Ταξιδέψτε στην πηγή της Ιστορίας

Εν µέσω της έντασης που υπάρχει σε κάθε φάση της Ιστορίας, η οποία χειροτερεύει λόγω των φυσικών καταστροφών και της απροκάλυπτης βίας, οι απλοί πολίτες πληρώνουν το υψηλότερο τίµηµα. Το να είσαι ταξιδιώτης υπό τέτοιες συνθήκες µπορεί στην καλύτερη περίπτωση να είναι άβολο και στη χειρότερη µοιραίο. Οµως εάν ο ταξιδευτής κατορθώσει να ξεπεράσει τέτοιου είδους δυσάρεστες καταστάσεις τότε θα επιστρέψει σπίτι του µε την αίσθηση ότι «ήµουν εκεί. Τα είδα όλα». Αναµφίβολα οποιαδήποτε τέτοια εµπειρία – όσο σοκαριστική κι αν είναι στην αρχή – αποτελεί ένα σηµείο που µπορεί να αλλάξει θετικά τη ζωή ενός ανθρώπου.

Σύµφωνα µε τηνεµπειρία µου,οι «δύσκολες» χώρες είναικαι οι πιο ενδιαφέρουσες. Εάν θέλεις να χαλαρώσεις, ξαπλώνεις σε µια παραλία στη Χαβάη ή πίνεις καφέ στην Κυανή Ακτή. Οµως η κατανόηση ότι τα δύσκολα ταξίδια έχουν πολλαπλά οφέλη έρχεται αρκετό καιρό µετά την επιστροφή όταν τα αναλογιζόµαστε. Οσο διαρκεί όµως, η εµπειρία τού να είσαι µάρτυρας σε ξαφνικές πολιτικές ή κοινωνικές αλλαγές µπορεί να σε θορυβήσει.

Σε όλη τηδιάρκεια της Ιστορίας,ο ταξιδιώτης έχει την αίσθησηότι το να αφήνει το σπίτι του είναι σαν να χάνει την αθωότητά του και να βρίσκεται αντιµέτωπος µε την αβεβαιότητα: ο αχανής άγνωστος κόσµος τον περιµένει απειλητικά. Οµως αυτήν την εποχή είναι ο γνωστός κόσµος πουφοβίζει. Αίγυπτος, Τυνησία και άλλες χώρες όπου µέχρι τώρα η µεγαλύτερη ενόχληση ήταν ένας επίµονος πωλητής χαλιών. Η Ιαπωνία, ένας προορισµός που µέχρι πρόσφατα θεωρείτο από τους ασφαλέστερους στον κόσµο. Η Νέα Ζηλανδία µε τον σεισµό που ισοπέδωσε τα πάντα στο Κράισττσερτς, αποτελεί άλλη µια έκπληξη.

H Λιβύη σήµερα µπορεί να είναι εµπόλεµη ζώνη,όµως µέχρι πρόσφατα ο λιβυκός οργανισµός τουρισµού προέτρεπε σε διάφορες χώρες τους πολίτες νατην επισκεφτούν µε υποσχέσεις για ρωµαϊκά ερείπια και «κουσκούς µπιλ χουτ» (η εκδοχή του κουσκούς µε ψάρι των Βερβέρων). Η Βαγδάτη µπορεί να υπήρξε παλιότερατο Παρίσι της Μέσης Ανατολής, όµως πλέον είναι µια πόλη χωρίς καµία ιδιαίτερη ατµόσφαιρα – έτσι ήταν µάλιστακαι πριν από τον πόλεµο. Το Αφγανιστάνστις δεκαετίες του ‘60 καιτου ‘70 παρά τις πολλές αντιξοότητες (όπλα, εξτρεµιστές µουλάδες, πανάρχαια λεωφορεία και επικίνδυνες τροφές) ήταν εντυπωσιακά πλούσιο σε παράδοση, αρχαιότητες και πανέµορφα τοπία.

Η Γη συχνά θεωρείται ως ένας ασφαλής χάρτης του Google – όχι πολύ µεγάλος και εύκολα προσβάσιµος από οποιονδήποτεµπορεί ναχειριστεί ένα κοµπιούτερ.Βέβαια, είναι αλήθεια ότι η απόσταση δεν αποτελεί πλέον πρόβληµα. Καθώς κάποιες χώρες ανοίγουν προς τους τουρίστες κάποιες άλλες κλείνουν και µερικές ακόµα δεν έχουν κερδίσειτη θέση τους στους ταξιδιωτικούςχάρτες – όπως το Τουρκµενιστάν και το Σουδάν που επισκέφτηκα πρόσφατα. Εκεί µαζί µε καταπίεση και παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωµάτων βρήκα φιλοξενία και εκπληκτικά µέρη που µου δηµιούργη σαν µια υπέροχη αίσθησηανακάλυψης. Για µένα το γεγονός ότι ένα µέρος δεν είναι τηςµόδας, είναι ξεχασµένο, δεν το κάνει λιγότερο ενδιαφέρον αλλά περισσότερο και ίσως αποτελεί και πρόκληση. Ο χάρτης του κόσµου ξανασχεδιάζεται σήµερα –εν µέρει και µε τραγικό τρόπο – και αυτό ίσως δηµιουργήσει νέες ευκαιρίες για τον ταξιδιώτη που τολµά. Το ταξίδι, ιδιαίτερα αυτό που δεν είναι πολύ χαλαρό, ποτέ δενµου φαινόταν πιο σηµαντικό, πιοουσιαστικό καιπιο διαφωτιστικό.

Το γεγονός ότι ένας τόπος δεν είναι της µόδας δεν τον κάνει λιγότερο ενδιαφέροντα

Τα καλύτερα βρίσκονται εκεί όπου «δεν πρέπει να πας»

«Μην πας στη Βόρεια Ιρλανδία» µε είχαν προειδοποιήσει οι σκωτσέζοι φίλοι µου. Κι όµως όταν πήγα στο Ολστερ, εκτός από τον βαθύ διχασµό µεταξύ καθολικών και προτεσταντών και την έντονη στρατιωτική παρουσία, είδα µε ενδιαφέρον πως παρά τις δύσκολες συνθήκες η ζωή συνεχίζεται, η καθηµερινότητα τραβά τον δρόµο της, η αγορά κινείται, οι άνθρωποι φλερτάρουν, οι αγρότες φροντίζουν τα χωράφια τους και όλοι διατηρούν το χιούµορ τους. «Είµαι µουσουλµάνος», άκουσα κάποιον να λέει κάνοντας πλάκα στον δρόµο. «Ναι, αλλά είσαι καθολικός µουσουλµάνος ή προτεστάντης µουσουλµάνος;», τον ρώτησαν γελώντας οι διπλανοί του.

«Μην πας στο Κονγκό», µου είπαν φίλοι κι όµως ήταναπό τα καλύτερα ταξίδια µου.

«Μην περάσεις απέναντι», µου είπαν όταν έφυγα από το ξενοδοχείο µου στο ∆υτικό Βερολίνο για να πάω στο Ανατολικό, πριν από την επανένωση. Οταν επέστρεψα όλοι περίµεναννα ακούσουν ιστορίες για συλλήψεις, βασανιστήρια καικράτηση στην αποµόνωση. Αντίθετα, είχα ένα µάλλονκακό γεύµα, περπάτησα, επισκέφθηκαένα µουσείο και επέστρεψα.