Οι εκλογές έγιναν χωρίς κάλπες

Στην είδηση ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιστρέφει στο Κρεμλίνο, η Ρωσία παρέμεινε απόλυτα ήρεμη. Κάποιοι θα μπορούσαν να πουν, αδιάφορη. Παρότι οι προεδρικές εκλογές θα γίνουν τον Μάρτιο, ουσιαστικά έχουν γίνει ήδη. Χαμογελαστός και χαρούμενος ο πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ επέστρεψε το στέμμα στον πρωθυπουργό Πούτιν, ο οποίος με τη σειρά του υποσχέθηκε στον Μεντβέντεφ την πρωθυπουργία.

Υπάρχουν φυσικά άνθρωποι και στη Ρωσία και αλλού δυσαρεστημένοι επειδή οι εκλογές θα είναι μια τυπικότητα. Από την άλλη, όμως, ακόμα και αν υπήρχε ελεύθερος συναγωνισμός υποψηφίων (συμπεριλαμβανομένου του Μεντβέντεφ) πάλι ο Πούτιν θα κέρδιζε. Ο Πούτιν αρέσει στους περισσότερους Ρώσους. Ανταποκρίνεται στην εικόνα τους για έναν ισχυρό πρόεδρο – ένας υγιής άνδρας με δυνατό κορμό, ένα είδος συμβόλου του σεξ, ένας άνθρωπος που δεν μασάει τα λόγια του και υπερασπίζεται με σθένος το εθνικό συμφέρον.

Και αν επιτρεπόταν σε ολόκληρη την αντιπολίτευση, ακόμα και σε ανθρώπους εκτός πολιτικού συστήματος να θέσουν υποψηφιότητα και να ασκήσουν ελεύθερα κριτική στον Πούτιν σε όλους τους τηλεοπτικούς σταθμούς; Μήπως τότε θα έχανε; Οχι, πάλι θα κέρδιζε. Αλλά τα θεμέλια της εξουσίας του Κρεμλίνου θα κλονίζονταν και εν μέρει θα διαβρώνονταν και θα έπρεπε να αποκατασταθούν, όπως έκανε ο Πούτιν όταν πρωτομπήκε στο Κρεμλίνο το 2000 έπειτα από το χάος του εκδημοκρατισμού τη δεκαετία του 1990.

Ο Μεντβέντεφ είχε κάποιες καλές προθέσεις. Σε ευχαριστούμε, Ντμίτρι Ανατόλιεβιτς. Τα τελευταία δύο χρόνια, προσπάθησε να μετακινήσει τη Ρωσία εγγύτερα στις οικουμενικές – ή πιο συγκεκριμένα ευρωπαϊκές – αξίες. Είπε: «Ρωσία, εμπρός!». Πρότεινε εκσυγχρονισμό• καταδίκασε το σύστημα της ποινικής δικαιοσύνης που έχει ακόμα οσμή γκουλάγκ• μετονόμασε τους παραστρατιωτικούς σε «Αστυνομία»• προσχώρησε στη διεθνή συμμαχία για τη Λιβύη κ.λπ., κ.λπ.

Ναι, αλλά ο Πούτιν δεν έπαψε ποτέ να είναι Νο1. Ο Πούτιν μπορεί να λάβει πολλές διαφορετικές μορφές. Είναι απόλυτα Ευρωπαίος στον τρόπο ζωής του. Αυτό είναι ενθαρρυντικό. Ενθαρρυντικό είναι επίσης ότι αποκατέστησε τη φήμη του Λευκού Κινήματος και καταδίκασε τη σταλινική καταστολή. Είναι όμως σαφές πως του λείπει το περασμένο μεγαλείο της Σοβιετικής Ρωσίας. Αυτό είναι αποθαρρυντικό, ιδιαίτερα για τους γείτονές μας.

Αντίθετα από τον Μεντβέντεφ, ο Πούτιν θα οδηγήσει πιθανότατα τη Ρωσία όχι προς την Ευρώπη αλλά σε ένα είδος «τρίτου δρόμου», μέσω διαφόρων Βενεζουέλων και άλλων παράξενων φίλων και αυτός ο δρόμος δεν θα είναι πάντα αρεστός στη Δύση. Θα υπάρχουν άραγε περισσότεροι Χοντορκόφσκι; Δεν ξέρω.

Αυτό που ξέρω, είναι πως ο Πούτιν είναι πιο φιλελεύθερος στις απόψεις του από το 80% του ρωσικού πληθυσμού, που είναι περισσότερο εθνικιστές και ξενόφοβοι από εκείνον. Πείτε ό,τι θέλετε, αλλά είναι μια ασπίδα έναντι των αρνητικών συναισθημάτων σε μια χώρα κατά βάση πολύ φτωχή. Δεν χρειαζόμαστε επαναστάσεις από τα κάτω. Οι φιλελεύθεροι πόροι της Ρωσίας είναι κραυγαλέα λιγοστοί και γίνονται όλο και λιγότεροι, είτε γιατί οι φιλελεύθεροι δεν ξέρουν πώς να αντιμετωπίσουν το Κρεμλίνο είτε γιατί οι νέοι φιλελεύθεροι δραπετεύουν στη Δύση.

Αφού λοιπόν οι ελπίδες για ένα θαύμα, μια πραγματική αλλαγή έσβησαν, ας υπάρξει ρεαλπολιτίκ. Αν ο Πούτιν επιβεβαιωθεί ως πραγματιστής, αν μπορέσουμε να κρατήσουμε τις ατομικές ελευθερίες που μας έδωσε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, τότε τα πράγματα θα μπορούσε να είναι πολύ χειρότερα.

Ο Βίκτορ Ερόφεγιεφ είναι ρώσος συγγραφέας και τηλεοπτικός παρουσιαστής.