Καθένας μας κι ένα κανάλι

Ο οδηγός του ταξί, το πρωί της περασμένης Τρίτης, ήταν κατηγορηματικός ότι με κατεύθυνση το Μαρούσι έπρεπε να πάρει τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας κι όχι τη Βασιλίσσης Σοφίας, γιατί στο ύψος της Βουλής γίνονταν επεισόδια. Υπέκυψε όμως στην επιμονή του επιβάτη και, όταν το ταξί έφτασε στο επίμαχο σημείο, είδανε κι οι δυο τους ότι το πολύ εφτά άνθρωποι, που μπορεί να ήτανε και περαστικοί, στέκονταν στην είσοδο της Βουλής. Καταφανώς απογοητευμένος ο οδηγός, συνήλθε τάχιστα, μιλώντας με έναν συνάδελφό του στο τηλέφωνο, για να ανακοινώσει περιχαρής στον επιβάτη: «Στις αρχές της Κηφισίας γίνεται κόλαση. Είναι υπηρεσία ο γνωστός τροχονόμος, ο δολοφόνος, που μπλοκάρει την κίνηση προς όλες τις κατευθύνσεις».

Στις αρχές της Κηφισίας κανείς τροχονόμος και κανείς δολοφόνος, και η κυκλοφορία τόσο δυσχερής όσο οποιαδήποτε καθημερινή μέρα. Για δεύτερη φορά απογοητευμένος ο οδηγός είπε για τον τροχονόμο, σαν να μονολογούσε: «Κάπου θα κάθεται αντί να δουλεύει και πίνει τη φραπεδιά του». Δεν αισθάνθηκε καν την ανάγκη όχι να απολογηθεί, αλλά να δικαιολογηθεί στον επιβάτη που για δεύτερη φορά, σε λιγότερο από πέντε λεπτά, διαψευδόταν με τόσο ηχηρό τρόπο. Συνέχισε να οδηγεί σαν τίποτε να μην είχε αλλάξει στην ατμόσφαιρα με τα κατάφωρα ψέματά του. Την ατμόσφαιρα όμως αυτή του ταξί, σταγόνα καθαυτή, αν την ενσωματώσεις σε αντίστοιχες ατμόσφαιρες όπου δυο ή περισσότεροι άνθρωποι συζητούν μεταξύ τους, σχηματίζεται ένας ωκεανός ανακολουθίας, ανακρίβειας και παραπληροφόρησης, που μέσα του κολυμπάμε όλοι μας σαν να είναι κάτι το απολύτως φυσικό. Αξίζει τον κόπο να μελετήσει κανείς ανάμεσα σε δέκα, έστω, διαφορετικούς μεταξύ τους σε μόρφωση και χαρακτήρα ανθρώπους τον τρόπο με τον οποίο διαθλώνται στα κεφάλια τους οι ειδήσεις της τηλεόρασης. Για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν μπορεί να υπάρξει επικοινωνία πια παρά μόνον με λέξεις που έχουν ένα ορατό, συγκεκριμένο αντίκρυσμα.

Πώς είναι δυνατόν να μην υπάρξει πολυσχιδής, πολύπλευρη και ολοκληρωτική κρίση, όταν λέξεις όπως ελευθερία, δικαιοσύνη ή ισονομία που γι’ αυτές υποτίθεται ότι αγωνίζεται η ανθρωπότητα, το περιεχόμενό τους διαφέρει τόσο πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο ώστε να γίνεται εντελώς διφορούμενο και αμφισβητούμενο. Ποιο κόμμα, ποιος αρχηγός, ποια εξουσία θα μπορούσε να διαψεύδει υποσχέσεις ή να αλλάζει σχέδια αν ήταν πεπεισμένη ότι ο λαός στο σύνολό του, ή οι περισσότεροι τουλάχιστον, όταν μιλάνε για ελευθερία, δικαιοσύνη και ισονομία, τις εννοούν με την ακρίβεια που εννοούν όταν λένε τη λέξη «ψωμί». Χρεώνεται με πολλά η τηλεόραση, το σημαντικότερο όμως είναι ότι καλλιέργησε όχι μόνο στον ανίδεο και τον αμαθή, αλλά επίσης στον μορφωμένο και στον ειδήμονα τη βεβαιότητα ότι μπορεί να συνιστά από μόνος του ένα «κανάλι» – χωρίς καμιά κύρωση όταν διαψεύδεται. Οπως ακριβώς συμβαίνει με τα πραγματικά κανάλια που, επιπλέον, δεν αμφισβητούνται καν μ’ όλες τις χοντροκομμένες τους παραποιήσεις. Ενα απλό παράδειγμα : τις δυο μέρες της απεργίας, την περασμένη εβδομάδα, είχες την εντύπωση, αν έβλεπες τηλεόραση, ότι η χώρα είναι σε εμπόλεμη κατάσταση. Κανείς όμως δεν φάνηκε να σκέφτεται τι είδους πόλεμος είναι αυτός που περιορίζεται στην Πλατεία Συντάγματος και τους γύρω χώρους.

Αν ο πόλεμος ήταν πραγματικός, δεν θα είχανε πλημμυρίσει από πανικόβλητους ανθρώπους και το Κουκάκι, και η Καλλιθέα, και η Πετρούπολή, και η Κοκκινιά, και τα Σούρμενα; Αντίθετα στις περιοχές αυτές οι άνθρωποι ψύχραιμα και συνετά αναρωτιόντουσαν ώς πιο άραγε σημείο φτάνουν οι συγκοινωνίες, προκειμένου να έρθουν πλησιέστερα στο Κέντρο.