγμα που έγινε δεκτό απο πλευράς ΠΑΣΟΚ.

Η διαπίστωση του πλήρους αδιεξόδου ήταν που οδήγησε στην αναζήτηση της λύσης ανάγκης για τον σχηματισμό τρικομματικης κυβέρνησης, που όμως δεν είναι καθόλου βέβαιο οτι τελικά θα ευοδωθεί. Υπήρξαν σκέψεις να γίνουν βολιδοσκοπήσεις και προς βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, οι οποιοι είχαν συνυπογράψει την τετάρτη κείμενο με συναδέλφους τους του ΠΑΣΟΚ για την συγκρότηση κυβέρνησης εθνικης σωτηρίας, αλλά ο σχεδιασμός δεν προχώρησε επί του παρόντος.

Η επίσκεψη του πρωθυπουργου ο οποιος μετά την χθεσινοβραδινή ομιλία του τελεί υπό αίρεση, στον Προεδρο της Δημοκρατίας, ανοίγει το δρόμο για την εκδήλωση της πρωτοβουλιας απο πλευράς Προέδρου. Δεν ήταν σαφές χθες αργά το βράδυ, όταν ολοκληρώθηκε η ψηφοφορια παροχής ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση, τι ακριβώς θα κάνει ο κ. Παπουλιας. Τρία ήταν τα ενδεχόμενα:

α. να συγκαλέσει σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών, προκειμένου να καταβληθεί μια ύστατη προσπάθεια για την συγκρότηση κυβέρνησης εθνικης συνεννόησης

β. να έχει κατ΄ιδιαν συναντησεις με όλους τους πολιτικούς αρχηγούς προκειμένου να ανιχνεύσει ο ίδιος τις προθέσεις τους, και στη συνέχεια να πράξει αναλόγως

γ. να καλέσει σε ξεχωριστή συνάντηση τους κ. Παπανδρέου και Σαμαρά προκειμένου να τους πείσει να άρουν τις επιφυλάξεις τους, και να συντείνουν στην συγκρότηση κυβέρνησης εθνικης συνεργασίας.