ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Σαν γάμος που δεν λειτουργεί

Η εξέγερση συνεχίζεται στη Συρία. Το ίδιο και η αιματηρή καταστολή. Παρότι όμως το καθεστώς του Μπασάρ Αλ Ασαντ δεν δείχνει έτοιμο να καταρρεύσει, η μείωση της υποστήριξης της επιχειρηματικής τάξης, οι διαφωνίες μεταξύ κυβερνητικών αξιωματούχων και η διαφοροποίηση πολλών πρώην αξιωματούχων από την ηγεσία έρχονται να προστεθούν στη διεθνή απομόνωσή του.

«Βλέπεις ανθρώπους στην κυβέρνηση που είναι πραγματικά δυσαρεστημένοι με τον Ασαντ και τις δυνάμεις ασφαλείας», λέει αξιωματούχος της κυβέρνησης Ομπάμα. «Είναι σαν να βλέπεις έναν γάμο που δεν λειτουργεί».

Αμερικανοί και ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι δεν έχουν πολλά εργαλεία για να επηρεάσουν τις εξελίξεις στη Συρία. Η διχασμένη συριακή αντιπολίτευση δεν προσφέρει αξιόπιστη εναλλακτική λύση. Ακτιβιστές στη Συρία προειδοποιούν επίσης ότι η εντεινόμενη καταστολή μπορεί να μετατρέψει τις ειρηνικές διαμαρτυρίες σε βίαιες, ιδίως στα ανατολικά της χώρας, όπου κατοικούν κοινότητες με στενούς δεσμούς με τη Σαουδική Αραβία, τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράκ. Παρ’ όλα αυτά, η αμερικανική κυβέρνηση προετοιμάζεται ήδη για την εποχή μετά την αποχώρηση του σύρου προέδρου, κατά την οποία υπάρχει κίνδυνος να επικρατήσει χάος ή ακόμη και εμφύλιος πόλεμος.

Ηδη οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει κυρώσεις εναντίον της Δαμασκού, ενώ ο πρόεδρος Ομπάμα αναμένεται να δηλώσει σύντομα ότι ο Ασαντ πρέπει να παραιτηθεί. Μέτρα θα λάβουν και οι Ευρωπαίοι. Η Τουρκία παραμένει ένας ανεξέλεγκτος παράγων, που μπορεί να αυξήσει ή να χαλαρώσει την πίεση στη Δαμασκό. Ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου επισκέφθηκε τη συριακή πρωτεύουσα την περασμένη Τρίτη και λέγεται ότι έδωσε στον Ασαντ προθεσμία δύο ημερών για να σταματήσει την καταστολή.

Αυτή την εβδομάδα, 41 πρώην αξιωματούχοι του μπααθικού καθεστώτος έκαναν ένα βήμα που μέχρι πριν από λίγο καιρό θα ήταν αδιανόητο: ανακοίνωσαν ότι ανέλαβαν πρωτοβουλία για πολιτική αλλαγή. Με επικεφαλής τον Μοχάμεντ Σαλμάν, έναν πρώην υπουργό που έχει στενές σχέσεις με τον Ασαντ, η ομάδα ζήτησε να σταματήσει η καταστολή και να δοθεί τέλος στις συλλήψεις. Σε αντίθετη περίπτωση, τόνισε, «τα αποτελέσματα θα είναι καταστροφικά».

Οπως προειδοποιούν οι αναλυτές, αν οι ένοπλες δυνάμεις δεν στραφούν εναντίον του Ασαντ, ο τελευταίος δεν κινδυνεύει. Παρά ταύτα, πολλαπλασιάζονται οι ενδείξεις ότι η δυσαρέσκεια στον εσωτερικό πυρήνα του καθεστώτος μεγαλώνει. Η αντιπαράθεση ανάμεσα σε σκληροπυρηνικά στελέχη της οικογένειας του Ασαντ – τον αδελφό του Μαχέρ Αλ Ασαντ, τον γαμπρό του Ασέφ Σαουκάτ – και αξιωματούχους που παραμένουν σε επαφή με ξένους ομολόγους τους είναι φανερή. «Το καθεστώς έχει παίξει όλα του τα χαρτιά», λέει ένας αναλυτής που βρίσκεται στη Δαμασκό. «Το μόνο που μένει είναι η αύξηση της καταστολής και της βίας. Το πιθανότερο είναι ότι θα αποτύχει και αυτό. Μετά τι θα συμβεί;»