Το «Ολοκαύτωμα» του Γκίντερ Γκρας

Πριν από πέντε χρόνια, ο Γκίντερ Γκρας είχε προκαλέσει αμηχανία στη Γερμανία αποκαλύπτοντας ότι στα 17 του χρόνια είχε υπηρετήσει επί δύο μήνες στη Waffen SS. Ο νομπελίστας συγγραφέας επέστρεψε σε εκείνη την περίοδο με μια δήλωση που προκαλεί ανάλογα συναισθήματα: «Η τρέλα και το έγκλημα δεν εκφράστηκαν μόνο στο Ολοκαύτωμα και δεν σταμάτησαν με το τέλος του πολέμου. Από τα οκτώ εκατομμύρια των γερμανών στρατιωτών που συνελήφθησαν από τους Ρώσους, περίπου δύο εκατομμύρια επέζησαν και οι υπόλοιποι εξαφανίστηκαν από προσώπου γης. Κι έπειτα υπάρχουν και τα 14 εκατομμύρια των Γερμανών που πέρασαν κατευθείαν από τη ναζιστική τυραννία στην κομμουνιστική τυραννία. Δεν το λέω αυτό για να μειώσω το μέγεθος του εγκλήματος εναντίον των Εβραίων, αλλά το Ολοκαύτωμα δεν ήταν το μοναδικό έγκλημα. Εμείς έχουμε την ευθύνη για τα ναζιστικά εγκλήματα. Αλλά τα εγκλήματα εκείνα είχαν καταστροφικές συνέπειες για τους Γερμανούς που με τη σειρά τους έγιναν θύματα». Ο Γκίντερ Γκρας ανέπτυξε αυτή του τη θέση σε μια συνέντευξη που παραχώρησε στον ισραηλινό ιστορικό Τομ Σεγκέφ για την ισραηλινή εφημερίδα «Χααρέτζ».

Τα νέα έφτασαν στη Γερμανία, λίγες ημέρες μετά τη δημοσίευση της επίμαχης συνέντευξης. Η εφημερίδα «Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ» ανέθεσε την απάντηση στον Πίτερ Γιαν, ιστορικό και διευθυντή του Μουσείου Karlshorst του Βερολίνου από το 1995 έως το 2006. «Το να συμψηφίζεις την εξόντωση έξι εκατομμυρίων Εβραίων με την εξόντωση έξι εκατομμυρίων γερμανών αιχμαλώτων πολέμου, αριθμός που ανάγεται στη σφαίρα της φαντασίας, είναι κάτι που από ηθικής απόψεως απαιτεί εξηγήσεις», έγραψε. Ως προς τον αριθμό των θυμάτων των σοβιετικών στρατοπέδων υπάρχουν διάφορες εκτιμήσεις. Εκείνη που φαίνεται να πλησιάζει περισσότερο την πραγματικότητα λέει ότι στο ανατολικό μέτωπο συνελήφθησαν περισσότερα από τρία εκατομμύρια γερμανοί στρατιώτες και ότι από αυτούς αφέθησαν ελεύθεροι μόλις οι μισοί την περίοδο 1947-1949.

Μπαίνει λοιπόν ο Γκρας στο κλαμπ των αναθεωρητών; Είναι δύσκολο να πει κανείς κάτι τέτοιο για τον φάρο της αριστερής ηθικής στη Γερμανία, τον διανοούμενο που συνόδευε τον Βίλι Μπραντ στο προσκύνημά του στο γκέτο της Βαρσοβίας. Ο Γκρας εξάλλου δηλώνει λάτρης του Ισραήλ κι έχει υποστηρίξει με θέρμη την άποψη ότι ο ισραηλινός συγγραφέας Αμος Οζ αξίζει ένα Νομπέλ Λογοτεχνίας. Η πρόθεση του 84χρονου συγγραφέα καλύπτεται από μυστήριο.