Σωσίβιο από την τουριστική κατοικία

Επενδύσεις τουλάχιστον 17,5 δισ. ευρώ από την τουριστική κατοικία την επόμενη δεκαετία προβλέπουν οι επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό.

Κάνουν λόγο και για αύξηση του μέσου χρόνου παραμονής των τουριστών που θα αποκτήσουν «μόνιμη βάση» στην Ελλάδα. Σήμερα, ο μέσος χρόνος παραμονής των τουριστών είναι 7 – 8 ημέρες τον χρόνο και, όπως επισημαίνουν, υπάρχει προοπτική χάρη στην τουριστική κατοικία ο αριθμός τους να αυξηθεί σε 60 – 90!

«Η τουριστική κατοικία είναι προϊόν αιχμής και άμεσης απόδοσης και μπορεί να προσφέρει επενδύσεις τουλάχιστον 1,7 δισ. ευρώ τον χρόνο», λέει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων Ανδρέας Ανδρεάδης. «Θα πρέπει ωστόσο να ξεκαθαρίσουμε ότι τέτοιου είδους επενδύσεις δεν μπορεί να γίνουν αύριο. Πρέπει να περάσουν γύρω στα δύο χρόνια προκειμένου να σταθεροποιηθεί η κατάσταση στην Ελλάδα και οι επενδυτές να μη φοβούνται να επενδύσουν στη χώρα μας».

Από το βράδυ της Πέμπτης, με την ψήφιση του νομοσχεδίου σκούπα του υπουργείου Οικονομικών, άνοιξε για την Ελλάδα η αγορά της τουριστικής κατοικίας. Η κυβέρνηση επιδιώκει τη δημιουργία μόνιμων δεσμών με ξένους επισκέπτες με την κατασκευή των σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων, τα οποία περιλαμβάνουν ξενοδοχεία, εγκαταστάσεις άθλησης και αναψυχής και επιπλωμένες τουριστικές κατοικίες. Τα ξενοδοχεία που θα περιλαμβάνονται σε αυτές τις ρυθμίσεις θα κατατάσσονται στην κατηγορία των πέντε αστέρων.

Αλλαγή σκηνικού. Σήμερα σε όλη την Ελλάδα υπάρχουν απούλητες γύρω στις 60.000 παραθεριστικές κατοικίες (επίσημα στοιχεία δεν υπάρχουν). Ενδεικτικά η τιμή πώλησης των παραθεριστικών κατοικιών κυμαίνεται από 1.500 ευρώ έως 5.000 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, ανάλογα με την περιοχή. Η εκτίμηση είναι ότι οι νέες σύνθετες τουριστικές κατοικίες θα πωλούνται 20% ακριβότερα.

«Το καινούργιο στοιχείο που μπαίνει είναι το σέρβις», λέει ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αθήνας Γιάννης Ρεβύθης. «Αυτός που θα αγοράσει τουριστική κατοικία μέσα στον χώρο του ξενοδοχείου θα απολαμβάνει σέρβις όλο τον χρόνο και θα έχει πληρωμένους λογαριασμούς. Ο ιδιοκτήτης μιας παραθεριστικής κατοικίας δεν έχει αυτή την πολυτέλεια. Φανταστείτε έναν ξένο που έχει σπίτι σε νησί και δεν έχει κανέναν να του πληρώσει τους λογαριασμούς».

Ετσι, όπως αναφέρει ο κ. Ρεβύθης, «όποιος δεν αλλάξει θα χάσει. Αυτοί που πωλούν παραθεριστικές κατοικίες είτε θα αναγκαστούν να ρίξουν κι άλλο τις τιμές τους – ήδη έχουν πέσει από 15% έως 20% – είτε θα αρχίσουν να προσφέρουν και αυτοί υπηρεσίες. Δηλαδή, σε ένα συγκρότημα παραθεριστικών κατοικιών να έχουν έναν άνθρωπο να φροντίζει τα σπίτια και να πληρώνει τους λογαριασμούς, ο οποίος θα πληρώνεται από τα κοινόχρηστα».

«Πλέον θα υπάρχει η δυνατότητα ο ιδιοκτήτης μιας τουριστικής κατοικίας να νοικιάζει στον ξενοδόχο την κατοικία για τις ημέρες που δεν μένει», επισημαίνει ο δρ πολιτικός μηχανικός, σύμβουλος ακινήτων Τάσος Χωμενίδης. «Οι ξένοι θα μπορούν να παίρνουν δάνεια από τις τράπεζές τους, τα οποία θα έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτούν από την ενοικίαση του σπιτιού τους και την ίδια ώρα να γίνονται επενδύσεις στην Ελλάδα».

Οπως τονίζει ο δρ αρχιτέκτονας – πολεοδόμος Σπύρος Τσαγκαράτος, «η κατασκευή σύνθετων τουριστικών μονάδων που θα προσελκύσει περισσότερους μόνιμους τουρίστες στην Ελλάδα θα βοηθήσει και στην ανάπτυξη των υποδομών, όπως για παράδειγμα τα νοσοκομεία, αφού κανείς δεν θα πάει να αγοράσει κατοικία στη… μέση του πουθενά».

Τι προβλέπει ο νέος νόμος. Τα 150 στρέμματα είναι το ελάχιστο μέγεθος της έκτασης για τη χωροθέτηση των σύνθετων τουριστικών μονάδων – σε συνδυασμό με ξενοδοχεία 5 αστέρων -, σε ποσοστό έως 30% της συνολικά δομούμενης επιφάνειας. Ο συντελεστής δόμησης είναι ενιαίος για το σύνολο του σύνθετου τουριστικού καταλύματος και δεν μπορεί να υπερβαίνει το 0,15 της συνολικής επιφάνειας (έναντι 0,20 που ισχύει σήμερα για τις εκτός σχεδίου τουριστικές εγκαταστάσεις).

Για τα νησιά, ο συντελεστής δόμησης είναι 0,10 και το ελάχιστο μέγεθος της έκτασης είναι τα 100 στρέμματα – εκτός από την Κρήτη, την Εύβοια, τη Ρόδο και την Κέρκυρα. Το μέσο εμβαδόν της τουριστικής κατοικίας υπολογίζεται στα 120 τ.μ. και το ελάχιστο θα είναι 100 τ.μ. Σε περίπτωση κατά την οποία ο συντελεστής δόμησης είναι 0,10, οι πωλήσεις των τουριστικών κατοικιών μπορεί να φθάσουν το 40%, ενώ αν πέσει στο 0,05 οι πωλήσεις μπορεί να ανέβουν στο 60%.

Το ισπανικό μοντέλο. Αντιγράφουμε τους Ισπανούς; «Οχι», λένε πηγές του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού. «Προσαρμόζουμε την ελληνική πραγματικότητα στην τουριστική αγορά».

Υπενθυμίζεται ότι το ισπανικό μοντέλο για την τουριστική κατοικία (με τις πολυκατοικίες δίπλα στο κύμα) άρχισε να υλοποιείται στα τέλη της δεκαετίας τού ’70. Οι Ισπανοί προκειμένου να προσελκύσουν αγοραστές κυρίως από την Αγγλία και τη Γερμανία άρχισαν να χτίζουν παντού παραθεριστικές κατοικίες, ακόμη και πάνω στις παραλίες. Το μοντέλο είχε εφαρμοστεί αρχικά στη Ριβιέρα και την Κυανή Ακτή, κυρίως με τη μορφή παραθεριστικών χωριών.

Η ζήτηση αυξήθηκε κατακόρυφα τη δεκαετία του ’90, ιδίως μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης το 1992. Ετσι, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η τεράστια ζήτηση άρχισαν να χτίζονται δίπλα στο κύμα τεράστιες πολυκατοικίες. Η τεράστια οικονομική ανάπτυξη όμως συνοδεύτηκε από υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι π.χ. στη Βαλένθια το 1/3 της ακτογραμμής έχει γίνει τσιμέντο, καθώς και τα 3/5 των ακτών της Ανδαλουσίας, ενώ σε ορισμένες πόλεις όπως η Μάλαγα έχει χτιστεί το 100%.

Το ισπανικό μοντέλο είναι ο φόβος των περιβαλλοντικών οργανώσεων. Σε αυτό τον φόβο βασίστηκε, κατά κύριο λόγο, η κριτική για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό του πρώην υπουργού ΠΕΧΩΔΕ Γιώργο Σουφλιά. «Τώρα φθάσαμε στη δυσάρεστη θέση να πούμε το μη χείρον βέλτιστον…», λέει η συντονίστρια Περιβαλλοντικής Πολιτικής της οργάνωσης WWF Θεοδότα Νάντσου. «Η μόνη περιβαλλοντικά και κοινωνικά βιώσιμη λύση για την ανάπτυξη της τουριστικής κατοικίας είναι η κατ’ απόλυτη προτεραιότητα ανάδειξη, ανακαίνιση και εκ νέου χρήση των πολλών και διάσπαρτων στην επικράτεια εγκαταλειμμένων οικισμών».