ΠΡΟΣΩΠΑ Oταν πίνεις Coca-Cola στην Ταϊλάνδη…

^«Στη Δύση, σας έχουν κατηχήσει με την καρτεσιανή αρχή “σκέπτομαι άρα υπάρχω”. Το εγώ όμως δεν είναι πραγματικό. Είμαστε συνδεδεμένοι ο ένας με τον άλλον», λέει ο ταϊλανδός βουδιστής Σούλακ Σιβαράκσα, ο οποίος ακολουθεί την οδό τού… «αναπνέω άρα υπάρχω»: «Είμαστε άραγε τόσο αλαζόνες ώστε να αψηφούμε το πιο σημαντικό στοιχείο της ζωής; Από τη στιγμή που θα μάθουμε να αναπνέουμε σωστά, να σεβόμαστε τον αέρα που εισπνέουμε, να καλλιεργούμε την εσωτερική ειρήνη, τότε θα προκύψει η Ακαθάριστη Εθνική Ευτυχία».

Βραβευμένος το 1995 με το βραβείο του Ορθού Τρόπου Διαβίωσης, γνωστό ως Εναλλακτικό Νομπέλ, δις υποψήφιος για το Νομπέλ Ειρήνης και «ένας από τους μεγαλύτερους κοινωνικούς στοχαστές της Ασίας», σύμφωνα με τη βιρμανή διαφωνούσα Αούνγκ Σαν Σου Κι, ο 78χρονος Σούλακ πηγαίνει κόντρα στο ρεύμα. «Η παγκοσμιοποίηση είναι μια δαιμονική θρησκεία που επιβάλλει υλιστικές αξίες» και «μια νέα μορφή αποικιοκρατίας», γράφει στο βιβλίο του «Η σοφία της αειφόρου ανάπτυξης: βουδιστικά οικονομικά για τον 21ο αιώνα». Εκείνος ζητάει αντίθετα να απαρνηθούμε τον υλισμό, να ξαναμάθουμε να ζούμε με αρμονία με τη φύση, να παραμερίσουμε το εγώ μας, να ανακαλύψουμε ξανά τους δρόμους της πνευματικότητας, να υιοθετήσουμε την έννοια της μη βίας. «Το να πίνεις Coca-Cola στην Ταϊλάνδη», λέει στον απεσταλμένο του βρετανικού «Ιντιπέντεντ», «δεν σημαίνει απλώς ότι πίνεις αηδίες, σημαίνει επίσης ότι στηρίζεις αξίες βασισμένες στην εκμετάλλευση του άλλου». Οσο για τις οικονομικές κρίσεις, αποτελούν κατ’ αυτόν «θεϊκά μηνύματα» που έχουν στόχο «να μας ενθαρρύνουν να αναζητήσουμε άλλα μοντέλα».

Επί 40 χρόνια, ο Σούλακ προσπαθεί να θέσει σε εφαρμογή τις ιδέες του ιδρύοντας ΜΚΟ, διδάσκοντας ανά τον κόσμο ή επεξεργαζόμενος (για την κυβέρνηση του Μπουτάν) την περίφημη έννοια της «Ακαθάριστης Εθνικής Ευτυχίας». Υποχρεώθηκε να εξοριστεί δύο φορές, το 1976 και το 1991, επειδή κατηγόρησε τον ταϊλανδικό στρατό και τα συχνά πραξικοπήματά του. Αν και αντιδρά στην καρτεσιανή λογική, επικροτεί τις δυτικές ελευθερίες και θέλει να ισχύσουν και στη χώρα του. Σπούδασε στη δεκαετία του 1950 στην Ουαλία και το 1961 επέστρεψε στην Ταϊλάνδη και ίδρυσε την Επιθεώρηση Κοινωνικών Επιστημών. «Εμείς η ελίτ μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο. Οι προλετάριοι θα ακολουθήσουν», έλεγε τότε. Η δουλειά του με τους απόκληρους τον έκανε να αλλάξει γνώμη. «Εμαθα δίπλα σ’ αυτούς που υποφέρουν», λέει σήμερα.

Για τον Σούλακ, η αληθινή ευτυχία δεν βρίσκεται στα υλικά κέρδη ούτε στην αδιάκοπη επιδίωξη μιας ανάπτυξης χωρίς όρια. Το κλειδί βρίσκεται στην αναζήτηση της γαλήνης. Η απαλλαγή από την «εμμονή της επιτυχίας» είναι επίσης απαραίτητη. «Ακόμη και η φύση υποφέρει από την αλαζονεία μας», λέει. «Πιστεύουμε ότι μπορούμε να την ελέγξουμε. Δείτε όμως τι συνέβη στην Ιαπωνία, στο Τσερνόμπιλ και στο Μποπάλ. Αν δεν εισαγάγουμε στη ζωή μας την πνευματικότητα, θα σημάνει το τέλος μας».