O Στρος-Καν δεν είναι ο σωτήρας της Ελλάδας

Ητραγωδία στην οποίαµας βυθίζει το κακό νεοϋορκέζικο θρίλερ µε τον Ντοµινίκ Στρος-Καν ξεπερνά το άτοµο, τη διαβολική διαστροφή των διαπλεκοµένων συµφερόντων ή τον παραλογισµό των ανθρώπινων συµπεριφορών και φυσικά τον σεβασµό του τεκµηρίου της αθωότητας. Τα αλληλένδετα θέµατα της επικαιρότητας – η σύλληψη του γενικού διευθυντή του ∆ιεθνούς Νοµισµατικού Ταµείου, η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, οι προοπτικές των γαλλικών προεδρικών εκλογών – εγείρουν το ερώτηµα της συνοχής της παγκόσµιας οικονοµικής πολιτικής και των επιπτώσεών της στο µέλλον των κρατών. Η Ελλάδα αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγµα.

Ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός της, ο Γιώργος Παπανδρέου, συνεχίζει τον Γολγοθά που επέβαλαν τα διεθνή όργανα µε επικεφαλής το ∆ΝΤ, σε µια προσπάθεια ανόρθωσης των δηµόσιων οικονοµικών της χώρας του. Υπάρχει κάτι το παράδοξο στον αγώνα αυτού του αριστερού ανθρώπου να διορθώσει πολιτικά σφάλµατα, τα οποία επαναλαµβάνονταν επί δεκαετίες, µε µέσα που συνηθίζουν να µετέρχονται οι πιο συντηρητικές κυβερνήσεις: µείωση των µισθών, αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης, πάγωµα των συντάξεων, αύξηση του ΦΠΑ, επιµήκυνση του χρόνου εργασίας, και κυρίως, πάγωµα των προσλήψεων στο ∆ηµόσιο και κλείσιµο δηµόσιων υπηρεσιών.

Είναι µακρύς ο κατάλογος των αντιλαϊκών µέτρων, που σε άλλες εποχές θα είχαν άνευ προηγουµένου συνέπειες: µεγάλες διαδηλώσεις, µε προεξάρχοντα τα ανυποχώρητα συνδικάτα και µε προκλήσεις ανεξέλεγκτων εξτρεµιστών. Τα µέτρα αυτά, ωστόσο, φαίνεται να πίπτουν επί της κεφαλής ενός λαού κατάπληκτου και άτονου µπροστά στην κρίση, ενδεχοµένως πεπεισµένου για την ορθότητα της γραµµής του ηγέτη του, όταν αυτός δηλώνει ότι είναι η χώρα αυτή που χρειάζεται αναδιάρθρωση, όχι το χρέος.

Ο κίνδυνος που υφίσταται, υπό τις συγκεκριµένες συνθήκες, είναι ο ασθενής να πεθάνει πριν προλάβει να θεραπευτεί. Οτι οι ηγεσίες και οι αιρετοί άρχοντες της Ελλάδας τόσο της ∆εξιάς όσο και της Αριστεράς, όλοι ανεξαιρέτως, πολλαπλασίασαν τις άχρηστες αργοµισθίες στα γραφεία του υπερδιογκωµένου δηµόσιου τοµέα είναι αναµφισβήτητο. Οι αργοµισθίες αυτές, εντούτοις, δεν αντισταθµίζουν τη χτυπητή έλλειψη ειδικευµένου προσωπικού στις κοινωνικές υπηρεσίες, στα νοσοκοµεία και στην εκπαίδευση, καθώς και στις υπηρεσίες που έχουν αρµοδιότητα την προστασία των πολιτών και είναι αρµόδιες να εγγυώνται στοιχειωδώς την ασφάλεια στους δηµόσιους χώρους. Εξάλλου δεν είναι βέβαιο πως η δραστική µείωση των πόρων θα βάλει τέλος στις διεφθαρµένες πρακτικές, εξίσου παλιές όσο και η αναγέννηση του νεοελληνικού κράτους.

Υπάρχει ανάγκηοι υπηρεσίες να µπορούν να εισπράττουν τους φόρους, δεν χωράει αµφιβολία. Επιπλέον, όµως, το χρήµα θα έπρεπε να κινείται και να µην κλείνουν τα καταστήµατα το ένα µετά το άλλο στους πιο εµπορικούς δρόµους των ελληνικών πόλεων. Είναι σαν να αγνοούµε ότι η κατανάλωση των νοικοκυριών υπήρξε εδώ και πολύ καιρό η κινητήρια δύναµη της ανάπτυξης της χώρας. Και τι να πει κανείς γι’ αυτούς τους πεπεισµένους φιλελεύθερους που οµολογούν κατ’ ιδίαν πως θα έβλεπαν µε καλό µάτι µια αυταρχική κυβέρνηση, η οποία θα αποκαθιστούσε την τάξη στη χώρα και θα αντιµετώπιζε την παράνοµη µετανάστευση… Το στρατηγικό σφάλµα του ∆ΝΤ και των διευθυντών του είναι εν προκειµένω πως δεν κατάλαβαν ότι δεν έπρεπε να αποδυναµώσουν το κράτος, αντίθετα έπρεπε να ενισχύσουν τα θεµέλιά του. ∆εν έπρεπε να αποστραγγίσουν την κοινωνική πρωτοβουλία, αλλά να της αλλάξουν προσανατολισµό.

Το ∆ΝΤ και ο γενικός διευθυντής του επαναλάµβαναν διαρκώς πως η µείωση του δηµόσιου χρέους είναι η απόλυτη προτεραιότητα των Ελλήνων, όπως θα είναι αύριο και των Γάλλων. Οµως, αντί το ∆ΝΤ να απαλλάσσει από το χρέος τις µελλοντικές γενιές, σφραγίζει αρνητικά τις προοπτικές τους, αφού ωθεί στη µείωση των δαπανών για την εκπαίδευση και την υγεία και συµβάλλει στη συρρίκνωση των πιθανοτήτων εύρεσης εργασίας στην πραγµατική οικονοµία. Αν η µοίρα ενός ανθρώπου µπορεί να πείσει πως το τέλµα στο οποίο βυθίζεται το ελληνικό έθνος ξεπερνά την τύχη αυτής της χώρας, ότι καταµαρτυρά µια βαθύτερη αποτυχία της ευρωπαϊκής Αριστεράς να προτείνει ένα εναλλακτικό µοντέλο ανάπτυξης και περισσότερο δίκαιης αναδιανοµής του υλικού και πολιτισµικού πλούτου, τότε το δράµα του ήρωα δεν θα είναι µάταιο.

Αφού οι γάλλοι Σοσιαλιστές θέλουν το 2012 όχι µόνο να κερδίσουν τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία αλλά να «αλλάξουν πολιτισµό», υπάρχει ακόµα χρόνος να διαχωρίσουµε την απαραίτητη δηµοσιονοµική πειθαρχία από την άκαµπτη προσήλωση σε οικονοµικά ιδεώδη, τον υποτιθέµενο οικονοµικό εξορθολογισµό από τη λογική της λειτουργίας των κοινωνιών.

Το στρατηγικό σφάλµα του ΔΝΤ και των διευθυντών του στην Ελλάδα είναι πως δεν κατάλαβαν ότι δεν έπρεπε να αποδυναµώσουν το κράτος, αντίθετα έπρεπε να ενισχύσουν τα θεµέλιά του

ο Γκι Μπιρζέλ είναι καθηγητής στο Πανεπιστήµιο της Ναντέρ στο Παρίσι και συγγραφέας του βιβλίου «αθηναϊκό θαύµα στον 20ό αιώνα» («Miracle athenien au XXe siecle», Εκδόσεις CNRS)