ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Η επανάσταση του Νεοέλληνα

Ανάµεσα στα καταστροφικά, συνωµοσιολογικά, φαντασµαγορικά και, κάποιες φορές, απολύτως γραφικά σενάρια που δίνουν και παίρνουν για το µέλλον αυτής της χώρας, ξεχωρίζει πού και πού η λέξη «επανάσταση». Πράγµατι, ουκ ολίγοι συµπατριώτες µας υποστηρίζουν πως έχειφτάσει η ώρα, έχει ωριµάσει ο καιρός για µια νέα εθνική παλιγγενεσία. Προσοχή! Δεν µιλάω για όλους εκείνους που χρησιµοποιούν τη λέξη αυτή µεταφορικά, εννοώντας την ανατροπή του σηµερινού σάπιου ελληνικού status quo. Δεν µιλάω ούτε γι’ αυτούς που η επανάσταση εντάσσεται στην ιδεολογία τους (οι οποίοι, απ’ όσο ακούω, µάλλον σνοµπάρουν τις πρόσφατες λαϊκές κινητοποιήσεις) ούτε γι’ αυτούς που «δεν έχουν να χάσουν παρά µόνο τις αλυσίδες τους» ούτε καν για τους νέους που «το αίµα τους βράζει». Αναφέροµαι σε average τύπους τριανταφεύγα ή σαρανταφεύγα ετών, που κυριολεκτούν. Που προσδοκούν µια επανάσταση µε την απόλυτη σηµασία της λέξης.

Δεν θα µπω στην ουσία του θέµατος. Θα αποφύγω τη διαδικασία να αναρωτηθώ κατά πόσο κάτι τέτοιο είναι εφικτό καιδεν θα ρίξω στο τραπέζι το επιχείρηµα ότι οι επαναστάσεις έγιναν κόντρα σε τσάρους και Λουδοβίκους και όχι εκλεγµένους πρωθυπουργούς. Θα θέσω απλώς το ερώτηµα: «Οφείλει να επαναστατήσει ο Νεοέλληνας;». Επειτα από σκέψη διάρκειας το πολύ ενός nanosecond ηαπάντησή µου είναι «Ναι!». Οχι όµως µε τον τρόπο που ο ίδιος θεωρεί.

Ο σηµερινός Ελληνας είναι ένας από τους πιο καταπιεσµένους ανθρώπους στον κόσµο. Ωστόσο, η Πολιτεία δεν ευθύνεται καθόλου γι’ αυτό. Από το 1974 και µετά, το ελληνικό κράτος δεν καταπίεσε ποτέ τονπολίτη. Απλώς αδιαφόρησε παγερά γι’ αυτόν. Αδιαφόρησε για την παιδεία του, τηνυγεία του, το µέλλον του. Κάθε φορά που πλησίαζαν εκλογές, του έταζε λαγούς µε πετραχήλια, ένα τάξιµο το οποίο ο πολίτης αποδεχόταν µε ενθουσιασµό. Οχι από αφέλεια αλλά επίσης από αδιαφορία και επειδή γνώριζε πως και ο ίδιος θα εισέπραττε ένα γενναίο ξεροκόµµατο από την πίτα που θα καταβρόχθιζε η εκάστοτε κυβέρνηση. Λόγω ακριβώς της αδιαφορίας του γι’ αυτόν, το κράτος άφηνε απόλυτη ελευθερία κινήσεων στον πολίτη, ο οποίος πάντοτε έλεγε και έκανε ό,τι γούσταρε χωρίς να δίνει ποτέ λογαριασµό σε κανένα.

Τα πραγµατικά ζόρια για τον µέσο Ελληνα ξεκινούν στο πολύ πιο άµεσο περιβάλλον του. Ανδρες και γυναίκες συχνά ζουν εγκλωβισµένοι σε ένα οικογενειακό και επαγγελµατικό πλαίσιο που τους κρατά δεµένους χειροπόδαρα. Καταπιέζονται αρχικά από τους γονείς και το συγγενικό περιβάλλον τους και εν συνεχεία από τους/τις συζύγους τους. Αυτοαναγκάζονται «να κάνουν οικογένεια» (όπως προστάζει ο νεοσυντηρητισµός των τελευταίων χρόνων), η οποία σύντοµα µετατρέπεται σε φυλακή. Συγχρόνως, ακολουθούν επαγγέλµατα που δεν τους εκφράζουν και τους περιορίζουν, υπό τις διαταγές αφεντικών που τους κακοµεταχειρίζονται, τους εκµεταλλεύονται και – ενίοτε – δεν τους πληρώνουν καν. Εκεί ακριβώς όπου οφείλουν να αντιδράσουν δυναµικά και να επαναστατήσουν, δεν το τολµούν. Γιατί; Διότι το ρίσκο και το κόστος θα είναι πολύ µεγάλο. Διότι ο/η σύζυγος και το αφεντικό έχουν συγκεκριµένη µορφή και πρόσωπο. Ενδεχόµενη κατά µέτωπο σύγκρουση θα είναι σφοδρότατη και θα έχει οπωσδήποτε απώλειες. Δυστυχώς, ο Ελληναςτου σήµερα επιθυµεί ένα νοσηρό «βόλεµα». Προτιµά να µείνει παντρεµένος για 30-40-50 χρόνια µε ένα άτοµο που σιχαίνεται να το βλέπει στα µάτια του, παρά να κάνει την υπέρβαση και να ξαναρχίσει µια καινούργια ζωή. Προτιµά να κάνει µια βαρετή και άχαρη δουλειά γραφείου (η οποία ενδεχοµένως να τον βοηθάει να πουλάει µούρη και να του επιτρέπει να νιώθει µια κατ’ επίφαση σιγουριά), παρά να ψάξει για κάτι νέο. Απλώς, σιγοσφυρίζει την παλιά επιτυχία του Bruce Hornsby «That’s The Way It Is» και ξαναχώνει το κεφάλι µέσα. Αντίθετα το κράτος δεν έχει πρόσωπο, δεν έχει ρίσκο. Ακόµη και αυτός που ονειρεύεται να στείλει στηναγχόνη τον ΓΑΠ και τον Πάγκαλο δεν έχει κάτι προσωπικό µαζί τους. Τους βλέπει απλώς ως σύµβολα του «συστήµατος» και του «κατεστηµένου», το οποίο θεωρεί µοναδικό υπεύθυνο για την κατάστασή του. Αύριο στη θέση τους θα είναι άλλοι, µεθαύριο άλλοι κ.ο.κ.

Ορθώς ο Νεοέλληνας νιώθει την ανάγκη να επαναστατήσει. Οπως συνήθως, όµως, επιλέγει την εύκολη λύση. Φαντασιώνεται πως είναι «αβράκωτος» στη Βαστίλη ή Μπολσεβίκος στην Κόκκινη Πλατεία. Στο σπιτικό του όµως έχουν εγκατασταθεί µόνιµα ο Ναπολέων και ο Στάλιν…

Ανδρες και γυναίκες συχνά ζουν εγκλωβισµένοι σε ένα οικογενειακό και επαγγελµατικό πλαίσιο, που τους κρατά δεµένους χειροπόδαρα. Καταπιέζονται αρχικά από γονείς, συγγενικό περιβάλλον και εν συνεχεία από τους/τις συζύγους τους

Ο Θανάσης Χειµωνάς είναι συγγραφέας