Η «φωνή της Ελλάδας» από γερμανούς δημοσιογράφους
Η ομάδα της «Handelsblatt» στον «γυάλινο» ημιώροφο του «New Hotel», μερικές δεκάδες μέτρα από το Σύνταγμα
Τετάρτη 20.15. Την ώρα που τα δελτία ειδήσεων μιλούν για το επερχόμενο κούρεμα, ένα ιδιότυπο κέντρο επιχειρήσεων έχει στηθεί στον γυάλινο ημιώροφο του «New Hotel», μερικές δεκάδες μέτρα από την Πλατεία Συντάγματος. Από τον δρόμο δύσκολα διακρίνονται οι ασπρόμαυρες εικόνες που είναι κολλημένες στον τοίχο της μικρής αίθουσας, ενώ τουλάχιστον δεκαπέντε άτομα βρίσκονται συγκεντρωμένα γύρω από ένα τραπέζι συνεδριάσεων. Οι περισσότεροι είναι καλοντυμένοι, με πουκάμισο ή και σακάκι και μπροστά τους έχουν λάπτοπ και αρκετά χαρτιά με σημειώσεις.
Από την πρώτη ματιά νομίζεις ότι πρόκειται για μίτινγκ πολυεθνικής. Ωστόσο, κοιτάζοντας από κοντά τα χαρτιά στον τοίχο διαπιστώνεις ότι πρόκειται για εκτυπώσεις φωτογραφιών με προβληματισμένους ανθρώπους, εγκαταλειμμένα ολυμπιακά κτίρια, διαδηλώσεις και ταραχές. Διαβάζοντας τις σημειώσεις συνειδητοποιείς ότι αφορούν την ελληνική κρίση και ότι τα «στελέχη της πολυεθνικής» είναι δημοσιογράφοι. Της μεγαλύτερης οικονομικής εφημερίδας στην ευρωζώνη. Της γερμανικής «Handelsblatt».
ΧΩΡΙΣ ΜΑΚΙΓΙΑΖ. Από τα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας άρχισαν να καταφθάνουν οι πρώτοι ρεπόρτερ. Η ιδέα ήταν του διευθυντή. Πριν από μερικές ημέρες ο Γκάμπορ Στάινγκαρτ σκέφτηκε να κάνει έρευνα για την Ελλάδα, η οποία θα δείχνει το «αμακιγιάριστο πρόσωπο» της κρίσης. Δεν ήταν η πρώτη φορά που θα έκανε κάποια ειδική ενέργεια σχετικά με την κρίση στη χώρα μας. Στις 3 Μαΐου 2010, λίγες εβδομάδες αφού είχε αναλάβει τη διεύθυνση της εφημερίδας, πραγματοποίησε καμπάνια με στόχο το αρνητικό κλίμα που είχε δημιουργηθεί για την Ελλάδα στις αγορές αμέσως μετά την υπογραφή του Μνημονίου. Το πολυσέλιδο αφιέρωμα που δημοσιεύθηκε τότε στην «Handelsblatt» είχε τον τίτλο «Αγοράζουμε ελληνικά ομόλογα» και στο άρθρο του ο Στάινγκαρτ ανακοίνωνε ότι παρήγγειλε ελληνικά ομόλογα αξίας 5.000 ευρώ. Στη συγκεκριμένη καμπάνια συμμετείχαν επιφανείς προσωπικότητες της Γερμανίας, ανάμεσά τους οι πρώην υπουργοί Οικονομικών Χανς Αϊχελ και Μάνφρεντ Λάχνστιν, ο διευθύνων σύμβουλος της τράπεζας DZ Bank Βόλφγκανγκ Κιρς, ο διευθύνων σύμβουλος της Bahlsen GmbH Βέρνερ Μπάχλσεν και πολλοί ακόμα. Ολοι τους εξηγούσαν γιατί προτίμησαν να αγοράσουν ελληνικά ομόλογα.
O χρόνος για την προετοιμασία του νέου, σαφώς πιο δαπανηρού από το προηγούμενο, πρότζεκτ ήταν μόλις τρεις ημέρες. Η ομάδα των δημοσιογράφων κατάφερε να πάρει μέχρι την Τετάρτη πάνω από 20 συνεντεύξεις από οικονομολόγους, αξιωματούχους του Δημοσίου, επιχειρηματίες, αγρότες, φοιτητές… Ανάμεσα στις εκτυπώσεις στον τοίχο διακρίνονταν οι φωτογραφίες του Λουκά Παπαδήμου, του Κώστα Μποτόπουλου από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, του Ηλία Κικίλια από τον ΟΑΕΔ. Ακόμα, μια γιαγιά και ένας παππούς σε μανάβικο, ένας καλλιεργητής στην Μεσσηνία. «Προσπαθήσαμε να καλύψουμε όλο το φάσμα», λέει ο Γιώργος Κοκολογιάννης, ομογενής δημοσιογράφος, μέλος της ομάδας της «Handelsblatt».
ΑΠΟ ΚΟΝΤΑ. Μέχρι να ξεκινήσει αυτό το πρότζεκτ, οι γερμανοί δημοσιογράφοι που εξειδικεύονται σε όλους τους τομείς του οικονομικού ρεπορτάζ έβλεπαν την Ελλάδα σαν αριθμούς για το έλλειμμα, το χρέος και τα επιτόκια των δανείων από τις οθόνες των υπολογιστών τους. Καθημερινά η εφημερίδα τους κάλυπτε με εκτεταμένα ρεπορτάζ και αναλύσεις την πορεία της κρίσης χρέους στη χώρα μας. Τώρα όμως βλέπουν τα πράγματα από κοντά, ζωντανά. Για την «Handelsblatt», το κόστος αυτού του πρότζεκτ είναι περισσότερο μια επένδυση που θα προσφέρει στους αναγνώστες μια εικόνα διαφορετική από τις ψυχρές οικονομικές αναλύσεις, εστιάζοντας στην ουσία του θέματος: τη ζωή στην κρίση, τα χαμένα δισεκατομμύρια των τελευταίων δεκαετιών, τις ευκαιρίες που δεν αξιοποίησε η χώρα. «Μας ενδιαφέρει πώς αισθάνεται ο κόσμος, πώς αισθάνεται ο Ελληνας, ανεξάρτητα από τη θέση που έχει κάποιος στην κοινωνία. Σε πολλούς που έχω μιλήσει υπάρχει η ελπίδα για βελτίωση της κατάστασης», λέει ο Κοκολογιάννης.
Ενα από τα θέματα που αναλύει η ομάδα της «Handelsblatt» στο αφιέρωμα που δημοσιεύεται σήμερα είναι τα εργασιακά, η δομή της αγοράς εργασίας, η παραγωγικότητα. «Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι το ποσοστό της αυτοαπασχόλησης και των μικρών επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι πάρα πολύ υψηλό», σχολιάζει ο Ντίτριχ Κρόιτζμπεργκ, υπεύθυνος για το συγκεκριμένο τμήμα του ρεπορτάζ. «Ωστόσο, πρέπει να πούμε ότι οι μεταρρυθμίσεις που γίνονται στην Ελλάδα είναι πολύ πιο σκληρές από αυτές που έγιναν στη Γερμανία το 2005», συμπληρώνει ο γερμανός δημοσιογράφος.
Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ. «Οι αποφάσεις της Συνόδου για το κούρεμα είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά έρχονται πολύ αργά και με το υψηλότερο κόστος για την Ελλάδα. Καθυστέρησαν πάνω από έναν χρόνο και κατά τη διάρκεια αυτού του χρόνου το χρέος αυξήθηκε πάρα πολύ. Πλέον οι Ελληνες έχουν να σηκώσουν πολύ μεγαλύτερο βάρος», λέει ο διευθυντής της «Handelsblatt», ο οποίος επίσης βρίσκεται στην Αθήνα. «Με αυτό το κούρεμα καταλαβαίνω ότι επέρχεται κούρεμα και για τα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς είναι κάτοχοι ομολόγων. Προκαλείται ένα μεγάλο κενό στους ισολογισμούς τους. Αν δεν χρηματοδοτηθούν με όσα χάνονται από το κούρεμα, τότε με την απόφαση που ελήφθη υφίστανται μεγάλες απώλειες».
Από την έρευνα που διενήργησε η εφημερίδα του για την κρίση στη χώρα μας, ιδιαίτερα μεγάλη εντύπωση του έχει κάνει ο τρόπος με τον οποίο φαίνεται ότι θα γίνουν οι ιδιωτικοποιήσεις. «Σήμερα συναντήθηκα με τον άνθρωπο που είναι υπεύθυνος για το πρόγραμμα ιδιωτικοποίησης, το οποίο η τρόικα πιέζει να πραγματοποιηθεί σε “τιμές προσφοράς” για να γίνει το γρηγορότερο δυνατόν. Κατάλαβα ότι ο άνθρωπος αυτός είχε τη σωστή εντύπωση πως οι ιδιωτικοποιήσεις σε τιμές προσφοράς δεν είναι συμφέρουσες για την Ελλάδα. Είναι επικεφαλής μιας ομάδας που απαρτίζεται από 28 υπαλλήλους… Για την ίδια δουλειά μετά την επανένωση της Γερμανίας με τις ιδιωτικοποιήσεις ασχολούνταν περίπου 1.000 άτομα», τονίζει και επισημαίνει ότι θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο να εκπληρωθούν όλες οι απαιτήσεις της τρόικας.