«Η Επίδαυρος έχει δει από πισίνες μέχρι τον Απόλλωνα με ταγέρ»
Η αυλαία για τους «Σκηνοβάτες» ανεβαίνει για πρώτη φορά στις πρόβες. Μια τοιχογραφία της Πομπηίας αποκαλύπτεται. Ο θίασος ξεσπά σε χειροκρότημα. Πίσω από τη σκηνή, άρματα, κάρα και αυτοσχέδιες σκηνές
Από την κωμωδία στο δράμα κινείται η παράσταση «Σκηνοβάτες», με ήρωες τραγωδιών να σατιρίζονται σε κωμικά έργα (φλύακες). Ετσι και ο ηθοποιός Νίκος Κουρής (πλάτη στη φωτογραφία) θα ερμηνεύσει τον Οιδίποδα της τραγωδίας από τη μια και από την άλλη την Κλυταιμνήστρα και τον αγγελιαφόρο των Περσών σε φλύακες
«Τις άδειες τσέπες μας μην τις ξεχνάμε, μέρες που είναι. Πάνε οι μέρες που είχαμε τον χορηγό μας», ακούγεται στους «Σκηνοβάτες» που διεκδικούν τη νίκη σε θεατρικούς αγώνες, μαζί και τον οβολό του θεατή. Κάνουν και επίκληση στον θεό Διόνυσο, «το έργο που θα αρχίσει να ‘ρθει να ευλογήσει».
«Θέλαμε να ανάψουμε τη θυμέλη και να έχουμε πίσω, εκτός σκηνής, δύο άλογα αλλά δεν μας άφησαν οι αρχαιολόγοι», μου εξηγεί ο Σταμάτης Φασουλής, που συνεργάστηκε με τον Μανόλη Παντελιδάκη για τα σκηνικά και την Ντένη Βαχλιώτη για τα κοστούμια.
Λίγο πριν ξεκινήσουν ένα «πέρασμα», ο Σταμάτης Φασουλής κάνει αλλαγές, συμβουλεύει τους ηθοποιούς. «Δεν τρέχουμε στην παράσταση». Αστειεύεται μαζί τους και περιεργάζεται έναν πολύχρωμο κύβο που έφερε ο Μάκης Παπαδημητρίου.
«Οταν είσαι όλη μέρα με αυτούς τους χαρούμενους ανθρώπους, τι να την κάνεις την κοινωνική ζωή;», λέει ο Σταμάτης Φασουλής, που παραδέχεται ότι για τους «Σκηνοβάτες» έμεινε για πολλές μέρες παρέα με ένα βιβλίο. «Δεν έχω και πολλά άλλα πράγματα να κάνω, παρά μόνο παρέα με ανθρώπους που αγαπάω, θέατρο και να διαβάσω. Οπως έλεγε ο Κοκτό: “Τα καλύτερα ταξίδια τα έχω κάνει από το παράθυρό μου”».
Ποιοι είναι οι «Σκηνοβάτες», οι θίασοι που θα κατέβουν στην Επίδαυρο για να διαγωνιστούν στην ομότιτλη παράσταση; «Εξαιτίας της τότε οικονομικής πτώσης, τα θεάματα δεν είχανε χορηγό», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο Σταμάτης Φασουλής. «Οι θεατρίνοι έφτιαχναν αγώνες από το τίποτα. Μόνο με κείμενα, παλιά κοστούμια. Ηταν ένα πολυθέαμα μεταμοντέρνο χωρίς χρήματα. Από την άλλη, οι “Σκηνοβάτες” δεν θα μπορούσαν να γίνουν χωρίς πορτοφόλι, στο ελεύθερο θέατρο. Αντιφατικό», σχολιάζει ενώ καθογηγεί τους ηθοποιούς Νένα Μεντή, Σοφία Φιλιππίδου, Νίκο Κουρή, Τάνια Τρύπη, Ελένη Κοκκίδου, Λαέρτη Μαλκότση, Ευαγγελία Μουμούρη, Θανάση Αλευρά, Γιώργο Δεπάστα, Σωκράτη Πατσίκα, Αλκηστη Πουλοπούλου.
Οι ήρωες της παράστασης είναι απολαυστικοί. Οσο και το «μεσοποταμιάτικο νανούρισμα του φιδιού», που ερμηνεύει η Κλυταιμνήστρα – Σοφία Φιλιππίδου σε φλύακα. Με ένα θέατρο εν θεάτρω θα μιλήσουν στο κοινό για το «θεόπνευστο αλλά και τρισκατάρατο, χυδαίο θέατρο».
«Το ρίσκο της παράστασης είναι το πώς γίνεται από τραγική, κωμική. Οι “Σκηνοβάτες” δεν είναι κωμικοί ήρωες. Παίζουν και δραματικούς ρόλους. Υπάρχουν κομμάτια από τραγωδίες και οι φλύακές τους, έργα δηλαδή που σατιρίζουν το προηγούμενο δράμα και αντικατέστησαν το σατυρικό δράμα της αθηναϊκής τραγωδίας», εξηγεί.
Εχουμε λοιπόν τον Οιδίποδα ή τον Αγαμέμνονα και τον φλύακά του. Ο Σταμάτης Φασουλής μπήκε στη διαδικασία να συνθέσει ολόκληρο έργο από σπαράγματα έργων. Αλλωστε, «πολλοί έχουν βαρεθεί να βλέπουν τις ίδιες κωμωδίες Αριστοφάνη, γι’ αυτό και εκστασιάζονται σε κάθε αλλαγή», όπως λέει.
Αυτή τη φορά ένιωσε ότι είχε κάτι να πει μέσα από μια πρωτότυπη ιδέα. «Η Επίδαυρος έχει δει τόσα, που τίποτα πια δεν είναι διαφορετικό. Από πισίνα μέχρι τον Απόλλωνα να βγαίνει με τακούνια και ταγέρ», λέει. Ετοίμασε μια παράσταση που προσφέρει θέαμα με ακροβατικά από ξυλοπόδαρους. Μεταφέροντας το κοινό σε διαφορετικούς χώρους με ήρωες γνώριμους. Σαν ένα ταξίδι στην ιστορία του θεάτρου.
Το θέαμα από μόνο του, όπως λέει, δεν εντυπωσιάζει το κοινό. «Εχω δει πράγματα που μόνο η θέρμη και η φλόγα της παράστασης τα έκαναν να αστραποβολούν. Ο Ελύτης είχε πει: “Μεγάλοι ποιητές είναι εκείνοι που μπορούν να μετατρέψουν το τίποτα σε κάτι”. Αυτό ισχύει και στο θέατρο».
Είναι λοιπόν ανοιχτός στα νέα ρεύματα και τα μοντέρνα ανεβάσματα. «Το καινούργιο δεν με φοβίζει. Αν δεν αρέσει, θα χαθεί. Το παλιό με τρομάζει. Σαν βρικόλακας. Εκείνο που έχει βγάλει ρίζες από ανθρώπους που αναπολούν τις παλιές καλές μέρες χωρίς να ενδιαφέρονται για το μέλλον του θεάτρου», εξηγεί ο Σταμάτης Φασουλής.
Ο πραγματικός κριτής είναι ο χρόνος, όπως λέει, καθώς εκείνος θα δείξει τι άφησε μια παράσταση μέσα στην παράδοση, στη φρασεολογία, τη σκηνική παρουσία. Εχει ποτέ αναρωτηθεί τι θα αφήσει ο ίδιος στο θέατρο; «Ημουν πάντα κάπως… ιδιοτελής. Σκεφτόμουν περισσότερο τι θα κερδίσω εγώ από το θέατρο, ψυχικά. Το θέατρο δεν μας έχει ανάγκη, εμείς το έχουμε», απαντά.
Με ένα θεατρικό άλμα, το έργο καταλήγει στο σήμερα. Η Κασσάνδρα προβλέπει ότι θα γίνουν πάλι παραστάσεις στο αργολικό θέατρο. Θα ανεβάσουν έργο, λέει, με ήρωες εμάς. «Αυτό που παίζουμε τώρα θα το ανεβάσουν σε 2.000 χρόνια στην Επίδαυρο και θα το λένε “Σκηνοβάτες”»…
Δ.Κ.