Στόχος η ηγεμονία στον αραβικό κόσμο

Συχνές περιπολίες στην Ανατολική Μεσόγειο, με αφορμή τις έρευνες για φυσικό αέριο, προαναγγέλλει η Αγκυρα, ανεβάζοντας το θερμόμετρο στις σχέσεις της με το Ισραήλ. «Αυτή είναι μόνο η πρώτη φάση των μέτρων», δήλωσε ο τούρκος πρόεδρος Αμπντουλάχ Γκιουλ αφήνοντας σαφώς να νοηθεί ότι η Αγκυρα δεν θα υποχωρήσει. Μάλιστα τώρα ο τούρκος πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν ετοιμάζεται να πάει στη Γάζα μέσω της Αιγύπτου, αν τελικά καταφέρει να πάρει άδεια από το Κάιρο. Θα περάσει από τα σύνορα του Ρεφάχ προκαλώντας ακόμη περισσότερο τους Ισραηλινούς. Αν γίνει αυτή η επίσκεψη, ο Ταγίπ Ερντογάν θα είναι ο πρώτος αρχηγός κράτους που περνάει στη Γάζα από τα σύνορα Ρεφάχ της Αιγύπτου.

Η ένταση κορυφώθηκε έπειτα από την ανακοίνωση την περασμένη Παρασκευή από πλευράς Αγκυρας μέτρων κατά του Ισραήλ επειδή εξακολουθεί να μην απολογείται για την επίθεση πέρσι στο Μαβί Μαρμαρά, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν εννέα τούρκοι πολίτες. Η Αγκυρα έδωσε περιθώριο έξι μήνες στο Ισραήλ αναμένοντας ταυτόχρονα και τη σχετική έκθεση του ΟΗΕ. Εκνευρισμένη από το αποτέλεσμα της έκθεσης, η οποία δεν έκανε καμιά αναφορά σε απολογία του Ισραήλ, τελικά ανακοίνωσε την υποβάθμιση των διπλωματικών της σχέσεων με το Τελ Αβίβ. Ο πρεσβευτής του Ισραήλ θα πρέπει να εγκαταλείψει την Τουρκία το αργότερο μέχρι την Τετάρτη. Και δεν είναι μόνο αυτό, η Τουρκία ανέστειλε ακόμη και τις στρατιωτικές συμφωνίες της με το Ισραήλ για πρώτη φορά, κάτι που δεν είχε κάνει ούτε και στις χειρότερες περιόδους των σχέσεών της με το Ισραήλ. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η ανακοίνωση της Αγκυρας ότι «η Τουρκία είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη ακτή στην Ανατολική Μεσόγειο, γι’ αυτόν τον λόγο θα λάβει όλα τα μέτρα που θεωρεί απαραίτητα για την ελεύθερη διέλευση των πλοίων». Και αυτό ακριβώς ερμηνεύεται ως μεγαλύτερη παρουσία της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, μάλιστα σε μια περίοδο που η Κυπριακή Δημοκρατία θα αρχίσει τις έρευνες για το πετρέλαιο.

«Τώρα πια το Πολεμικό Ναυτικό της Τουρκίας θα κάνει περισσότερες περιοδείες στην Ανατολική Μεσόγειο», εκτιμούσαν πολιτικοί αναλυτές στην Τουρκία. Σε συνδυασμό με τη δήλωση του Εγκεμεν Μπαγίς στην εφημερίδα «Ζαμάν», τους επόμενους μήνες τα ύδατα της Ανατολικής Μεσογείου θα είναι πολύ θερμά. «Ο πολεμικός στόλος γι’ αυτό υπάρχει».

τα κερδη. Η εκτίμηση της Αγκυρας είναι ότι από αυτήν την ένταση με το Τελ Αβίβ θα βγει κερδισμένη η ίδια τόσο σε διπλωματικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Σε μια περίοδο που η Τουρκία έχει κερδίσει έδαφος στον αραβικό κόσμο, εκτιμά ότι με αυτήν την κίνηση θα απομονώσει το Ισραήλ διπλωματικά. Υπάρχει επιπλέον και η εμπορική διάσταση. Το Ισραήλ θα χάσει ένα μεγάλο εισόδημα που προερχόταν από τις στρατιωτικές αγορές της Τουρκίας.

Ασφαλώς η άποψη είναι ότι αυτή η νέα κατάσταση δεν σημαίνει ότι η Τουρκία οδηγείται σε πόλεμο με το Ισραήλ. Αλλωστε κάτι τέτοιο – όπως εκτιμούν διπλωματικοί κύκλοι – δεν πρόκειται να το επιτρέψουν οι Ηνωμένες Πολιτείες οι οποίες τώρα θα επιδιώξουν να φέρουν ξανά τις δύο χώρες κοντά. Η άποψη των περισσότερων τούρκων αναλυτών είναι πως οι σχέσεις της Τουρκίας με το Ισραήλ δεν μπορούν να ξαναγίνουν πλέον όπως ήταν στο παρελθόν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι δύσκολο να πετύχουν κάτι τέτοιο όσο και να προσπαθήσουν.

Από την άλλη, η αντιπολίτευση στην Τουρκία εκτιμά ότι η τουρκική κυβέρνηση οδηγεί τη χώρα σε επικίνδυνα μονοπάτια και πως τελικά αυτός ο δρόμος που επέλεξε οδηγεί στη σύρραξη με το Ισραήλ. Κατηγορούν την τουρκική κυβέρνηση ότι η εξωτερική πολιτική που ακολουθεί είναι αποτυχημένη αφού άρχισε με την πολιτική των μηδέν προβλημάτων με τους γείτονες και κατέληξε στην πολιτική της διαμάχης με τους γείτονες.