ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Αναγκαίες οι µεταρρυθµίσεις

Πολλές από τις κριτικές τοποθετήσεις για το κυβερνητικό πρόγραµµα εξυγίανσης της ελληνικής οικονοµίας αντιπαρέρχονται ένα εύλογο, αν όχιαυτονόητο ερώτηµα: πώς θα έπρεπε να πορευθεί η χώρα αν δεν υπήρχε κρίση δανεισµού και µπορούσαµε να αντλούµε απρόσκοπτα από τις αγορές τα κεφάλαια στήριξης πουµας παρέχονται σήµερα από την Ευρώπη και το ∆ΝΤ; Η απάντηση είναι ότι οι στόχοι µας θα ήταν κατά βάση οι ίδιοι. Η χώρα θα είχε, βέβαια, τα περιθώρια να κλιµακώσει σε µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα τις αναγκαίες µεταρρυθµίσεις – θα έπρεπε, όµως, να τις κάνει.

Πραγµατικά, όσο και αν για την έντασητης σηµερινής κρίσης ευθύνεται η διεθνής κερδοσκοπία, ο καθένας µας αντιλαµβάνεται ότι το ελληνικό κράτος δεν θα µπορούσε να έχει εσαεί πρωτογενές έλλειµµα και διαρκώς αυξανόµενο χρέος. Η συνεχής χρηµατοδότηση των δηµοσίων δαπανών µε δανεισµό δεν θα ήταν εφικτό να συνεχισθεί. Αλλά και αν ήταν εφικτό, δεν θα ήταν σκόπιµο. ∆εν είναι τυχαίο ότι σε κάθε τοµέα δηµόσιας δράσης διαπιστώνονται ανορθολογικές αποκλίσεις απ’ ό,τι ισχύει στις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. ∆εν έχουµε εκθρέψει µόνο ένα κράτος ελλειµµατικού προϋπολογισµού, αλλά και ένα κράτος ελλειµµατικής ποιοτικής απόδοσης. ∆απανούµεπερισσότερα απ’ όσα διαθέτουµε και την ίδια ώρα η ποιότητα υπηρεσιών είναι χειρότερη απ’ αυτήν που θα προσδοκούσε κανείς µε την υφιστάµενη δαπάνη.

Τα µέτρα µεταρρύθµισης και εκλογίκευσης, που θα θεραπεύσουν αυτήν την παθογένεια, θα έπρεπε, λοιπόν, να τα πάρουµε εκ των πραγµάτων, ακόµη και αν δεν επιβάλλονταν ως όροι της – σωτήριας – ευρωπαϊκής στήριξης. Είναι βήµατα επώδυνα, ουδείς ισχυρίζεται το αντίθετο. Η έξοδοςτης Ελλάδας από την κρίση θα είναι παρατεταµένη και δυσχερής, καθώς προβλέπεται µεν ανάκαµψη από το 2012, αλλά µε ισχνό αρχικό ρυθµό. Οι µεταρρυθµίσεις, όµως,είναι µεταρρυθµίσεις λογικής: µεταρρυθµίσεις µετάβασης σεένα κράτος αποτελεσµατικότερο και δικαιότερο. Στα πλαίσια αυτά επιβάλλεται και η αξιοποίηση της δηµόσιας περιουσίας: όχι µόνο επειδή µε αυτήν θα περιοριστούν οι θυσίεςπου ζητούνται από τους πολίτες, αλλά και επειδή το να παραµένουν ανεκµετάλλευτα τα δηµόσια περιουσιακά στοιχεία συνιστά διαχειριστική ανικανότητα.

Οι µεταρρυθµίσεις θα ήταν λοιπόν αναγκαίες ούτως ή άλλως. Και αυτό δεν πρέπει να λησµονείται, ούτενα συσκοτίζεται πίσω από αόριστες συζητήσεις περί αναδιάρθρωσης του χρέους, ως εάν αυτή θα µας επέτρεπε δήθεν να παραµείνουµε ελλειµµατικοί επ’ αόριστον. Η αναδιάρθρωση, άλλωστε, είναι υπόθεση των δανειστών και του οφειλέτη. Οσο η Ελλάδα και οιδανειστές της τηναπορρίπτουν ως επιζήµια, οι συζητήσεις τρίτων είναι µικρής σηµασίας – όταν δεν υπηρετούν κερδοσκοπικά σχέδια. Για την Ελλάδα αδήριτη ανάγκη είναιη µεταρρύθµιση του κράτους. Σ’ αυτήν πρέπει να προσηλωθούµε. Κάποιοι κινούνται (η Αριστερά) µεταφυσικά. Στο µέλλον περιµένουµε τη ∆ευτέρα Παρουσία του κοµµουνισµού. Κάποιοι (η ∆εξιά) µικροκοµµατικά, «αφήστε τον Παπανδρέου να βγάλει τα κάρβουνα απ’ τη φωτιά και µετά ερχόµαστε πάλι εµείς, µέχρι τότε υποδυόµεθα τους θαυµατοποιούς!» Οµως η µεταρρύθµιση, ακούγεται, είναι ανέφικτη διότι προσκρούει στους συνδικαλιστές και δη εκείνους των ∆ΕΚΟ. Νοµίζω ότι δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Ακόµη και αν σε πολλές περιπτώσεις είχε εγκαθιδρυθεί µία λογική συντεχνιακής συναλλαγής µεταξύ συνδικαλισµού και πολιτικής διοίκησης, οι συνδικαλιστές είναι έλληνες πολίτες και µάλιστα εκπρόσωποι συµπολιτών και συναδέλφων τους. Είναι φυσικό ότι θα συµβάλλουν κι αυτοί, όπως όλοι, γιατί και οι ίδιοι θα αντιληφθούν την αδήριτη ανάγκη – και τα οφέλη – απότη εξυγίανση του κράτους.

Την πορεία όλων, πολιτών και συνδικαλιστών, προς µία νέα, υγιέστερη νοοτροπία για τηνκρατική λειτουργία οφείλουµε πρωτίστως να υπηρετήσουµε οι έλληνες πολιτικοί, που βαρυνόµαστε,παρά τις όποιες διαφοροποιήσεις χώρων ή προσώπων, µε το ότι δενδιαβλέψαµε εγκαίρως την ανάγκη αλλαγής αντίληψης. Τα τελευταία πεντέµισι χρόνια διακυβέρνησης της Ν.∆. είναι ενδεικτικά (15,5% το έλλειµµα, 300 δισ. το χρέος, 200 χιλιάδες προσλήψεις στο ∆ηµόσιο). Αφεθήκαµε σε µία φθοροποιό ροπή αδρανείας µε αποτέλεσµα να µην ανταποκριθούµε στις διαχειριστικές προκλήσεις των καιρών, αλλ’ ούτε στον «παιδαγωγικό» ρόλο πουοφείλει να διαδραµατίζει η πολιτική. Ωσπου µας ξύπνησε η κρίση (που κάποια µέρα θα ‘ρχόταν) η οποία προκάλεσε το γνωστό σοκ. Στο ύψος των περιστάσεων και του έργου της αλλαγής και της εξυγίανσης της χώρας,καλούµαστε να αρθούµε σήµερα. Και οι περιστάσεις δεν αφήνουν περιθώρια αποτυχίας.

Οσο η Ελλάδα και οι δανειστές της απορρίπτουν την αναδιάρθρωση ως επιζήµια, οι συζητήσεις τρίτων είναι µικρής σηµασίας – όταν δεν υπηρετούν κερδοσκοπικά σχέδια. Για την Ελλάδα αδήριτη ανάγκη είναι η µεταρρύθµιση του κράτους. Σ’ αυτήν πρέπει να προσηλωθούµε

Ο Τηλέµαχος Χυτήρης είναι αναπληρωτής υπουργός Πολιτισµού και Τουρισµού και βουλευτής Β’ Αθήνας