Το «μήλο της τρέλας»

Για αιώνες η θέση της βρισκόταν µακριά από τα µαγειρεία και τις κατσαρόλες. Οι Ευρωπαίοι το πολύ πολύ που της χαλάλιζαν ήταν κάποιος διακοσµητικός ρόλος. Αλλωστε τη συνόδευε ένα όνοµα που µόνο να την φας δεν σε προδιέθετε – malum insanum την έλεγαν, κάτι σαν «µήλο της τρέλλας» δηλαδή, ονοµασία που κατά µια εκδοχή εξελληνίστηκε και φτάσαµε στην υπέροχη µελιτζάνα.

Στην Κίνα πάντως όπου φαίνεται ότι γνωριζαν από παλιά ότι αυτός ο µοβ (και καµιά φορά λευκός) ωοειδής καρπός δεν φέρνει παραφροσύνη αλλά γεύση, γίνεται και η πρώτη αναφορά σε οργανωµένη καλλιέργεια τον 5ο µΧ αιώνα, µολονότι η καταγωγή της µελιτζάνας θεωρείται ινδική.

Χρειάστηκε να περάσουν 7-8 αιώνες για να φτάσει και στην Ελλάδα και µε γρήγορες διαδικασίες να κυριαρχήσει στο τραπέζι µας σε τέτοιο βαθµό ώστε να είναι και το κύριο συστατικό στο πιο εµβληµατικό ελληνικό πιάτο, τον µουσακά. Που βέβαια δεν είναι και ξεκάθαρα ελληνικός, καθώς η ονοµασία µάλλον προέκυψε από το αραβικό musaqqa’a. Αλλωστε σε όλες τις αραβικές χώρες, στην Τουρκία και στα Βαλκάνια συναντάµε πιάτα µε στρώσεις µελιτζάνας, άλλοτε µε κρέας και άλλοτε χωρίς, ακόµη και µε όσπρια .

Το άλλο διάσηµο πιάτο της περιοχής µας µε βάση τις µελιτζάνες, είναι βέβαια το imam bayildi, µε δυο εκδοχές για την ονοµασία του καθώς στα τούρκικα σηµαίνει ο ιµάµης λιποθύµησε. Λέει λοιπόν ο ενας µύθος που συνοδεύει το ιµάµ, ότι ο ιερέας το έφαγε και λιποθύµησε από την νοστιµιά του. Ο δεύτερος µύθος πάλι, λέει ότι ο ιερέας λιποθύµησε όταν κατάλαβε πόσο (πανάκριβο) λάδι χρησιµοποίησε η γυναίκα του για να φτιάξει το πιάτο αυτό! Εκτός από την γνωστή ωοειδή µελιτζάνα (που φαίνεται ότι οδήγησε στην αµερικάνικη ονοµασία eggplant) στην Ελλάδα έχουµε την Τσακώνικη στην ανατολική Πελοπόννησο, που από το 1996 ανήκει στο Προϊόντα µε Ονοµασία Προέλευσης, αλλά και την αρκετά σπάνια λευκή µελιτζάνα της Σαντορίνης, µε λιγότερα σπόρια στο εσωτερικό της και πιο γλυκιά γεύση.