Το «όραµα» του Τσαουσέσκου στη γειτονιά του Εγκέλαδου

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν ο δικτάτορας Νικολάε Τσαουσέσκου αποφάσισε να εφοδιάσει τη Ρουµανία µε έναν πυρηνικό σταθµό,οι 20.000

κάτοικοι της Τσερναβόντα δεν µπορούσαν να κάνουν τίποτε για να τον εµποδίσουν. Τους υποσχέθηκε ότι θα ήταν ο ασφαλέστερος πυρηνικός σταθµός του κόσµου. Είχε αρνηθεί τη συνεργασία µε τη Μόσχα και είχε στραφεί στους Καναδούς και την τεχνολογία τύπου CANDU µε βάση το µη εµπλουτισµένο ουράνιο και το βαρύ ύδωρ. Πιο µακροπρόθεσµα, η τεχνολογί ααυτή θαεπέτρεπε την κατασκευή µιας βόµβας. Οµως τοκοµµουνιστικό καθεστώς έπεσε τον∆εκέµβριο του 1989 και ο ΤΣαουσέσκου εκτελέστηκε µε συνοπτικές διαδικασίες, χωρίς να αποκτήσει το ατοµικό όπλο.

Στην Τσερναβόντα το εργοτάξιο των πέντε αντιδραστήρων σταµάτησε τότε. Ο πρώτος από τους αντιδραστήρες τέθηκεσε λειτουργία µόλις το 1996. Ο δεύτερος ακολούθησε το 2007. Οι δύο µονάδες εξασφαλίζουν περίπου το20% των ενεργειακών αναγκών της Ρουµανίας. Οι τρεις άλλοι βρίσκονται υπό κατασκευή.

Μετά την καταστροφή της Φουκουσίµα, τα ερωτήµατα σχετικά µε την ασφάλεια του σταθµού πολλαπλασιάζονται – πολύ περισσότερο που είναι κατασκευασµένος σε µια σεισµογενή ζώνη. «∆εν έχουµε κανένα πρόβληµα πυρηνικής ασφάλειας», διαβεβαίωσε ωστόσο ο διευθυντής του σταθµού Ιονέλ Μπουτσούρ στις 23 Μαρτίου σε συνέντευξη Τύπου που οργανώθηκε µια δεκαριά ηµέρες µετά τον ιαπωνικό σεισµό. «Ο σταθµός µας είναι από τους ασφαλέστερους σε παγκόσµιο επίπεδο. Οι εγκαταστάσεις µαςείναι αξιόπιστες, το προσωπικό είναι ικανό και το αποτέλεσµα των αξιολογήσεων είναι πολύ καλό».

Αυτή την καθησυχαστική εικόνα αµφισβητεί η δήµαρχος της Τσερναβόντα Μαριάνα Μιρτσέα και ξέρει για ποιο πράγµα µιλάει. Από το 1990 ώς το2001 εργάστηκεστον σταθµό. «Παραιτήθηκα», λέει. «Μέσα στον σταθµό λένε ό,τι λένε και έξω, δηλαδή πως όλα πάνε καλά. Υστερα απ’ αυτό που συµβαίνει στην Ιαπωνία, θα έπρεπε να είχανσυνεδριάσει οι ειδικοί και να είχαν προσδιοριστεί οι διαδικασίες σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Οι εργαζόµενοι του σταθµού ξέρουν πώς ναπροστατευτούν, όµως τίποτε δεν έχει γίνει για τονπληθυσµό της Τσερναβόντα. Τα γεγονότα της Ιαπωνίας θα έπρεπε να µας χρησιµεύσουν ως παράδειγµα».

Πέρυσι η δήµαρχος παρουσίασε ένα σχέδιο για ένα κέντρο που θα εξασφάλιζε τις επικοινωνίες σε περίπτωση καταστροφής. Το κόστος του υπολογίστηκε σε δύο εκατοµµύρια ευρώ και δεν έγινε ποτέ καθώςοι εθνικές αρχέςδεν είχαν χρήµατα και ο πυρηνικός σταθµός αρνήθηκε να το χρηµατοδοτήσει.

«Κάνουν, υποτίθεται,προσοµοιώσεις ατυχηµάτων», λέει η Μαριάνα Μιρτσέα. «Νατι γίνεται:κάθοµαι στο γραφείο µου και περιµένω ένα φαξ από τον σταθµό που µου λέει να προχωρήσω σε εκκένωση της πόλης, να αποµακρύνω τον πληθυσµό. Θέλω να τον αποµακρύνω, αλλά µε τι; ∆εν έχουµε κεφάλαια για µια τέτοια επιχείρηση. Εξάλλου, οι επικοινωνίες µέσω φαξ θα έχουν διακοπεί.

Πέρυσι, ο∆ούναβης πληµµύρισε την πόλη καιβρέθηκα χωρίς φαξ, χωρίς σταθερό τηλέφωνο, χωρίς δίκτυα κινητής τηλεφωνίας και χωρίς ηλεκτρικό. Η πυρηνική ενέργεια είναι πολύ κερδοφόρα», καταλήγει.

«Εξάλλου, ο διευθυντής του σταθµού µού είπενα ηρεµήσω επειδή έχει τη δύναµη να καθαιρέσει έναν δήµαρχο…».

«Δεν αντιµετωπίζουµε κανέναν κίνδυνο», λέει ο διευθυντής του σταθµού Ιονέλ Μπουτσούρ

Σεισµός κάθε 40 χρόνια

Κατά µέσον όρο κάθε 40 χρόνια σηµειώνεται σεισµός µε επίκεντρο την περιοχή της Βραντσέα, 100 χλµ. βορείως της Τσερναβόντα.
ο τελευταίος σηµειώθηκε το 1977 και ήταν 7,2 βαθµών

Ανταλλακτικά… αµφιβόλου ποιότητος

H ΡΟΥΜΑΝΙΚΗ ΚΥΒEΡΝΗΣΗ θέλει να θέσει σε λειτουργία τους άλλους τρεις αντιδραστήρεςτης Τσερναβόντα. Οµως οι τρεις επιχειρήσειςπου συνεργάζονται στο πρόγραµµα – η γαλλική GDF Suez, η γερµανική RWE και η ισπανική Iberdrola – αποσύρθηκαν τον Ιανουάριο του 2011, διότι τα προβλήµατα δεν λείπουν.

Το 2008 ο σταθµός της Τσερναβόντα χρειάστηκε να αντικαταστήσει 300 αµορτισέρ πουυποτίθεται ότι θα σταθεροποιήσουν τους αντιδραστήρες σεπερίπτωση σεισµού. Προκηρύχθηκε διαγωνισµόςµε όρο ότι οιυποψήφιες εταιρείες θα έπρεπε να έχουν τζίρο τουλάχιστον 10 εκατ. ευρώ, ώστε ναυπάρχει εγγύηση για τη σοβαρότητά τους. Η αναγνωρισµένη γερµανική Lisega έθεσε υποψηφιότητα, όµως την τελευταία στιγµή ηκυβέρνηση κατήργησε τον όρο για τον τζίρο και κατακύρωσε το συµβόλαιο στη ρουµανική Titan Echipamente Nucleare, που εµφάνιζε το 2007 ζηµιές άνω του ενός εκατ. ευρώ.


Σταµάτησαν τη διαρροή στη Φουκουσίµα

ΑΦΟΥ ΚΕΡΔΙΣΑΝ µια πολύτιµη νίκη καταφέρνοντας χθες να σταµατήσουν τη διαρροή τού πολύ ραδιενεργού νερού στον Ειρηνικό, οι εργάτες στον πυρηνικό σταθµό της Φουκουσίµα άρχισαν να διοχετεύουν άζωτο στον αντιδραστήρα 1 για να προλάβουν νέες εκρήξεις υδρογόνου.

Οι υπερθερµασµένες ράβδοι καυσίµου απελευθερώνουν υδρογόνο από το νερό που τους ρίχνουν οι εργάτες για να τους ψύξουν, µε αποτέλεσµα τα επίπεδα του αερίου αυτού να αυξάνονται.

Οι ειδικοί θέλουν να προλάβουν πάση θυσία πιθανές εκρήξεις του υδρογόνου όταν έρθει σε επαφή µε το οξυγόνο του αέρα, επειδή θα µπορούσαν να διασπείρουν ραδιενέργεια και να προκαλέσουν περαιτέρω βλάβες στους αντιδραστήρες. Ετσι διοχετεύουν αδρανές άζωτο ώστε να εξουδετερώσουν το υδρογόνο.

Ωστόσο τίποτε δεν ελέγχεται ακόµη. Η διοχέτευση αζώτου ενέχει επίσης κινδύνους, καθώς µπορεί να απελευθερωθεί ραδιενεργός ατµός στο περιβάλλον. Παράλληλα η κυβέρνηση ανακοίνωσε χθες ότι σκέπτεται να επεκτείνει τη ζώνη εκκένωσης γύρω από τον σταθµό, όχι επειδή αυξάνεται η ραδιενέργεια που διαρρέει, αλλά για να αποφευχθεί η µακροχρόνια έκθεση των ανθρώπων, έστω και σε χαµηλές δόσεις. Ακόµη και η νίκη µε το σταµάτηµα της διαρροής µπορεί να έχει και την αρνητική πλευρά της.

Το πολύ ραδιενεργό νερό σταµάτησε µεν να χύνεται στη θάλασσα, όµως µπορεί έτσι να αυξηθεί η συσσώρευσή του σε µικρές λίµνες µέσα στον σταθµό, καθιστώντας ακόµη πιο επικίνδυνο το έργο των συνεργείων.