ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Πού πάει η χώρα

Με τη συµφωνία Ελλάδας και Ευρωζώνης στο Λουξεµβούργο απαντώνται δύο ερωτήµατα κρίσιµα για το άµεσο µέλλον της χώρας. Πρώτον, οριστικοποιείται η καταβολή της πέµπτης δόσης του δανείου που προβλέπεται από το Μνηµόνιο. ∆εύτερον, η Ελλάδα στηρίζεται περαιτέρω στις δανειακές της ανάγκες µέχρι τα µέσα του 2014. Αίρονται, λοιπόν, οι φόβοι και οι αγωνίες για κίνδυνο χρεοκοπίας ή έξοδο της χώρας από το ευρώ. Μπορούµε πλέον να επικεντρωθούµε σε αυτό που είµαστε υποχρεωµένοι να κάνουµε: να προχωρήσουµε στις µεταρρυθµίσεις και τη δηµοσιονοµική προσαρµογή που θα ανασύρουν την Ελλάδα από το τέλµα της υπερχρέωσης.

Στόχος είναι στα µέσα του 2014 η χώρα να έχει γίνει µία διαφορετική Ελλάδα. Θα είναι µία χώρα µε µικρότερο δηµόσιο τοµέα. Η κυβέρνηση δεν θα διαδραµατίζει το ρόλο του βασικού εργοδότη. Εγγυητής των θεσµών θα επικεντρωθεί στον κατευθυντήριο σχεδιασµό. Η άµεση εµπλοκή της στην «παραγωγή» θα περιορίζεται στα γνήσια κοινωνικά αγαθά, όπως η παιδεία και η υγεία. Στην οικονοµική δραστηριότητα, πόλος της ανάπτυξης θα είναι ένας µεγαλύτερος ιδιωτικός τοµέας – που θα λειτουργεί µε κανόνες αγοράς και ανταγωνισµού, που δεν θα αποζεί από την αποµύζηση του ∆ηµοσίου και τη διαπλοκή µε αυτό.

Θα είναι αρνητική αυτή η εξέλιξη; Θα είναι κακό για τη χώρα να εγκαταλείψει ένα σύστηµα πολυποίκιλων πελατειακών σχέσεων µεταξύ πολιτικής διοίκησης, ψηφοφόρων, συνδικάτων και επιχειρήσεων, ένα εκτροφείο πολυέξοδης αναποτελεσµατικότητας και διαφθοράς; Ασφαλώς όχι. Ολοι παραδεχόµαστε τη χρεοκοπία αυτού που χτίσαµε ή ανεχθήκαµε. Και συνοµολογούµε την ανάγκη να αλλάξουµε.

Αυτή η ορθολογική ανασύσταση της χώρας είναι επιταγή των καιρών. Είναι µία διεθνής «αλλαγή παραδείγµατος», από την οποία δεν µπορούµε να εξαιρεθούµε. Τις αλλαγές των καιρών δεν τις σταµατά τίποτε. Οποιος µένει πίσω, εξωθείται στο περιθώριο. Και η Ελλάδα δεν αξίζει την περιθωριοποίηση, αλλά την ευρωπαϊκή παρουσία µε πρόσωπο ισότιµου µέλους, όχι µε το στίγµα του µαύρου πρόβατου.

Κανείς δεν υποτιµά τις δυσκολίες της µεταβατικής περιόδου. Μας ζητούνται αλλαγές µεγάλης κλίµακας σε βραχύ χρόνο. Μας αξιώνεται ό,τι κάποιοι ονοµάζουν «βίαιος εκσυγχρονισµός». Η προσαρµογή επηρεάζει τη ζωή µας, ανατρέπει τις συνήθειές µας. Και αυτό δεν είναι ποτέ εύκολο. Ούτε, όµως, στον ρυθµό της προσαρµογής, υπάρχουν περιθώρια βραδύτερης µετάβασης. Το διεθνές περιβάλλον δεν παρέχει άνεση χρόνου.

Η χρονική πίεση δεν µεταβάλλει την πρόκληση σε εγχείρηµα αδύνατο ή αφόρητο. Ας είµαστε ειλικρινείς. Πολλές από τις αντιδράσεις οφείλονται σε πεπλανηµένη αντίληψη των στόχων του εγχειρήµατος, άλλες στη ροπή αδρανείας που µας κάνει να αντιδρούµε σε οιαδήποτε αλλαγή επιβάλλει εγκατάλειψη των συνηθειών µας. Πρέπει να διαβούµε το ποτάµι, να περάσουµε στην απέναντι όχθη. Υπάρχουν πολλοί που δεν θέλουν, υπάρχουν άλλοι που θέλουν να το διαβούµε χωρίς να βραχούµε. ∆εν γίνεται. Θα βγούµε απέναντι, είναι ιστορική επιταγή. Χρέος µας ως κοινωνία είναι να δούµε ψύχραιµα τα πράγµατα. Και, αντί να εµµένουµε στην προάσπιση «κεκτηµένων» που δεν µπορούν να συντηρηθούν, να αποδεχθούµε – οι πολλοί – τις απολύτως διαχειρίσιµες θυσίες που µας ζητούνται, για να συνδράµουµε τους συµπολίτες µας που χρειάζονται στήριξη για αξιοπρεπή διαβίωσή κατά τη µεταβατική περίοδο.

Οι νέοι που µε τις καλύτερες των προθέσεων διαµαρτύρονται στις πλατείες πρέπει να κατανοήσουν ότι σ’ αυτό το µέλλον θα ζήσουν – και ότι οι αξιώσεις µας πρέπει να εστιάζονται στη στήριξη των αδυνάτων. Ο δε πολιτικός κόσµος, οι κοινωνικοί φορείς και τα ΜΜΕ πρέπει να ενθαρρύνουν αυτήν τη νηφάλια στάθµιση.

Ειδικά για τον πολιτικό κόσµο, η πρόκληση είναι µεγάλη. Εµείς κυρίως ευθυνόµαστε για την αποτυχία τουελληνικού κρατικού µοντέλου, εµείς οφείλουµε να πρωτοστατήσουµε στην εξυγίανση, ακόµη και αν οι αλλαγές µάς εκτοπίσουν από το επίκεντρο.

Και αν η παραδοσιακή Αριστερά είναι δύσκολο να υπερβεί την άρνηση κάθε αλλαγής, η Νέα ∆ηµοκρατία, ως κόµµα εξουσίας, κυρίως υπεύθυνο κατά την τελευταία του διακυβέρνηση για την επίσπευση του αδιεξόδου, πρέπει ναµετάσχει στη µετάβαση προς υγιέστερα πρότυπα, όχι να υιοθετεί θέση παρατηρητή που παραδίδει µαθήµατα.

Οσο για το ΠΑΣΟΚ, σ’ αυτό και στην κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου έλαχε ο ιστορικός κλήρος να οδηγήσει τη χώρα προς ένα διαφορετικό, βιώσιµο πρότυπο. Πρέπει να το κάνει µε όπλα την αλήθεια, την πίστη στην αναγκαιότητα της εξυγίανσης, την πολιτική αποφασιστικότητα απέναντι στο µικροκοµµατικό κόστος, αλλά και την ευαισθησία για όσους πολίτες θα χρειαστούν στήριξη. Ολα αυτά είναι εφικτά. Η Ελλάδα δεν οδηγείται σε θυσιαστήριο, αλλά στον δρόµο µιας συλλογικής προσπάθειας, στην οποία έχει τις δυνάµεις να πετύχει. Το πέρας της δοκιµασίας θα βρει τη χώρα ισχυρότερη και δικαιότερη.

Ο Τηλέµαχος Χυτήρης είναι αναπληρωτής υπουργός Πολιτισµού και Τουρισµού

Η Ελλάδα δεν αξίζει την περιθωριοποίηση, αλλά την ευρωπαϊκή παρουσία µε πρόσωπο ισότιµου µέλους, όχι µε το στίγµα του µαύρου πρόβατου