Η μαμά στη δουλειά με κράνος και αλεξίσφαιρο

Η συζήτηση είναι παλιά: άραγε οι γυναίκες ανταποκρίτριες, ιδιαίτερα οι μητέρες, είναι θεμιτό να πηγαίνουν στην πρώτη γραμμή των συγκρούσεων; Από την άλλη, είναι άραγε θεμιτές οι αμφιβολίες για το αν πρέπει να θέτουν τη ζωή τους σε θανάσιμους κινδύνους ενώ τα παιδιά τους μεγαλώνουν μακριά τους, ή μήπως είναι εγγενώς σεξιστικές;

Οι πολεμικοί ανταποκριτές μπορεί πράγματι να μην είναι οι ιδανικοί γονείς, παραδέχεται η πολεμική ανταποκρίτρια Τζανίν ντι Τζιοβάνι. Μόνο το 2010, 44 δημοσιογράφοι σκοτώθηκαν στον κόσμο, από τους οποίους 6 σε μάχη και 11 σε επικίνδυνες αποστολές. Πολύ περισσότεροι τραυματίστηκαν ή όσοι ξέφυγαν παραλίγο τον θάνατο. Η Ντι Τζιοβάνι θα μπορούσε να είναι μία από αυτούς. Συγγραφέας και έμπειρη πολεμική ανταποκρίτρια, έχει εργαστεί για πολλά μέσα ενημέρωσης. Αφησε τη δουλειά της για να αποκτήσει παιδί, στη συνέχεια όμως διαπίστωσε πως δεν μπορούσε να αποφύγει το κάλεσμα της μάχης. Και επέστρεψε στη δουλειά της.

Η Τζανίν περιέγραψε την εμπειρία της σε άρθρο της στους «Νιου Γιορκ Τάιμς». Επί μία δεκαετία βρισκόταν διαρκώς σε διάφορες ζώνες κινδύνου. «Κοιμόμουν έχοντας έτοιμη μία βαλίτσα με ρούχα για “χειμερινό πόλεμο” (Τσετσενία, Βαλκάνια, Αφγανιστάν, Βόρειο Ιράκ), με βαριά πουλόβερ και μπότες και μία για “θερινό πόλεμο” (Λιβερία, Ακτή Ελεφαντοστού, Σιέρα Λεόνε, Ζιμπάμπουε, Γουινέα κ.λπ.), με φαρδιά πανταλόνια και πουκάμισα. Είχα ρούχα για τη Μέση Ανατολή και μαντίλες τύπου “αυστηρού Ισλάμ”. Στις σπάνιες διακοπές μου, όταν έβλεπα φίλους που είχαν παιδιά, άκουγα σαν εξωγήινη καθώς μιλούσαν για σχολεία και ακίνητα».

ΕΡΩΤΑΣ ΣΤΟ ΣΑΡΑΓΕΒΟ. Το 1993 στο Σαράγεβο, κατά τη διάρκεια της αιματηρής πολιορκίας της πόλης από τους Σέρβους, γνώρισε και ερωτεύτηκε τον γάλλο συνάδελφό της Μπρινό Ζιροντόν. Είχαν μια σύντομη σχέση και μετά ο καθένας τράβηξε τον δρόμο του, μέχρι που συναντήθηκαν ξανά το 1998 στην Αλγερία, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου μεταξύ κυβερνητικών στρατευμάτων και ισλαμιστών (1992-2002, 160.000 νεκροί). Ο παλιός έρωτάς τους δυνάμωσε. «Αισθανόμουν πως είχα βρει κάποιον που μιλούσε την ίδια γλώσσα, που συμμεριζόταν την ανάγκη μου να παρακολουθώ πολέμους και καταστροφές, που ήξερε τι σημαίνει να επιστρέφεις στο δωμάτιό σου τη νύχτα και να ντρέπεσαι που είσαι άνθρωπος από αυτά που είδες στη διάρκεια της ημέρας. Ομως ο τρόπος που ζούσαμε δεν έμοιαζε να υπόσχεται πολλά για το μέλλον». Χώρισαν λίγους μήνες αργότερα στην Τόρα Μπόρα του Αφγανιστάν, όπου οι Αμερικανοί μόλις είχαν βομβαρδίσει στρατόπεδα ισλαμιστών μετά τις βομβιστικές επιθέσεις στις αμερικανικές πρεσβείες στην Κένυα και την Τανζανία. Ο Ζιροντόν επέστρεψε στο σπίτι του στο Αμπιτζάν, όπου κάλυπτε τη βίαιη σύγκρουση στην Ακτή Ελεφαντοστού, και η Ντι Τζιοβάνι περιπλανήθηκε με ένα σακίδιο σε όλη την Αφρική, από τη Νιγηρία στη Ζιμπάμπουε, στην Κένυα και τη Σομαλία. Ο Μπρινό όμως τη βρήκε και της ζήτησε να παντρευτούν και να κάνουν παιδί.

ΣΤΟ ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ. «Δύο χρόνια αργότερα, ήμουν μισοναρκωμένη σε ένα γαλλικό νοσοκομείο. Ενας γιατρός άφησε στην αγκαλιά μου ένα ακίνητο και ήσυχο μωρό, το οποίο είχε έρθει επτά εβδομάδες πρόωρα – δούλευα στη Γάζα όταν άρχισαν οι διαστολές. “Είναι νεκρό;”, ρώτησα κοιτάζοντας την ακίνητη μορφή. “Οχι δεν είναι νεκρό”, απάντησε σοκαρισμένος ο γιατρός. “Κράτησε τον γιο σου”». Με τον Μπρινό αποφάσισαν να τον ονομάσουν Λούκα, αυτός που φέρνει το φως.

«Η οικογενειακή ζωή στο Παρίσι έμοιαζε με θαύμα. Το νερό έτρεχε στις βρύσες και δεν ήταν μολυσμένο! Τα τηλέφωνα λειτουργούσαν! Οι γιατροί είχαν αντιβιοτικά και παυσίπονα! Για λίγο καιρό ήταν θαυμάσια. Μετά όλα άρχισαν να σκοτεινιάζουν. Ηταν τα φαντάσματα του παρελθόντος μας. Με καταδίωκε το φρικτό συναίσθημα πως, όπου και να βρισκόμουν, κάτι καταστροφικό είχε μόλις συμβεί. Κοιτούσα τον ουρανό για φωτοβολίδες και αφουγκραζόμουν μήπως ακούσω Καλάσνικοφ – στο Παρίσι…».

Ο Μπρινό, από την πλευρά του, άρχισε να έχει εφιάλτες και να πίνει πολύ. Αφοσιωμένος πατέρας, έμενε ξύπνιος όλη νύχτα για να φροντίζει το μωρό και έμοιαζε να μην κοιμάται ποτέ. Επαιζε παράξενα βιντεοπαιχνίδια, όλα με πολέμους και καταστροφές. «Η πολιτική ζωή ήταν για μας πιο δύσκολη από το να ζούμε υπό βομβαρδισμούς. Γιατί λειτουργούμε καλύτερα σε έναν κόσμο όπου ο θάνατος είναι διαρκώς παρών; Δεν ξέρω. Ο Μπρινό κι εγώ όμως λειτουργούσαμε καλύτερα σε ζώνη πολέμου».

Σήμερα το ζευγάρι έχει χωρίσει και ο Μπρινό βρίσκεται σε ένα στρατιωτικό νοσοκομείο του Παρισιού, αναρρώνοντας από τον τραυματισμό του στο πρόσωπο από σφαίρα ελεύθερου σκοπευτή στην Τρίπολη. «Αισθανόμουν τόσο ζωντανός», είπε περιγράφοντας τις στιγμές πριν τον πυροβολήσουν. «Αργότερα αυτό τον μήνα πηγαίνω στη Λιβύη για να συνεχίσω τη δουλειά του», γράφει η Ντι Τζιοβάνι. «Δεν αναλαμβάνω πια αποστολές υψηλού κινδύνου όπως συνήθιζα, αλλά εξακολουθώ να πηγαίνω σε μέρη όπου πιθανόν δεν θα έπρεπε».