Πολιτικές ευθύνες για την αδρανοποίηση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού

Δεν είναι η πρώτη φορά που γίνονται συζητήσεις για τη συρρίκνωση του αριθμού των ΔΟΥ: σύμφωνα με μέλη της ΠΟΕ – ΔΟΥ, πριν από περίπου πέντε χρόνια κλιμάκιο του ΔΝΤ επισκέφθηκε την Ελλάδα για ενημέρωση σε τεχνικά ζητήματα. Τότε, άνθρωπος που συμμετείχε στις συναντήσεις θυμάται ότι είχε ειπωθεί πως από 288 ο αριθμός των εφοριών μπορεί να φτάσει εύκολα τις 100.

Πριν από έναν χρόνο η ΠΟΕ – ΔΟΥ είχε αποστείλει στον Γιώργο Παπακωνσταντίνου λίστες με τις εφορίες που μπορούν να συνενωθούν και με αυτές που προτείνονται προς κατάργηση: όπως υπογράμμιζε η Ομοσπονδία, με τη συγκεκριμένη πρόταση θα μπορούσε να υπάρξει σοβαρή εξοικονόμηση προσωπικού, ένταξη στην παραγωγική διαδικασία περισσότερων από 130 διευθυντών και τμηματαρχών, καθώς και σοβαρή μείωση του λειτουργικού κόστους. «Αυτή είναι η πρόταση με τα λιγότερα συνδικαλιστικά προβλήματα» λέει άνθρωπος που συμμετείχε στην κατάρτιση της πρότασης και φέρνει το εξής παράδειγμα: «Στις τέσσερις ΔΟΥ στα Ανω Λιόσια, το Μενίδι, το Ιλιον και τους Αγίους Αναργύρους, μέλη της Ομοσπονδίας υπολογίζουν ότι εργάζονται συνολικά 130-140 εφοριακοί, από τους οποίους μόλις 20 είναι στον έλεγχο». Ο ίδιος εκτιμά ότι με τη συνένωσή τους σε μία ΔΟΥ, οι ελεγκτές θα διπλασιαστούν. «Ετσι θα γίνει ο ελεγκτικός μηχανισμός εξωστρεφής και αποτελεσματικός», συμπληρώνει το στέλεχος της ΠΟΕ – ΔΟΥ.

Στο πόρισμα της επιτροπής για την αναδιοργάνωση των φορολογικών υπηρεσιών τονίζεται ότι η είσπραξη εσόδων παρουσιάζει τεράστια ανισοκατανομή μεταξύ των ΔΟΥ. «Η σημαντική συνέπεια που προκύπτει από την παραπάνω διαπίστωση είναι η μεγάλη απώλεια σε ανθρώπινους πόρους λόγω της υφιστάμενης διάρθρωσης των ΔΟΥ. Η διασπορά του προσωπικού σε πολλές μικρές μονάδες πρακτικά σημαίνει μειωμένη αποτελεσματικότητα του φοροεισπρακτικού μηχανισμού, καθώς δεσμεύονται πολλοί πόροι σε εργασίες χαμηλής απόδοσης (έκδοση πιστοποιητικών, παραλαβή δηλώσεων κ.λπ.)», αναφέρεται. «Η ορθολογικότερη κατανομή προσωπικού και λειτουργιών είναι βέβαιο πως θα απελευθερώσει μεγάλο αριθμό υπαλλήλων», καταλήγουν οι συντάκτες του πορίσματος. Σύμφωνα με στέλεχος της ΠΟΕ – ΔΟΥ, στην Αθήνα το 30% των εφοριών έχει 1 με 2 ελεγκτές.

Οπως επισημαίνουν εφοριακοί, οι κυβερνήσεις των τελευταίων δεκαετιών ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την αδρανοποίηση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού και την αναποτελεσματικότητα των υπεράριθμων εφοριών, «στις περισσότερες από τις οποίες παρατηρούνται πελατειακές σχέσεις». Αναφέρονται δε τα εξής παραδείγματα: πολιτικοί με καίριες θέσεις στην κυβέρνηση εγκαινίαζαν τα τελευταία χρόνια ΔΟΥ στην ιδιαίτερη πατρίδα τους, όπως για παράδειγμα στην Ηπειρο ή τη Θεσσαλία. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που κάποιοι νομοί εμφανίζονται υπεράριθμοι σε εφορίες σε σχέση με τους γειτονικούς τους. Ετσι, στον διεδρικό Νομό της Πρέβεζας λειτουργούν 4 ΔΟΥ στην πόλη της Πρέβεζας, την Πάργα, τη Φιλιππιάδα και το Καναλάκι, με πλέον πρόσφατη την τελευταία. Στον διπλανό νομό της Αρτας, που θεωρείται πιο «δύσβατος» και ενώ υπάρχει μεγαλύτερος πληθυσμός – είναι τριεδρικός – υπάρχει μόνο μία εφορία. Αλλο παράδειγμα: στον Νομό Αρκαδίας υπάρχουν ΔΟΥ στα Τρόπαια, τη Δημητσάνα, το Αστρος, το Λεωνίδιο και την Τρίπολη. «Αρκεί μόνο μία στην Τρίπολη για να καλυφθούν οι ανάγκες όλου του νομού» λέει στέλεχος της συνδικαλιστικής οργάνωσης. «Οι παράδοξες υποθέσεις δεν περιορίζονται μόνο σε αυτά τα παραδείγματα. Οι β’ τάξης εφορίες διά νόμου δεν επιτρέπεται να κάνουν ελέγχους Γ’ Κατηγορίας και γενικότερα δεν μπορούμε να πούμε ότι κάνουν ουσιαστικούς ελέγχους. Ομως στην Εύβοια όπου και οι 5 ΔΟΥ είναι α’ τάξης, δηλαδή μπορούν να ελέγχουν σχεδόν τα πάντα, έχουν μικρότερη δυνατότητα από μία β’ τάξης όπως είναι η ΔΟΥ Σητείας», λέει υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου και επισημαίνει ότι σε ολόκληρη τη χώρα υπάρχουν 179 ΔΟΥ α’ τάξης και 109 β’ τάξης. «Τοπικές κοινωνίες έχουν ταυτιστεί με τις εφορίες. Το φαινόμενο τοπικοί παράγοντες να επισκέπτονται αυτήν την περίοδο τους υφυπουργούς έτσι ώστε να μην κλείσει στην περιοχή τους η ΔΟΥ μόνο σπάνιο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί», αναφέρει υπηρεσιακός παράγοντας.