Η κρίση θέλει ανταλλαγή

Στις αρχές του περασμένου Απριλίου η νεαρή κάτοικος Πειραιά Παναγιώτα Αλαμάρα συμμετείχε πρώτη φορά σε εκδήλωση ανταλλαγής ρούχων και άλλων μικροαντικειμένων. Με τον τίτλο: «Μην πετάξεις τίποτα… αντάλλαξέ το», πραγματοποιήθηκε στο συμβουλευτικό κέντρο Συν-εργάζομαι στην οδό Μεθώνης 87, στον Πειραιά.

Η νεαρή Πειραιώτισσα, μέλος της ομάδα πολιτών PireActive, συμμετείχε για να βοηθήσει στο στήσιμο της εκδήλωσης. Ωστόσο, είχε πάει και η ίδια ρούχα και παπούτσια για να τα ανταλλάξει. Οπως λέει στα «ΝΕΑ», μολονότι αρχικά δεν ήταν στις προθέσεις της να πάρει κάτι από τα προς ανταλλαγή αντικείμενα, έφυγε από εκεί παίρνοντας μαζί της ένα φόρεμα, μια γκραβούρα την οποία ήδη έχει καδράρει στο τοίχο του σπιτιού της, μπόλικη ικανοποίηση και την απόφαση στο μέλλον λάβει πάλι μέρος σε κάτι ανάλογο.

Οι εκδηλώσεις ανταλλαγής ρούχων, μικροαντικειμένων ή άλλων ειδών αυξάνονται συνεχώς την τελευταία διετία σε όλη την Ελλάδα. Η οικονομική κρίση είναι μία από τις αιτίες που αναγκάζει αρκετές ομάδες πολιτών να οργανώνουν χαριστικά – ανταλλακτικά παζάρια με στόχο να εξοικονομήσουν χρήματα και να περιορίσουν τις αγορές. Αλλες ομάδες προχωρούν σε τέτοιες δράσεις προκειμένου να βοηθήσουν συνανθρώπους τους που έχουν ανάγκη. Αλλοι επιθυμούν να καταπολεμήσουν την εμπορευματοποίηση κάθε πτυχής της ζωής, όπως λένε. Και άλλοι κάνουν ανταλλαγές – πάρτι θέλοντας να περάσουν το οικολογικό μήνυμα της επαναχρησιμοποίησης προκειμένου να λιγοστέψουν τα άχρηστα αντικείμενα στο περιβάλλον.

Ενδεικτικό της αυξητικής τάσης που παρουσιάζουν οι ανταλλαγές διαφόρων ειδών είναι ότι σε διάστημα δύο μηνών η λαϊκή συνέλευση Ηρακλείου Αττικής, κίνηση που προήλθε από το κίνημα των «Αγανακτισμένων», έχει διοργανώσει 5 χαριστικά – ανταλλακτικά παζάρια.

«Από τη στιγμή που είδα πώς ήταν η διαδικασία θα ξαναπήγαινα σε μια ανταλλαγή. Ηταν σαν μία γιορτή και υπήρχε η δυνατότητα να επιλέξεις ανάμεσα σε πολλά είδη ρουχισμού και μικροαντικειμένων. Επιπλέον, μια τέτοια εκδήλωση δίνει τη δυνατότητα να σκεφθείς ότι υπάρχουν και άλλοι τρόποι να λειτουργείς, όπως για παράδειγμα η ανταλλαγή», λέει η κ. Αλαμάρα για την ανταλλαγή που πραγματοποιήθηκε την περασμένη άνοιξη στον Πειραιά. Προσθέτει μάλιστα ότι με αυτές τις εκδηλώσεις ο κόσμος σιγά σιγά αλλάζει νοοτροπία και αναπτύσσεται η κουλτούρα της αλληλεγγύης. «Γιατί να μη δώσεις ένα αντικείμενο που σου περισσεύει σε έναν διπλανό σου που μπορεί να το έχει ανάγκη;», λέει.

Εμπνευστής της εκδήλωσης ανταλλαγής «Μην το πετάξεις… αντάλλαξέ το» ήταν η κοινωνική λειτουργός και υπεύθυνη του συμβουλευτικού κέντρου Συν-εργάζομαι (www.synergazomai.gr) Φλώρα Παντελίδη. Είχε πραγματοποιήσει και πέρυσι event ανταλλαγής, αλλά αυτό του περασμένου Απριλίου ήταν πιο οργανωμένο και επιπλέον είχε την ατμόσφαιρα γιορτής. «Συνεργαστήκαμε με τις εθελοντικές ομάδες Pire-A-ctive, Seedreams, Swap not Shop, Α όπως αγάπη και Μαγειρική Αγάπης», αναφέρει η κ. Παντελίδη. Οσο για την ανταπόκριση, λέει ότι σίγουρα η οικονομική κρίση έπαιξε ρόλο για τη μεγάλη προσέλευση, αλλά και ότι «ο κόσμος αναζητά και άλλες διεξόδους. Υπάρχει ανάγκη για μια διαφορετική επικοινωνία. Και η ανταλλαγή είναι μια διαδικασία κατά την οποία μπορεί να γνωρίσεις τον άλλον».

Μάλιστα, τα ρούχα και αντικείμενα που δεν ανταλλάχθηκαν δεν έμειναν… στο ράφι ούτε μπήκαν ξανά στις ντουλάπες: δόθηκαν σε ιδρύματα και υπηρεσίες που τα χρειάζονταν.

Στόχος της κ. Παντελίδη είναι σύντομα να επαναληφθεί μια παρόμοια εκδήλωση ανταλλαγής στον Πειραιά, σε μεγαλύτερο μάλιστα χώρο.

800 κιλά ρούχα χάρισμα. Μέσα σε έναν μήνα γέμισε με αντικείμενα για ανταλλαγή το «Χαρισομάγαζο» – έτσι έγινε γνωστό το κατάστημα στην οδό Ιασωνίδου 12 στη Θεσσαλονίκη – όπου μπορεί κανείς να χαρίσει και αντίστοιχα να πάρει ρούχα, βιβλία, μικροαντικείμενα. Το άνοιξε πριν από περίπου τέσσερις μήνες η ομάδα που δημιούργησε το site www.xariseto.gr. Ενδεικτικό είναι ότι καθημερινά πολίτες φέρνουν στο κατάστημα «περίπου 500-800 κιλά ρούχα», λέει στα «ΝΕΑ» ο Μάκης Προδρόμου, εκ των ιδρυτών του καταστήματος και του site. «Πλέον είμαστε φουλ και προσπαθούμε να εξοικονομήσουμε χώρο. Και όταν ανοίγουμε στις 2 το μεσημέρι, υπάρχει κόσμος που μας περιμένει απ’ έξω για να μπει…», προσθέτει. Και να φανταστεί κανείς ότι πρόκειται για έναν χώρο περίπου 200 τ.μ.

«Αγαπάμε την ανακύκλωση, την οικολογία, την επαναχρησιμοποίηση των αντικειμένων που δεν χρειαζόμαστε και τη μείωση των σκουπιδιών. Οταν χαρίζεις ένα αντικείμενο που δεν χρειάζεσαι, είναι και μια κίνηση με κοινωνική διάσταση».

Ορθιος πίσω από ράφια και πάγκους που ξεχειλίζουν από αντικείμενα… για χάρισμα, ο κ. Προδρόμου εξηγεί τη φιλοσοφία του εγχειρήματος, που φαίνεται ότι κερδίζει ολοένα και περισσότερους πιστούς.

«Εδώ μπορεί κανείς να ξεφορτωθεί άχρηστα για εκείνον αντικείμενα, τα οποία δεν θέλει να καταλήξουν στα σκουπίδια. Μπορεί να χαρίσει ό,τι δεν του χρειάζεται και παράλληλα να αποκτήσει δωρεάν διάφορα πράγματα που του είναι χρήσιμα, αλλά δεν επιθυμεί να τα αγοράσει», λέει ο κ. Προδρόμου, υδραυλικός στο επάγγελμα.

Στην κοινότητα των αντικειμένων προς χάρισμα, που προσπαθεί να απαντήσει στην καταναλωτική μανία της εποχής, δραστηριοποιούνται ενεργά περίπου 20 εθελοντές, ενώ η σελίδα xariseto.gr στο Διαδίκτυο αριθμεί 29.000 εγγεγραμμένα μέλη σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις.

Ρούχα, παιχνίδια, ηλεκτρικές συσκευές, βιβλία, μικροέπιπλα και ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί βρίσκονται στα ράφια του «Χαρισομάγαζου». Εδώ δεν υπάρχει η ψυχρή αγγελία του Διαδικτύου, μέσω του οποίου χαρίζονταν μέχρι τώρα τα αντικείμενα, αλλά οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δουν από κοντά ό,τι χρειάζονται να αποκτήσουν.

Οι πελάτες. «Μας επισκέπτονται κάθε λογής άνθρωποι, από άστεγοι που παίρνουν μια μπλούζα και μια ζακέτα για να κοιμηθούν ζεστά για λίγα βράδια, έως φοιτήτριες που ντύνονται εναλλακτικά και ψάχνουν ρούχα παλαιότερων εποχών που επανέρχονται στη μόδα,» λέει ο κ. Προδρόμου. Μέρος των χαρισμένων αντικειμένων καταλήγουν, βέβαια, και σε ιεραποστολές ή άλλες οργανωμένες κοινωφελείς προσφορές.

Αυτό που ζητούν οι εθελοντές στο «Χαρισομάγαζο» από τους επισκέπτες είναι μια συμβολική χρηματική συνδρομή για τις ανάγκες του χώρου (ενοίκιο, ρεύμα κ.λπ.). «Παρατηρώ ωστόσο ότι δεν υπάρχει αναπτυγμένη συνείδηση ακόμη επάνω στο θέμα. Για παράδειγμα, υπάρχει κόσμος που μας κατηγορεί ότι κρατάμε για εμάς τα καλά ρούχα ή τα καινούργια έπιπλα, όπως και εκείνοι που παίρνουν δωρεάν ό,τι θέλουν και φεύγουν χωρίς να αφήσουν έστω ένα ευρώ», αναφέρει ο Κυριάκος Οικονομίδης, στρατιωτικός που επίσης συμμετέχει στο εγχείρημα.

«Στη Γερμανία όπου ζω, οργανώνονται παρόμοιες πρωτοβουλίες εδώ και χρόνια. Στο Μόναχο ευδοκιμεί η ιδέα να χαρίσεις ένα αντικείμενο που απλώς δεν το χρειάζεσαι», λέει η Αγάπη Ζαπάρτα όση ώρα επισκέπτεται το «Χαρισομάγαζο». Εμαθε γι’ αυτό τυχαία, περνώντας από τον δρόμο, και δηλώνει ότι επιθυμεί να συνεισφέρει, όπως και ο 11χρονος γιος της Κωνσταντίνος. «Θα φέρω παιχνίδια, βιβλία και τετράδια που δεν τα χρειάζομαι. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να τα πετάξω, αφού κάποιος τα έχει ανάγκη περισσότερο από εμένα», λέει.

Το κατάστημα είναι ανοιχτό από τις 2 μετά το μεσημέρι έως τις 8 το βράδυ και τον χειμώνα αναμένεται να λειτουργήσει με νέο, διευρυμένο ωράριο.