Προτάσεις πράσινης στρατηγικής

Ο σταρ θεωρητικός της Σοσιαλδηµοκρατίας και του Τρίτου Δρόµου σε ένα ενδιαφέρον δοκίµιο για τις κλιµατικές αλλαγές δεν αρκείται σε διαπιστώσεις αλλά προτείνει λύσεις – έναν χρόνο πριν από τη Φουκουσίµα
Με νωπή την καταστροφή στη Φουκουσίµα, µε επίκαιρη τη νίκη των Πρασίνων στη Βάδη-Βυρτεµβέργη της Γερµανίας, η πολιτική των κλιµατικών αλλαγών και το οικολογικό πρόσηµο έχουν για τα καλά τεθεί στο επίκεντρο της ατζέντας σε πολιτική και καθηµερινότητα ως σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες.

Σήµερα, λοιπόν, που τα αιτήµατα της πολιτικής οικολογίας µοιάζουν ακόµη πιο επιβεβληµένα από τη δεκαετία του ‘70, που πρωτοδιατυπώθηκαν µε συστηµατικό τρόπο, έχει αξία να δούµε τη µελέτη «Η Πολιτική των Κλιµατικών Αλλαγών» του Αντονι Γκίντενς, του διάσηµου θεωρητικού του Τρίτου ∆ρόµου (της Σοσιαλδηµοκρατίας) της δεκαετίας του ‘90, πρώην διευθυντή του London Schoolof Economics και σήµερα µέλους της Βουλής των Λόρδων.

O Γκίντενς δενσυνδέει απλώς τις κλιµατικές αλλαγέςκαι την υπερθέρµανση του πλανήτη µε την ενεργειακή ασφάλεια και την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσι µα. Προχωράει ακόµη πιο βαθιά, στην κριτική των ιδεών του πράσινου κινήµατος, ενώ αναπτύσσει τη δική του θεωρία για το διασφαλίζον κράτος που δεν είναι άλλο από τον φορέα-διευκολυντή κλιµατικών πολιτικών αλλά και µεταπράτη (αν όχι ιθύνοντα νου) ενός περιβαλλοντικού προσανατολισµού. Εδώ, βέβαια, ο Γκίντενς επιµένει πως η λογική του going green θα πριµοδοτηθεί, θα ιεραρχηθεί στο πλαίσιο µιας οικονοµίας της αγοράς και αποσπά τη νέα ατζέντα από την πολιτική βούληση αλλά και από τις δοµές του υπάρχοντος κοινωνικοοικονοµικού συστήµατος (ναι, για τον καπιταλισµό µιλώ και τη νεοφιλελεύθερη εκδοχή του).

Επίσης, ο συγγραφέας παρουσιάζει την ενδιαφέρουσα ιδέα «Το Παράδοξο του Γκίντενς» που δεν είναι άλλη από την εξής: Αφού οι κίνδυνοι από τιςκλιµατικές αλλαγές δεν είναι ορατοί στην καθηµερινότητα, πολλοί αδρανούν και δεν πρόκειται να κάνουν τίποτε συγκεκριµένο για να τους αντιµετωπίσουν.

Με αυτόν τον τρόπο τονίζειτην ατοµική ευθύνη για τις περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις, θέτοντας µάλιστα το παράδειγµα της χρήσης των αυτοκινήτων τύπου SUV και συνδέοντάς το µε την ανάγκη για µια µακρόπνοη στρατηγική από κράτη και υπερεθνικούς θεσµούς. Επίσης, ξεκαθαρίζει πως η πολιτική των κλιµατικών αλλαγών δεν ταυτίζεταιµε την αντίληψη «επιστροφή στη φύση» του πράσινου κινήµατος, αλλά – µε τολµηρό τρόπο – διατυπώνει τη θέση πως κάτι τέτοιο θα επιτευχθεί στο πλαίσιο του συστήµατος και µε ταυτόχρονη πολιτική και οικονοµική σύγκλιση των κρατών και των κυβερνήσεων πουθα προωθήσουν την ατζέντα των κλιµατικών αλλαγών.

Βεβαίως, σύµφωνα µετον Γκίντενς, η ενεργός παρουσία και η ανάληψη ηγετικού ρόλου σε όλα τα παραπάνω θα έλθει από επιχειρήσεις, πολίτες και ΜΚΟ στο πλαίσιο των σηµερινών κρατών και των µεταξύ τους σχέσεων.


Αναζητώντας µια σκιά

Μια νουβέλα για την αναζήτηση µιας ταυτότητας που έχει θαφτεί στο µακρινό παρελθόν ή για την αναζήτηση ενός ανθρώπου που µπορεί και να µην είναι παρά µια σκιά. Ταυτόχρονα, ένα βιβλίο που βυθίζεται στην υγρή και ασαφή ατµόσφαιρα της Ινδίας µέσα από ασυνήθιστες διαδροµές στη Βοµβάη, στο Μαντράς και στην Γκόα. Μελετητής του Πορτογάλου Φερνάντο Πεσόα – συγγραφέα µε πολλαπλές ταυτότητες –, φίλος της Ελλάδας, διάσηµος για το µυθιστόρηµά του «Ετσι ισχυρίζεται ο Περέιρα», ο Αντόνιο Ταµπούκι είναι ο πιο Ευρωπαίος από τους ιταλούς λογοτέχνες. Εδώ, µε το πρόσχηµα της αϋπνίας του και µε το υλικό από µια επεισοδιακή επίσκεψη στην Ινδία, γράφει µια ιστορία αποσπασµατική που πάλλεται από υπόγεια ένταση και κινείται µεταξύ πραγµατικότητας, ονείρου και εφιάλτη.


Ιστορίες ολοκληρωτισµού

Ο Ρουµάνος Νόρµαν Μάνεα διδάσκει σήµερα στο ελιτίστικο κολέγιο Μπαρντ κοντά στη Νέα Υόρκη, αλλά έχει χαραγµένες στο πετσί του τραυµατικές αναµνήσεις από τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης καθώς και πολιτικές εµπειρίες από το καθεστώς του Τσαουσέσκου. Γράφει µε ένα απαράµιλλο στυλ ποτισµένο στην ειρωνεία και το µαύρο χιούµορ. Σε τούτο το βιβλίο που πρωτοεκδόθηκε το 1992 (πριν από την αυτοβιογραφική «Επιστροφή του χούλιγκαν») συγκεντρώνει 15 διηγήµατα που µεταδίδουν την αίσθηση ότι ο ολοκληρωτισµός «δεν αποτελεί µονάχα µια ακραία έκφραση βίας, αλλά και µια καθηµερινή διαστροφή», όπως σχολιάζει και ο Μάγκρις. Στο διήγηµα του τίτλου, δυο παλιοί εραστές προσπαθούν να χωρίσουν ενώ σφιχταγκαλιάζονται για να αµυνθούν και να αντιµετωπίσουν τον φόβο και το κενό.
Στον πλανήτη των εφήβων

Η Ελένη Κατσαµά στη συλλογή διηγηµάτων «Κοσµοδρόµιο» αξιοποίησε τη γνωστή ιδέα «παρουσίαση της ζωής των παιδιών και των εφήβων σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη» και πέτυχε να µας ταρακουνήσει, γράφοντας µε οξύ νεανικό λόγο για ζητήµατα αιχµής που αφορούν τη θέση των νέων στον σηµερινό κόσµο. Είναι εµπειρίες που ξεφεύγουν από τον γνωστό µικρόκοσµο των προστατευµένων νεαρών της πατρίδας µας. Παιδιά πολεµιστές στην Αφρική, έφηβοι πειρατές στα στενά του Αντεν, θύµατα και θύτες άγριας σχολικής βίας, παιδιά εγκαταλελειµµένα που ζουν σε υπονόµους και µέλη συµµοριών, ιστορίες που βασίζονται σε πραγµατικά στοιχεία και οι οποίες µεταγράφουν λογοτεχνικά τις εκθέσεις της UNESCO και κρατικών κοινωνικών υπηρεσιών σχετικά µε τα προβλήµατα της νεολαίας.


Ο, όπως Οµηρος
< Σ.Μ.

Τελικά ο Οµηρος ήταν εγγράµµατος ή αγράµµατος;

Τα οµηρικά έπη συνετέθησαν προφορικά, όπως υποστηρίζει η Σχολή της Προφορικότητας, ή η σύνθεσή τους προϋποθέτει τη συνδροµή τηςγραφής, άποψη που ασπάζονται οι Νεοαναλυτικοί; Η δοµή τους, 24 ραψωδίες, καθεµία από τις οποίες τιτλοφορείται µε ένα από τα 24 γράµµατα του ελληνικού αλφαβήτου, είναι τυχαία ή κάπου αποσκοπεί;

Ποιητής, πεζογράφος, δοκιµιογράφος αλλά και συγκριτικολόγος, οµότιµος καθηγητής Συγκριτικής Φιλολογίας και ∆ηµιουργικής Γραφής στο Πολιτειακό Πανεπιστήµιο του Σαν Φρανσίσκο, ο Νάνος Βαλαωρίτης στο τελευταίο του βιβλίο καταπιάνεται µε τον Οµηρο και απαντά µε τον δικό του προσωπικό τρόπο, ιδιότυπο και ποιητικό, στα παραπάνω ερωτήµατα. Επιχειρηµατολογεί υπέρ ενός εγγράµµατου Οµήρου, αναπτύσσοντας µια θεωρία σύµφωνα µε την οποία η σύνθεση και η δοµή των οµηρικών ποιηµάτων µπορεί να γίνουν κατανοητές βάσει του αλφαβήτου. Υποστηρίζει την ύπαρξη µιας θεµατικής ακροφωνίας µεταξύ των 24 γραµµάτων του αλφαβήτου, τα οποία τιτλοφορούν τις 24 ραψωδίες των δύο έργων, και του περιεχόµενου αυτών. Στη ραψωδία Α της Ιλιάδας κυριαρχεί το ανδρικό στοιχείο και το βασικό θέµα είναι η «αγορή (συγκέντρωση) των Αχαιών», στη ραψωδία Γ κυρίαρχο στοιχείο είναι το γυναικείο και το κεντρικό θέµα είναι η «µάχη περί Γυναικός», στην Ε κεντρική αναδεικνύεται η αντιµαχία µεταξύ «Εριδας και Ερωτα», ενώ η ραψωδία Ω «συνδέεται ολοφάνερα», σύµφωνα µε τον ποιητή, «µε την ιδέα του Ωκεανού, του τέλους της ζωής» αλλά και του αλφαβήτου.