«Ο χρήστης είναι ασθενής και δεν είναι εγκληματίας»

«Ο χρήστης είναι ασθενής και δεν είναι εγκληματίας» ξεκαθάρισε από την αρχή της παρουσίασης του νομοσχεδίου ο αρμόδιος υπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Μιλτιάδης Παπαϊωάννου, δίνοντας το στίγμα της κυβερνητικής πολιτικής.

«Δεν τιμωρείται όποιος για δική του αποκλειστική χρήση προμηθεύεται ή κατέχει με οποιονδήποτε τρόπο ναρκωτικά σε αριθμό ή έκταση που δικαιολογούνται μόνο για την ατομική του χρήση» αναφέρεται ρητά στο άρθρο 29 του νομοσχεδίου, το οποίο τίθεται σε δημόσια διαβούλευση. Ωστόσο, δεν προσδιορίζεται η ποσότητα, ούτε μπαίνει κάποιο… πλαφόν στα ναρκωτικά που μπορεί να έχει κάποιος χρήστης στην κατοχή του, ώστε να μένει ατιμώρητος. Το ζήτημα αυτό καλούνται να αντιμετωπίσουν κατά περίπτωση τα δικαστήρια, που οι αποφάσεις τους θα αποτελέσουν και «νομολογιακό ζύγι» για την αντιμετώπιση των εξαρτημένων ατόμων. Πάντως, ανεξαρτήτως ποσότητας, το νομοσχέδιο προβλέπει ποινή φυλάκισης μέχρι 3 μήνες και πρόστιμο μέχρι 1.000 ευρώ για όποιον καλλιεργεί φυτά ινδικής κάνναβης σε αριθμό που δικαιολογείται μόνο για δική του χρήση και φυλάκιση 6 μηνών και πρόστιμο μέχρι 2.000 ευρώ για όσους κάνουν χρήση σε δημόσιο χώρο.

Μία βαθμίδα παραπάνω στην ποινική αξιολόγηση τοποθετούνται, όπως προκύπτει από τις διατάξεις του νομοσχεδίου, η διακίνηση μικροποσότητας ναρκωτικών και το… κέρασμα (βαποράκια), που τιμωρούνται σε βαθμό πλημμελήματος, λόγω της έλλειψης σκοπού κέρδους.

Αντίθετα, για τους μεγαλέμπορους ναρκωτικών προβλέπεται αυστηρή ποινική μεταχείριση που ισοδυναμεί με πρόσκαιρη κάθειρξη – 10 έως 20 ετών – μέχρι και ισόβια και επιπλέον χρηματική ποινή που φτάνει τις 600.000 ευρώ.

Με το νομοσχέδιο διασφαλίζεται το δικαίωμα στη θεραπεία του εξαρτημένου κρατούμενου. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η συναίνεση του χρήστη, ενώ η συνεπής παρακολούθηση του προγράμματος μειώνει τις δυσμενείς συνέπειες της ποινικής καταδίκης του.

«Τομή» για τη διάγνωση του εξαρτημένου ατόμου αποτελεί το γεγονός ότι προωθούνται πολλαπλά αποδεικτικά μέσα, εκτός από την έκθεση πραγματογνωμοσύνης, τα οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει κάποιος για να αποδείξει ότι είναι χρήστης ναρκωτικών.

Είναι εξάλλου κοινό μυστικό στη δικαστηριακή πρακτική ότι στο παρελθόν κατηγορούμενοι για εμπορία ναρκωτικών έχουν καταφέρει να… πέσουν στα μαλακά επικαλούμενοι τέτοιες εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης για να αποδείξουν ότι είναι εξαρτημένοι. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου ότι και ο ίδιος ο υπουργός αναφερόμενος στο συγκεκριμένο «κεφάλαιο» του νομοσχεδίου μίλησε χθες για «διαβλητό αποδεικτικό μέσο» που δημιουργεί «τεράστιας έκτασης διαφθορά, αφού είναι αποτέλεσμα συναλλαγής των εγκληματιών με γιατρούς και πραγματογνώμονες».

Για την αντιμετώπιση του φαινομένου το αντίδοτο είναι η θεσμοθέτηση και άλλων αποδεικτικών μέσων, ισότιμων με την έκθεση πραγματογνωμοσύνης, όπως είναι έγγραφα από αναγνωρισμένες υπηρεσίες απεξάρτησης (ΚΕΘΕΑ) ή χορήγηση υποκατάστατων από τον ΟΚΑΝΑ. Προχωρώντας μάλιστα ένα βήμα παραπέρα ο υπουργός Δικαιοσύνης είπε ότι μελλοντικά θα εξετάσει η πολιτεία τη δημιουργία προγραμμάτων μεθαδόνης και μέσα στις φυλακές.