Τι είδαν οι τουρίστες στην Αθήνα της κρίσης

Πέντε ώρες. Τόσο διαρκεί η περιήγηση ενός επιβάτη κρουαζιερόπλοιου στο Κέντρο της Αθήνας. Τόσο χρόνο έχει η πόλη για να ξεδιπλώσει την ιστορία της, σε µια διαδροµή που πλάθεται στην πορεία, ανάλογα µε την κίνηση, τον συνωστισµό στην Ακρόπολη και τις επιταγές µιας διαδήλωσης στις κεντρικές λεωφόρους της.

Με το ξηµέρωµα της περασµένης Τετάρτης ο στόλος των λεωφορείων παρατάσσεται στο νότιο τµήµα του λιµανιού.

Οδηγοί µε γραβάτες και ατσαλάκωτα πουκάµισα και ξεναγοί µε αριθµηµένες καρτέλες περιµένουν τις αφίξεις. Στην ακτή Ξαβερίου, εκεί όπου παλιά ξεφόρτωναν τα καρβουνιάρικα, σήµερα δένουν πλωτές κοινωνίες, κρουαζιερόπλοια που µεταφέρουν χιλιάδες επισκέπτες σε εφήµερους προορισµούς. Η Αθήνα είναι µια από τις στάσεις τους. Το πρόγραµµά τους αυστηρό. Η πόλη πρέπει να τους υποδεχθεί, να κρύψει τις άσχηµες γωνιές της και να τους πουλήσει τις οµορφιές της, αποτυπωµένες έστω σε µια καρτ ποστάλ. «Εχουµε πολλά µαγαζιά στην Πλάκα. Θα έχετε την ευκαιρία να ενισχύσετε την ελληνική οικονοµία», θα τους πουν οι ξεναγοί. Τους περιµένει µια δύσκολη ηµέρα. Οκτώ κρουαζιερόπλοια µε περίπου 20.000 επιβάτες θα διεκδικήσουν θέα στα αρχαία.

Επιβιβαζόµαστε σε ένα λεωφορείο µε 42 τουρίστες. Πλέουν στηΜεσόγειο µε το Costa Victoria, που σ’ αυτό το ταξίδι έχει 1.837 επιβάτες.

Οκτώ ηµέρες, έξι στάσεις, 440 ευρώ το πακέτο.

Αγγλοι και Αµερικανοί στην πλειονότητά τους οι επιβάτες του λεωφορείου, όλοι τους βλέπουν πρώτη φορά την Αθήνα. Παρθένα µάτια που παρατηρούν όσα συνήθως οι µόνιµοι κάτοικοι προσπερνούν στην καθηµερινότητά τους.

«Οι πιο σηµαντικοί πρεσβευτές για την Ελλάδα», σύµφωνα µε ξεναγούς και τουριστικούς πράκτορες, αφού οι διηγήσεις τους θα φέρουν ή θα απο µακρύνουν υποψήφιους επισκέπτες. Με την άρση του καµποτάζ πέρυσι (απαγόρευση σε πλοία µε σηµαίες εκτός Ε.Ε. να αποβιβάσουν – επιβιβάσουν τουρίστες στο ίδιο λιµάνι εντός της ελληνικής επικράτειας) το υπουργείο Οικονοµίας προσδοκούσε έσοδα 1,2 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση. Σύµφωνα µε τον Οργανισµό Λιµένος Πειραιώς, το πρώτο τρίµηνο του 2011 οι αφίξεις επιβατών αυξήθηκαν κατά 58% σε σχέση µε το αντίστοιχο διάστηµα του 2010.

Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ. Στο κέντρο της περιήγησής µας είναι η Ακρόπολη.

Φτάνουµε εκεί στις εννέα το πρωί.

Κολλάµε στην ανάβαση. Σηµαδούρα στο πλήθος, η κόκκινη οµπρέλα της ξεναγού Λέλας Καρανικολού. «Και τα τέσσερα εκατοµµύρια της Αθήνας βρίσκονται σήµερα στον Παρθενώνα», λέει µια τουρίστρια από τη Βρετανία. Ηµασταν… τυχεροί. Περίπου 9.000 τουρίστες ανέβηκαν εκείνη την ηµέρα στην Ακρόπολη. Το Costa Victoria µόνο έστειλε 28 λεωφορεία. Και όταν ο βράχος µπούκωσε µε κόσµο, η κεντρική πύλη έκλεισε για µισή ώρα αφήνοντας στην αναµονή εκατοντάδες επισκέπτες.

Υπό τη σκιά των ελαιόδενδρων οι ξεναγοί διηγούνταν την ιστορία του µνηµείου για να κερδίσουν χρόνο.

Τουλάχιστον, έστω και µε καθυστέρηση, όλοι µπόρεσαν να δουν τον Παρθενώνα. Δεν ίσχυσε το ίδιο για όσους προσπάθησαν, εκτός περιήγησης, να επισκεφθούν το αρχαιολογικό µουσείο. Ο πάνω όροφος, µε τα αγγεία, παραµένει κλειστός λόγω έλλειψης εποχικών φυλάκων. Και το µουσείο λειτουργεί µέχρι τις τρεις το µεσηµέρι. Καλύτερος συντονισµός υπάρχει στο Μουσείο της Ακρόπολης. Για να το επισκεφθούν οι επιβάτες κρουαζιερόπλοιου πρέπει να κλείσουν θέσεις µια εβδοµάδα πριν.

«Μόνο έτσι διαχειρίζονται σωστά το πλήθος. Δεν µπορεί ξαφνικά να δεχθούν χιλιάδες ανθρώπους όπως συµβαίνει στον Παρθενώνα», εξηγεί ο Χρήστος Καβακιώτης, υπεύθυνος για τη διοργάνωση τουριστικών υπηρεσιών σε κρουαζιέρες.

«Μπορείτε και καλύτερα», λέει µετά την κατάβαση από τον ιερό βράχο η Μορίν Μπαρνς από το Λονδίνο. «Χρειάζεται καλύτερη οργάνωση. Τα µάρµαρα γλιστράνε και όταν µαζεύεται πολύς κόσµος γίνονται επικίνδυνα». Δίπλα οι συνταξιδιώτες της χαϊδεύουν τα αδέσποτα και απορούν ποιος τα ταΐζει και πώς επιβιώνουν, για να τους καθησυχάσει η ξεναγός λέγοντας ότι είναι οι «φύλακες της Ακρόπολης». Στα τελευταία σκαλοπάτια τους περιµένει ο 78χρονος Χρήστος Βασιλείου. Φουστανέλα, τσαρούχια και µαγκούρα. Ηταν πρώην µπετατζής που από το ’90 έχει… στασίδι στην Ακρόπολη. Αποκαλύπτει τη χρυσή οδοντοστοιχία του χαµογελώντας µόνο σε όποιον πληρώσει ένα ευρώ για τρεις φωτογραφίες στο πλευρό του. «Ολοι θέλουν να µε φωτογραφίσουν τζάµπα, αλλά στους Πακιστανούς δίνουν χρήµατα για να αγοράσουν µια χλαπάτσα», λέει.

Η ΑΣΤΥΝΟΜΕΥΣΗ. Το µποτιλιάρισµα στην Ακρόπολη είναι πρόβληµα και το αναγνωρίζει ο ξεναγός Αντώνης Ζαλαγκούτης. Δεν είναι όµως το µοναδικό. Συχνά, όπως αναφέρει, σηµειώνονται εκεί κλοπές τσαντών και πορτοφολιών. Θυµάται ένα περιστατικό µε µια τουρίστρια που έπιασε αυτόν που της πήρε το πορτοφόλι. Ωστόσο, έπρεπε να µεταβεί στο αστυνοµικό τµήµα για να καταθέσει και να υποβάλει µήνυση. Δεν µπορούσε να αφήσει το γκρουπ και να ρισκάρει να χάσει το πλοίο της, έτσι ο δράστης αφέθηκε ελεύθερος. Οπως αναφέρουν υπάλληλοι της Τουριστικής Αστυνοµίας, σε περίπτωση κλοπής η σχετική αναφορά αποστέλλεται στην Ασφάλεια, αλλά πάντοτε οι µηνύσεις γίνονται στα αστυνοµικά τµήµατα. Το 2006 επί υπουργίας Βύρωνα Πολύδωρα είχαν εµφανιστεί πιλοτικά στην Αθήνα κινητές αστυνοµικές µονάδες. Βαν µε τρεις – τέσσερις αστυνοµικούς και αξιωµατικό υπηρεσίας που µπορούσαν επί τόπου να διευθετήσουν ανάλογες υποθέσεις. Δεν συνεχίστηκε όµως για πολύ η λειτουργία τους.


«Μου θυµίζει Ρώµη και κάτι από Νέα Υόρκη»

Η ΛΕΛΑ ΚΑΡΑΝΙΚΟΛΟΥ προσπαθεί κατά τη διάρκεια της ξενάγησης να µην εστιάζει στα αρνητικά. «Δεν θα µιλήσω για τα σκουπίδια ή το στρίµωγµα», λέει. Το λεωφορείο περνά από το Καλλιµάρµαρο, το Ζάππειο, την Πανεπιστηµίου, τη Σταδίου. Επιφωνήµατα θαυµασµού από τους επιβάτες. Η αφήγηση της ελληνικής ιστορίας µπλέκει συνειρµικά µε τη σύγχρονη εικόνα της πόλης και την οικονοµική κρίση. Από την αναφορά για τη µάχη της Σαλαµίνας και τον αριθµό των ελληνικών νησιών που κατοικούνται περνάµε στο αστείο:

«Κάποια νησιά πωλούνται αν ενδιαφέρεται κανείς». Και από την απαρίθµηση γνωστών ελλήνων εφοπλιστών όταν κατεβαίνουµε τη Συγγρού, στην παρουσίαση του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου «που έχει άριστο προσωπικό».

Οι επιβάτες όµως εντυπωσιάζονται περισσότερο µε τις νεραντζιές στα πεζοδρόµια.«Τρώγονται;»,ρωτά ένας. «Είναι νόµιµο να τα κόβεις από τα δέντρα;», απορεί άλλος. Μια επιβάτης θέλει να µάθει για την ατµοσφαιρική ρύπανση. «Ηξερα ότι παλιά ήταν έντονη», λέει. Την ενοχλεί η υπερβολική κίνηση και τροµάζει µε τους ελιγµούς των ταξί δίπλα από το λεωφορείο. Καθώς περνάµε από τη ρώσικη εκκλησίατης οδού Φιλελλήνων, µια τουρίστρια ρωτά αν οι έλληνες ιερείς παντρεύονται. Στη θέα των κτιρίων ο Φίλιπ Ντουρέιν, από το Νιου Τζέρσι τωνΗΠΑ, ρωτά αν και στην Ελλάδα ηοικονοµική κρίση προκλήθηκε από τα στεγαστικά δάνεια όπως και στην πατρίδα του. Δεν περίµενε, λέει, να συναντήσει την εικόνα µιας µεγαλούπολης που κυκλώνει τα αρχαία της µε τσιµέντο. «Εχει τόση κίνηση,τόσο κόσµο. Μου θυµίζει τη Ρώµη, ακόµα και κάτι από τη Νέα Υόρκη», λέει. Κανείς δεν απορεί για την πορεία που πλησιάζει στοΣύνταγµα από την Πανεπιστηµίου. Το λεωφορείο έχει προλάβει να φύγει πριν κλείσουν οι δρόµοι και οι τουρίστες δεν βλέπουν τις µαύρες σηµαίες και τα πανό. Η βοή του πλήθουςίσα που φτάνει από µακριά και στα απαίδευτα αυτιά δεν προξενεί ενδιαφέρον. Οσο κινούµαστε όµως στην πόλη στο λεωφορείο ακούγονται όλο και περισσότεροι ψίθυροι για τα γκραφίτι. «Γιατί δεν τα σβήνουν;», ρωτά ο Βρετανός Γκας Αλάνι. «Εχετε τόσο ωραίο καιρό. Και υπέροχα µνηµεία. Ο τουρισµός είναι σηµαντική πηγή εσόδων για εσάς», λέει. «Αλλά η πόλη σας είναι βρώµικη. Την επόµενη φορά θα προτιµήσω κάποιο νησί».

Στο λιµάνι του Πειραιά, µε την επιστροφή, καθώς το κρουαζιερόπλοιό τους ετοιµάζεται να σαλπάρει, ένα ζευγάρι τουριστών που µόλις έφτασε ρωτά κάποιον ξεναγό για την τοπική συγκοινωνία. Δύο οδηγοί ταξί παρακολουθούν τη συνοµιλία.Με το που τελειώσει, θα µαλώσουν µεταξύ τους για το ποιος θα τους πάρει στο δικό του αµάξι.


Αθόρυβα

Πέρσι τον Ιούνιο οι ξένοι τουρίστες έρχονταν αντιµέτωποι µε ναυτεργάτες που εµπόδιζαν την επιβίβασή τους στα πλοία τη στιγµή που οι εµπορικοί σύλλογοι τούς υποδέχονταν µε λουλούδια και παραδοσιακούς χορούς. Φέτος πάτησαν στην Αθήνα αθόρυβα. Και πάλι όµως, στο σύντοµο πέρασµά τους αντίκρυσαν τη διαµάχη της οµορφιάς µε την ασχήµια