Υπέγραψαν κι ένα… καλό μνημόνιο

Ενα ημερολόγιο θυσιών και εορτών – από τα ελάχιστα που έχουν βρεθεί – και δύο τμήματα μιας αριστουργηματικής μαρμάρινης επιτύμβιας στήλης του 5ου αι. π.Χ. επιστρέφουν στην Ελλάδα από το Μουσείο Γκετί ύστερα από το μνημόνιο συνεργασίας που υπέγραψαν ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος και ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Μουσείου Γκετί, Τζέιμς Γκουνό.

Εδώ κι ενάμιση χρόνο οι υπηρεσίες του ΥΠΠΟΤ είχαν αρχίσει με απόλυτη μυστικότητα τις διαπραγματεύσεις για την επιστροφή των δύο αρχαιοτήτων που βρίσκονταν στο αμερικανικό μουσείο, από το οποίο έχουν επιστραφεί στην Ελλάδα άλλα τέσσερα αντικείμενα καθώς αποδείχθηκε πως ήταν προϊόντα αρχαιοκαπηλίας. Για τα συγκεκριμένα αντικείμενα αν και δεν υπήρχαν οι φωτογραφίες της λαθρανασκαφής, οι οποίες αποτέλεσαν αδιάσειστα στοιχεία στις προηγούμενες υποθέσεις, τα αρχαιολογικά στοιχεία ήταν αρκετά για να αποδείξουν την προέλευσή τους.

Προ δύο ημερών τελικά ήταν όλα έτοιμα και προγραμματίστηκε άμεσα το ταξίδι που θα επισφράγιζε τον επαναπατρισμό των δύο αρχαιοτήτων, αλλά και την υπογραφή μνημονίου «το οποίο εξασφαλίζει ένα σαφές και θεσμοθετημένο πλαίσιο συνεργασίας και ανταλλαγών πολιτιστικών αγαθών μεταξύ του ΥΠΠΟΤ και του Γκετί με σκοπό τη συστηματική ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας, την προβολή της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, και τη δέσμευση για την αποτροπή της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων».

«Η Ελλάδα αποκτά έναν σημαντικό σύμμαχο σε μια πολιτεία της Αμερικής όπου η ελληνική παρουσία ήταν ανύπαρκτη, έναν πρέσβη στη δυτική ακτή », δήλωσε χθες στα «ΝΕΑ» ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Παύλος Γερουλάνος από το Λος Αντζελες. «Η όλη προσπάθεια διεξήχθη κάτω από θετικό κλίμα και με την πολύ καλή δουλειά που έγινε εκ μέρους των υπηρεσιών του ΥΠΠΟΤ ανοίγονται προοπτικές για μια σημαντική συνεργασία».

«Το μνημόνιο ενισχύει τους δεσμούς συνεργασίας για την επίλυση θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος. Το Γκετί έχει δεσμευθεί για την προστασία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και το μνημόνιο με την Ελλάδα αποτελεί πρόοδο για την προσπάθειά μας», δήλωσε από την πλευρά του ο Τζέιμς Γκουνό. Το αρχαίο ημερολόγιο είναι ουσιαστικά μια ενεπίγραφη στήλη που χρονολογείται στο 430-420 π.Χ. και προέρχεται από τον Θορικό. Μέσα από 65 στίχους και ανά μήνα δίνονται λεπτομερείς οδηγίες για το πώς και πότε πρέπει να τελούνται οι θυσίες προς τιμήν θεών και τοπικών ηρώων. Χαρακτηριστικό είναι ότι στον Ανθεστηρίωνα – ο σημερινός Φεβρουάριος – έπρεπε στις 12 του μήνα να θυσιαστεί στον Διόνυσο ένα μαύρο κατσικάκι που να μην έχει βγάλει ακόμη δόντια.

«Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό εύρημα που δίνει πολύτιμες πληροφορίες όχι μόνο ιστορικής σημασίας, αλλά και για τη θρησκεία και τις τελετές», εξηγεί στα «ΝΕΑ» η γενική γραμματέας του ΥΠΠΟΤ, δρ Λίνα Μενδώνη.

Στο μεταξύ, το άλλο τους μισό θα βρουν μια κυρία καθισμένη και η δούλη της που την κοιτάζει λυπημένη καθώς αποχωρεί για το τελευταίο ταξίδι της, πρωταγωνίστριες στην επιτύμβια ανάγλυφη στήλη του 5ου αι. π.Χ.

Τα δυο τμήματα της μαρμάρινης στήλης βρίσκονται σήμερα στο Μουσείο Γκετί, ενώ ένα τρίτο τμήμα βρίσκεται στο Μουσείο Κανελλοπούλου στην Πλάκα. Και παρά το γεγονός ότι η ταύτιση των θραυσμάτων είχε γίνει το 1975, χρειάστηκε να περάσουν 36 χρόνια για να μπορέσουν να «συναντηθούν» ξανά.

Οι αρχαιότητες προγραμματίζεται να επαναπατριστούν στο τέλος του χρόνου, ενώ το ΥΠΠΟΤ συζητά τον δανεισμό στο Μουσείο Γκετί ελληνικής επιγραφής.