Αντιπυρικό «τείχος» στις τράπεζες

Ο κύβος ερρίφθη. Οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα προσπαθήσουν τις επόμενες έξι εβδομάδες, δηλαδή μέχρι την επόμενη Σύνοδο του G20 στις Κάννες, να κατασκευάσουν ένα οικονομικό «τείχος προστασίας» (firewall, κατά την αμερικανική εκδοχή) που θα προφυλάξει το τραπεζικό σύστημα από τις συνέπειες της κρίσης. Για να επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα, όμως, χρειάστηκαν έντονες πιέσεις από την Ουάσιγκτον και παρασκηνιακές διαβουλεύσεις που κράτησαν εβδομάδες.

Οι διαβουλεύσεις αυτές κατέληξαν στην ετήσια Σύνοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που πραγματοποιήθηκε το Σαββατοκύριακο στην Ουάσιγκτον. Δεν έλειψε το μαύρο χιούμορ. Οι Γερμανοί Αξελ Βέμπερ και Γιούργκεν Σταρκ, πρώην μέλη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αναρωτιόνταν για παράδειγμα τι είναι καλύτερο: να μην υπάρχει κανένα σχέδιο (όπως περίπου συμβαίνει στις ΗΠΑ) ή να υπάρχει ένα σχέδιο που δεν έχει καμιά αξιοπιστία απέναντι στις αγορές (όπως συμβαίνει στην Ευρώπη).

Γενική ήταν η αίσθηση ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί να δεχθεί άλλη πίεση και ότι κάποια στιγμή θα χρειαστεί να συμφωνηθεί ένα «κούρεμα» του χρέους της. Επισήμως αυτό διαψεύδεται, καθώς υπάρχει ο φόβος της αντίδρασης των αγορών. «Κανείς δεν προωθεί ένα σχέδιο για τη χρεοκοπία της Ελλάδας», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας Τζορτζ Οσμπορν, αναγνωρίζοντας πάντως ότι «η παγκόσμια κρίση χρέους έχει εισέλθει σε επικίνδυνη φάση». Ανάλογη ήταν η εκτίμηση και του Λάρι Σάμερς, πρώην οικονομικού συμβούλου του προέδρου Ομπάμα. «Σε καμιά προηγούμενη σύνοδο δεν ήταν τα πράγματα τόσο σοβαρά», τόνισε. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο και ανεξαρτήτως όσων λέγονται δημοσίως, πρέπει να δημιουργηθεί μια ομπρέλα προστασίας.

ΜΕ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ. Στόχος είναι να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη και να δουλέψει η οικονομία. Οι Γερμανοί πίστευαν μέχρι πρόσφατα ότι αυτό μπορεί να γίνει μόνο με λιτότητα, λιτότητα και περισσότερη λιτότητα. «Ο κύριος λόγος της έλλειψης εμπιστοσύνης είναι ότι τα χρέη και τα ελλείμματα αντιμετωπίζονται ως μη βιώσιμα», δήλωσε ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, ο οποίος βλέπει με επιφύλαξη και την ιδέα του firewall. «Τη φωτιά δεν την καταπολεμάς με τη φωτιά», τονίζει. «Στον αλκοολικό δεν δίνεις αλκοόλ».

Οι Αμερικανοί, πάλι, το βλέπουν διαφορετικά. Οπως το έθεσε ο Σάμερς, απαλλαγμένος πια από τις κυβερνητικές δεσμεύσεις, «η ειρωνεία της χρηματοπιστωτικής κρίσης – που δημιουργήθηκε από υπερβολική εμπιστοσύνη, δανεισμό και δαπάνες – είναι ότι δεν μπορεί να λυθεί χωρίς περισσότερη εμπιστοσύνη, δανεισμό και δαπάνες».

Η Ουάσιγκτον θεωρεί πως η απραξία και οι διχογνωμίες στους κόλπους της Ευρώπης μπορεί να οδηγήσουν σε παρατεταμένη ύφεση. «Η Αμερική είναι πολύ, πολύ θυμωμένη με αυτά που γίνονται στην ευρωζώνη», δήλωσε σε μια ιδιωτική συζήτηση ένας βετεράνος αμερικανός αξιωματούχος.