Εφυγε ένα «ιερό τέρας» των αργεντίνικων γραµµάτων

Στις 24 Ιουνίου επρόκειτο να γιορτάσει τα 100ά του γενέθλια. ∆εν πρόλαβε όµως. Ο Αργεντινός Ερνέστο Σάµπατο, ένας από τους κορυφαίους λατινοαµερικάνους συγγραφείς του 20ού αιώνα, πέθανε το Σάββατο στο σπίτι του στο Σάντος Λουγκάρες – επαρχία του Μπουένος Αϊρες – από επιπλοκές µιας βρογχίτιδας, που τον ταλαιπώρησε τις τελευταίες 15 ηµέρες, όπως ανακοίνωσε η σύντροφός του Ελβίρα Γκονζάλες Φράνκα. Κι όλα αυτά µόλις µία ηµέρα πριν από τη βράβευσή του (την Κυριακή) για την προσφορά του στην πνευµατική ζωή της Αργεντινής στο πλαίσιο της Εθνικής Εκθεσης Βιβλίου.

Τιµηµένος µε µερικά από τα πιο σπουδαία βραβεία της ισπανόφωνης λογοτεχνίας, ο Ερνέστο Σάµπατο καταξιώθηκε όχι µόνο µέσω των κειµένων του – κινήθηκε από το πολιτικό δοκίµιο έως το µυθιστόρηµα – αλλά και της αγωνιστικής του δράσης καθώς άσκησε δριµεία κριτική στα στρατιωτικά καθεστώτα της Λατινικής Αµερικής. Ηταν εκείνος που ηγήθηκε της έρευνας για τα εγκλήµατα της χούντας της Αργεντινής και την εξαφάνιση αντιφρονούντων κατά τη διάρκεια του «βρώµικου πολέµου». Τα αποτελέσµατα της έρευνάς του δηµοσιεύτηκαν υπό τον τίτλο «Ποτέ ξανά» και στήριξαν το κατηγορητήριο στη δίκη των πρωταιτίων της δικτατορίας.

Ανάµεσα στα πιο γνωστά έργα του Ερνέστο Σάµπατο συγκαταλέγονται τα βιβλία «Τούνελ», «Περί ηρώων και τάφων» (1961) ,«Αβαδδών ο εξολοθρευτής», «Ανθρωποι και γρανάζια», «Μια πολύπλοκη ύπαρξη», «Ο συγγραφέας και η καταστροφή» και «Ετεροδοξία», ενώ ανάµεσα στις διακρίσεις που έλαβε ήταν το βραβείο Θερβάντες (1984) – το «ισπανόφωνο Νοµπέλ» – και ο τίτλος του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιµής στη Γαλλία. Ο Ερνέστο Σάµπατο γεννήθηκε στο Ρόχας της επαρχίας Μπουένος Αϊρες. Ο πατέρας του ήταν Ιταλός και η µητέρα του ιταλοαλβανικής καταγωγής. Ως φοιτητής Φυσικής εντάχθηκε στο κοµµουνιστικό κόµµα. Παρά το γεγονός ότι είχε ανέλθει στην ιεραρχία, αποχώρησε το 1934 ύστερα από τις εκκαθαρίσεις του Στάλιν, κίνηση που αποτέλεσε µία από τις θεµελιώδεις κρίσεις της ζωής του, όπως έλεγε.

Η δεύτερη κρίση τον βρήκε στο Παρίσι ενώ εργαζόταν στο εργαστήριο Κιουρί για τη διάσπαση του ατόµου οπότε και συνειδητοποίησε την κακή πλευρά της χρήσης της επιστήµης, κάτι που αργότερα τον ώθησε να παραιτηθεί από τη θέση λέκτορα την οποία κατείχε σε αργεντίνικο πανεπιστήµιο. Και η τρίτη προέκυψε από τη φιλία του µε τον σουρεαλιστή Αντρέ Μπρετόν, η οποία τον παρακίνησε να αφήσει οριστικά την επιστήµη χάριν της συγγραφής.