Ψεύτικος Μότσαρτ, ψεύτικο τέρας

Μερικές από τις κορυφαίες «απάτες» της παγκόσµιας Ιστορίας συνοψίζονται µε πλούσια εικονογράφηση σε µια απολαυστική έκδοση
Ο Ερικ Τσαλίν – που έχει καταπιαστεί παλιότερα και µε τις «χειρότερες εφευρέσεις της Ιστορίας» – σταχυολογεί και περιγράφειµερικές από τις απάτες πουέχουν κατά καιρούς διαπραχθεί και µάλιστα τις ταξινοµεί σε κατηγορίες. Η πρώτη κατηγορία είναι οι θρησκευτικές απάτες, όπως τα αρχαία µαντεία, τα ψεύτικα λείψανα και τα συγχωροχάρτια. Στη µελέτη επίσης περιλαµβάνονται οι – κατά τον συγγραφέα πάντα –στρατιωτικές απάτες όπως οι προσπάθειες των Συµµάχων να κρύψουν από τους Γερµανούς τα σχέδιά τους για την απόβαση στη Νορµανδία κατά τονΒ’ Παγκόσµιο Πόλεµο µε τη λεγόµενη Επιχείρηση «Καρτερία».

Aκόµη ο κόσµος τηςεπιστήµης δεν θα µπορούσε να λείπει από το βιβλίο κι έτσι διάφορες επιστηµονικές απάτες παρελαύνουν από τις σελίδες του πονήµατος, αρχαίοι και σύγχρονοι απατεώνες, ιστορικές πλαστογραφίες (όπως το πλαστό κονσέρτο για πιάνο του Μότσαρτ), το τέρας του Λοχ Νες αλλά και οικονοµικές απάτες και εξαπατήσεις που έχουν αφήσει εποχή.

Θα παραθέσω δύο διαφορετικές περιπτώσεις απάτης και πλαστογραφίας. «Το Κονσέρτο της Αντε λάιντ» που συµπεριλήφθηκε στον κατάλογο των επίσηµων έργων του Μότσαρτ έχει µια πολύπλοκη ιστορία. Ο άνθρωπος που ξέθαψε το «άγνωστο» έργο του συνθέτη και το προσέθεσε το 1931 στη λίστα των επίσηµων έργων του, ήταν ο γάλλος βιολιστής και συνθέτης Μάριους Κασαντέσους. Περιέγραψε το εύρηµά του ως ένα «ιδιόγραφο χειρόγραφο µε δύο πεντάγραµµα, από τα οποία το επάνω περιέχει το τµήµα σόλο και το κάτω περιέχει τα µπάσα». Η σελίδα του τίτλου ήταν διακοσµηµένη µε την αφιέρωση του Μότσαρτ, επειδή όµως ο Κασαντέσους δεν κατάφερε να παρουσιάσει τα πρωτότυπα έγγραφα, άρχισαν οι αµφιβολίες. Η αλήθεια ήλθε στο φως το 1977, όπου σε µία δίκη για τα πνευµατικά δικαιώµατα της ενορχήστρωσης του κονσέρτου, ο Μάριους παραδέχθηκε ότι αυτός είχε συνθέσει το έργο.

Αλλη απάτη είναι αυτή του «Τέρατος του ΛοχΝες», της περίφηµης λίµνης 37 χλµ. νοτιοδυτικά του όρους Ινβερνες στην ορεινή Σκωτία.

Ο µύθος αρχίζει το 1933όταν άνοιξε ο παρόχθιος δρόµος και ένα ζευγάρι Λονδρέζων είδαν καθώς οδηγούσαν µια πολύ παράξενη µορφή ζώου να διασχίζει τον δρόµο µπροστά τους. Περιέγραψαν το πλάσµα ως το πιο κοντινό σε δράκο ή προϊστορικό ζώο που είχαν δει στη ζωή τους. Την ίδια χρονιά εµφανίστηκε στονΤύπο και η πρώτη – αµφιλεγόµενη – φωτογραφία. Οι µαρτυρίες συνεχίστηκαν και τα επόµενα χρόνια, µε διαφορετικές κάθε φορά περιγραφές. Το τέρας – που ονοµάστηκε Νέσι – έγινε εθνική ατραξιόν και µια τουριστική βιοµηχανία στήθηκε γύρω από τη λίµνη.

Ετσι κι αλλιώς, όλες οι περιπτώσεις που παραθέτει ο συγγραφέας επιβεβαιώνουν ένα αξίωµα: οι άνθρωποι είναι προορισµένοι να προδίδουν, να ξεγελούν και να εξαπατούν σε όλη την πορεία τους στη ζωή. Αναλόγως βέβαια και µε τη νοηµατοδότηση του συλλογικού και ατοµικού τους βίου.


Μη φοβάστε τον Μac

Αντικείµενα λατρείας – φετίχ σχεδόν – για πάρα πολλούς, καθηµερινά εργασιακά εργαλεία για κάποιους λιγότερους, σήµα κατατεθέν της ψηφιακής εποχής στην οποία ζούµε, πρότυπα τεχνολογικής εξέλιξης αλλά και κατασκευαστικά κοµψοτεχνήµατα, οι υπολογιστές Apple Macintosh (ίσως να) έχουν ένα και µοναδικό µειονέκτηµα: αν κάποιος αδαής ή έστω αµύητος στον «θαυµαστό» κόσµο των Mac αποπειραθεί να τους χρησιµοποιήσει, ενδέχεται να µπερδευτεί.Το παρόν βιβλίο – οδηγός για νέους χρήστες υπολογιστών Mac, έρχεται να εξαλείψει το «µειονέκτηµα» αυτό, παρουσιάζοντας µε τρόπο απλό και σαφή τις κύριες λειτουργίες αλλά και τις ιδιαιτερότητές τους, δίνοντας έτσι στον χρήστη την άµεση δυνατότητα εκτέλεσης απλών καθηµερινών εργασιών.


Εµείς και οι Αλλοι

«Η πάλη δεν έχει να κάνει µε το αν είµαστε υπέρ ή κατά του καπιταλισµού ως κοσµοσυστήµατος, αλλά µε το τι θα έρθει να τον αντικαταστήσει, δεδοµένου ότι το σηµερινό (καπιταλιστικό) κοσµοσύστηµα, καταρρέει εκ των έσω. […] Αυτό που θα κριθεί, είναι βασικά το αν το µελλοντικό σύστηµα θα είναι ιεραρχικό και πολωτικό (σαν το παρόν σύστηµα ή και χειρότερο)

ή αντιθέτως θα είναι σχετικά δηµοκρατικό και ισονοµικό». Ο Ιµάνουελ Βάλερσταϊν, κοινωνιολόγος και ιστορικός ερευνητής, πρωτοπόρος στοχαστής στον χώρο της νεοµαρξιστικής σκέψης, θιασώτης της αντί-παγκοσµιοποίησης και εκφραστής των αντισυστηµικών κινηµάτων, αποδοµεί βασικές έννοιες και απόψεις πάνω στις οποίες βασίστηκε (και απέλπιδα συνεχίζει να βασίζεται), ο – παραπαίων πλέον – καπιταλιστικός οικουµενισµός.


Το Μεσολόγγι µέσα µας

Μαθητές Λυκείου από όλη την Ελλάδα γράφουν για την ιστορικότητα των τόπων τους. Αυτή ήταν η αρχική ιδέα ενός προγράµµατος των Εκπαιδευτηρίων Γείτονα και αυτό το βιβλίο είναι ο πρώτος καρπός της προσπάθειας αυτής. Πρώτοι συµµετέχοντες οι µαθητές και οι µαθήτριες της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου, ικανοί και ικανές να εκφράσουν όχι µόνο το δέος και τη συγκίνηση προς τους ένδοξους συντοπίτες τους, αλλά και την αγωνία τους – µαζί µε µία δόση αγανάκτησης αλλά και ελπίδας µαζί – για τις πολύ δύσκολες ώρες που περνάει σήµερα η χώρα µας. Η «Απόφασις της Εξόδου», ένα απάνθισµα από τους «Ελεύθερους Πολιορκηµένους» και από τη «Γυναίκα της Ζάκυθος» και ο λόγος του Λουκή Ακρίτα «κάθε ελεύθερος άνθρωπος είναι δηµότης Μεσολογγίου» συµπληρώνουν την έκδοση.


ΕΣΣΔ και απογοήτευση

To 1936, ο γάλλος νοµπελίστας συγγραφέας Αντρέ Ζιντ (1869-1951), επιστρέφοντας απότη Σοβιετική Ενωση, γράφει για τις εµπειρίες του αλλά και την (από) µάθηση σε σχέση µε το τότε σοσιαλιστικό ιδεώδες.Το βιβλίο δενπεριέχει ακριβώς και µόνοµια «διακήρυξη απογοήτευσης» – περισσότερο είναι µια διαλεκτική ανάµεσα στονέπαινο και την κριτική του σοβιετικού µοντέλου. Με αφορµή την κηδεία του µεγάλου σοβιετικού συγγραφέα Μαξίµ Γκόρκι, οΖιντ µεµια οµάδα «ξένων» κοµµουνιστών, φτάνει στηΜόσχα, από όπου και αρχίζει ένα οδοιπορικό σε τόπους, χώρους εργασίας, «αναρρωτήρια» ανθρακωρύχων, παιδικές κατασκηνώσεις, πάρκα και κολχόζ – αλλά και ταυτόχρονα µια επώδυνη προσπάθεια να κατανοήσει την ανθρώπινη διάσταση αυτού του «νέου» πολίτηπου είναι ο Σοβιετικός.Ξεκινώντας από την ακλόνητη πεποίθησή του ότι η «Σοβιετική Ενωση θα υπερνικήσει τα σοβαρά λάθη της» και αρχικά θαυµάζοντας την «ευτυχία» του σοβιετικού εργάτη, φτάνει, µέσα από τη βασανιστική παρατήρηση της καθηµερινότητας – ατελείωτες ουρές, απωθητικά εµπορεύµατα, σταχανοβιστικές λογικές – στην οδυνηρή διαπίστωση της «εκµηδένισης του ατοµικού χάριν του ισοπεδωτικού συνόλου», της υποταγής του επαναστατικού πνεύµατος σε έναν κοµφορµισµό φόβου, άγνοιας και δουλοπρέπειας. Τραγικά µεγαλειώδες φόντο σε όλο το οδοιπορικό του, παντού, ωσεί παρών στην τροµακτική ωστόσο απουσία του, ο Στάλιν. Το βιβλίο κλείνει µε τις κριτικές που δέχθηκε ο Ζιντ για την «επιπόλαιη ανάλυση» και τα «άκριτα συµπεράσµατά» του από «φίλους της Σοβιετικής Ενωσης».