Φουντώνουν παλιές έχθρες

Οταν το ντόµινο των αραβικών εξεγέρσεων έφτασε στη Συρία, πολλοί αναλυτές υπέθεσαν σωστά ότι ο Μπασάρ αλ Ασαντ δύσκολα θα κατέφευγε στην ίδια τακτική που είχε χρησιµοποιήσει πριν από 29 χρόνια ο πατέρας του, όταν κατέστειλε µε τον πιο βίαιο τρόπο την εξέγερση τωνΑδελφών Μουσουλµάνων στην πόλη Χαµά. Ο γιος προτίµησε ένα µείγµα απειλών και συγκεκριµένων υποσχέσεων, όπως η άρση της κατάστασηςπου ισχύει από το 1963, αλλάχωρίς συγκεκριµένο χρονοδιάγραµµα εφαρµογής. Τουλάχιστον µέχριστιγµής η συνταγή δεν αποδίδει.Οι αντικαθεστωτικοί ρίχνουν αγάλµατατου Χαφέζ αλ Ασαντ και πυρπολούν τα γραφεία του µπααθικού κόµµατος σε διάφορεςπόλεις. Απότην άλλη πλευρά, οι οπαδοί του Ασαντ είτε κατεβαίνουν στους δρόµουςως φιλοκαθεστωτικοί διαδηλωτές είτε αναλαµβάνουν τον ρόλο των δυνάµεων ασφαλείας µε την ανοχή της περιβόητης µυστικής αστυνοµίας, επικεφαλής της οποίας είναι ένας από τους αδελφούς του προέδρου. Ο Μαχέρ αλ Ασαντ είναι ένα από τα πιο µισητά πρόσωπα στη Συρία µαζί µε τον ξάδελφό τουκαι ιδιοκτήτη της εταιρείας κινητής τηλεφωνίας Syriatel, Ραµί Μακχλούφ. Ο πρώτος ενσαρκώνει την κατασταλτική ωµότητα του καθεστώτος, ο δεύτερος τη διαφθορά.

Ο ΑΥΤΑΡΧΙΚΟΣ και διεφθαρµένος χαρακτήρας του καθεστώτος Ασαντ δεν είναι η µόνη αιτία πολέµου για τους αντικαθεστωτικούς. Η Συρία, περισσότερο από κάθεάλλη χώρα της περιοχής, είναι ένα µωσαϊκό θρησκευτικών δογµάτων του Ισλάµ. Η συγκατοίκηση ανάµεσα στη σουνιτική πλειονότητα και τα διάφορα σιιτικά ρεύµατα κατέστη δυνατή χάρη στη σιδηρά πυγµή µε την οποία κυβέρνησε ο Χαφέζ αλ Ασαντκαι στη συνέχεια ο γιος του Μπασάρ. Η θρησκευτική µειονότητα των αλαουιτών, στην οποία ανήκει η οικογένεια Ασαντ, θεωρείταιαπό τους υπόλοιπους µουσουλµάνους µια αίρεση η οποία πρέπει να πολεµηθεί µε κάθε µέσο.Η σφαγή τηςΧαµά το 1982, όταν περίπου 20.000 µέλη της Μουσουλµανικής Αδελφότητας έχασαν τη ζωή τους από τα πυρά του στρατού, αποτελεί από αυτή την άποψη κοµβικό σηµείο. Από τη χρονιά εκείνη οποιαδήποτε πολιτική ή θρησκευτική αντιπολίτευση εξαφανίστηκε – γιανα εµφανιστεί σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα.

Οι αναλυτές δεν έχουν καµία αµφιβολία ότι οι σιίτες θα επιχειρήσουν να βγουν από την αποµόνωση που τους είχε επιβάλει το καθεστώς.Η σουνιτική πλειονότητα θα επιχειρήσει να ακουστεί και πάλι η φωνή της χωρίς να αποκλείονται σκέψεις αντεκδίκησης για τη σφαγή της Χαµά. Οπως επισηµαίνει η εφηµερίδα «Λε Μοντ», οι διεκδικήσεις αυτές είναι πιθανό να θέσουν σε δοκιµασία ακόµη και την ενότητα της Συρίας. Η ΛΑΤΑΚΙΑ, θέατροβίαιων συγκρούσεων τις τελευταίες ηµέρες, περιγράφει σεµικρογραφία αυτό που είναιη Συρία αλλάκαι αυτό που θα µπορούσε να συµβεί σε ολόκληρη τη χώρα. Ο αστικός πυρήνας κατοικείται από σουνίτες, στην περιφέρεια και στα γύρω χωριά ζουν αλαουίτες, χριστιανοί, αλλά και Κούρδοι. Στηνπόλη, γύρω από κτίρια-στόχους, όπως είναι η έδρα τουκόµµατος Μπάαθ καιη Κεντρική Τράπεζα, έχουν αναπτυχθεί δυνάµεις τουστρατού.

Σύµφωνα όµως µε όσα δηλώνει αυτόπτης µάρτυρας στο πρακτορείο ΑσοσιέιτεντΠρες, τηφύλαξη της πόλης από τους αντικαθεστωτικούς έχουν αναλάβει ένοπλες οµάδες, οι οποίες φαίνεταινα αποτελούνται απόντόπιους. Οιοµάδες αυτές έχουν στήσει οδοφράγµατα στους δρόµουςκαι ζητούνταυτότητες από τους περαστικούς. «Τροµοκρατούν τον κόσµο», δηλώνει ο αυτόπτης µάρτυρας στο πρακτορείο. «Πρόκειται για κατοίκους που έχουν αναλάβει τον ρόλο των δυνάµεων ασφαλείας και αυτό είναι πολύ επικίνδυνο», προσθέτει. Εξαιρετικά τεταµένη παρέµενε χθες η κατάσταση και στην Νταραά, µια πόλη 70.000 κατοίκων στον Νότο, από την οποία ξεκίνησαν οι αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις. Οι δυνάµεις ασφαλείας έκαναν χρήση χηµικών, ενώ πυροβολούσαν στον αέρα για να διαλύσουν το πλήθος των 4.000

διαδηλωτών που ζητούσαν περισσότερες πολιτικέςελευθερίες.

ΕΝ ΑΝΑΜΟΝΗ του πολυαναµενόµενου διαγγέλµατος τουσύρου προέδρου, ηεκπρόσωπος τηςκυβέρνησης Μπουσαϊνά Σααµπανέ επιχειρούσε ναπείσει ότι ηκατάσταση στη χώρα «είναι ήρεµη». Είναι σαφές, όµως, ότι το καθεστώς ανησυχεί – και µαζί µε αυτό φίλοι και εχθροί στην ευρύτερη περιοχή: ο Λίβανος, τον οποίο η Συρία θεωρεί περίπουσαν προτεκτοράτο, η Ιορδανία, µε την οποία ο Ασαντ είχε συχνά πολύ δύσκολες σχέσεις, και φυσικά το Ισραήλ,που δεν βλέπει µε καθόλουκαλό µάτι την πιθανή επιστροφή των Αδελφών Μουσουλµάνων και στη Συρία µετά την Αίγυπτο. Ο εφιάλτης µιας εξέγερσης µε σεκταριστικά χαρακτηριστικά τροµάζει και την Τουρκία, η οποία τα τελευταίαχρόνια έχει αναπτύξει εξαιρετικά στενούς δεσµούς µε τη ∆αµασκό. «Είναι αδύνατογια µας να µείνουµε σιωπηλοί µπροστά σε αυτά ταγεγονότα,έχουµε σύνορα µήκους800 χλµ. µε τη Συρία», δήλωσε χθες ο Ταγίπ Ερντογάν. Ο τούρκος πρωθυπουργός έλαβε διαβεβαιώσεις από τον Μπασάρ αλ Ασαντ ότι θα προχωρήσει άµεσα σε µεταρρυθµίσεις – αν και µάλλον είναι ήδη αργά.

Το 1982 το καθεστώς του Χαφέζ αλ Ασαντ είχε δολοφονήσει 20.000 µέλη της Μουσουλµανικής Αδελφότητας

Παγίδα θανάτου για 110 πολίτες

Ενδεικτική του χάους στο οποίο έχει παραδοθεί η Υεµένη θεωρείται η έκρηξη σε εργοστάσιο πυροµαχικών από την οποία έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 110 άνθρωποι. Τα θύµατα (φωτογραφία) είναι πολίτες που έσπευσαν στο εργοστάσιο για να πάρουν πυροµαχικά, µια ηµέρα µετά την επίθεση που πραγµατοποίησαν στις εγκαταστάσεις περίπου 30 ένοπλοι µασκοφόροι, οι οποίοι σύµφωνα µε τις Αρχές ήταν µέλη της Αλ Κάιντα. Αν και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες σηµειώθηκε η έκρηξη παραµένουν άγνωστες, εκπρόσωπος της επαρχίας Αµπιάν όπου βρίσκεται το εργοστάσιο, κατηγόρησε την Αλ Κάιντα ότι έστησε «παγίδα θανάτου» στους αµάχους. Η κατάληψη του εργοστασίου οξύνει τις ανησυχίες της ∆ύσης αλλά και των χωρών του Κόλπου για την επόµενη ηµέρα στην Υεµένη έπειτα από ενδεχόµενη ανατροπή ή παραίτηση του προέδρου Αλι Αµπντάλα Σάλεχ. Οι χώρες – µέλη του Συµβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) ανακοίνωσαν χθες ότι θα σεβαστούν τη λαϊκή βούληση µε την προϋπόθεση να µην πληγεί η ασφάλεια και η σταθερότητα της Υεµένης.
Η αστυνοµία «εξαφανίζει» αντιφρονούντες

Για 250 κρατουµένους και 44 αγνοουµένους κάνει λόγο η σιιτική αντιπολίτευση στο Μπαχρέιν υπερδιπλασιάζοντας των αριθµό συλληφθέντων και αγνοουµένων σε σχέση µε την προηγούµενη εβδοµάδα. Εκπρόσωπος του σιιτικού συνασπισµού Αλ Ουεφάκ υποστήριξε ότι πολλοί πολίτες, στη συντριπτική τους πλειονότητα σιίτες, συνελήφθησαν από τις δυνάµεις ασφαλείας (φωτογραφία) του καθεστώτος σε σηµεία ελέγχου ή έπειτα από έφοδο σε σπίτια. Σε άλλες περιπτώσεις, µέλη οικογενειών τηλεφωνούν για να δηλώσουν την εξαφάνιση συγγενικών τους προσώπων που δεν επέστρεψαν ποτέ. Στις αρχές του µήνα, η σουνιτική οικογένεια αλ Χαλίφα που κυβερνά το Μπαχρέιν επέβαλε στρατιωτικό νόµο και ζήτησε την αποστολή στρατευµάτων από γειτονικά κράτη του Κόλπου που κυβερνώνται από σουνίτες, συµπεριλαµβανοµένης της Σαουδικής Αραβίας, για να καταστείλει τις διαδηλώσεις που πραγµατοποιούνταν εδώ και εβδοµάδες υπέρ της δηµοκρατίας των οποίων ηγούνταν κυρίως σιίτες. Το Ουέφακ διευκρίνισε ότι πολλοί από αυτούς που έχουν συλληφθεί ή αγνοούνται δεν είναι ακτιβιστές.
∆ηµοκρατικές εκλογές το φθινόπωρο

Τον Σεπτέµβριο θα στηθούν στην Αίγυπτο οι κάλπες για τις βουλευτικές εκλογές, όπως ανακοίνωσε χθες το Ανώτατο Συµβούλιο Ενόπλων ∆υνάµεων, χωρίς ωστόσο να προσδιορίσει ηµεροµηνία για προεδρικές εκλογές. Ο στρατός ανακοίνωσε επίσης ότι οι νόµοι εκτάκτου ανάγκης θα αρθούν πριν από τις εκλογές. «Εχουµε πει και πιο πριν ότι οι βουλευτικές ή οι προεδρικές εκλογές δεν θα διεξαχθούν µε τον νόµο εκτάκτων αναγκών να ισχύει», δήλωσε ο Μαµντούχ Σαχίν, µέλος του Ανωτάτου Συµβουλίου Ενόπλων ∆υνάµεων (φωτογραφία).

Ο ίδιος ανακοίνωσε ότι οι ώρες απαγόρευσης της κυκλοφορίας µειώνονται κατά τρεις ώρες – από τις 3 έως τις 6 τα ξηµερώµατα. Ξεκαθαρίστηκε ακόµη ότι η οικογένεια Μουµπάρακ δεν πρόκειται να εγκαταλείψει την Αίγυπτο, ενώ διαψεύστηκαν πληροφορίες περί φυγής του τέως προέδρου στη Σαουδική Αραβία. Ο δρόµος για τις προεδρικές εκλογές στην Αίγυπτο άνοιξε µε το δηµοψήφισµα της 19ης Μαρτίου, όταν οι Αιγύπτιοι ψήφισαν υπέρ των συνταγµατικών µεταρρυθµίσεων µε ποσοστό άνω του 75%.


∆ικαίωµα στις διαδηλώσεις

Ενα µικρό βήµα εκδηµοκρατισµού, τουλάχιστον στα χαρτιά, επιχείρησε χθες το καθεστώς του Αµµάν για τους πολίτες της Ιορδανίας αναγνωρίζοντας διά στόµατος του πρωθυπουργού Μααρούφ Μπαχίτ το δικαίωµά τους να εκφράζουν ελεύθερα τη γνώµη τους και προαναγγέλλοντας τον καθορισµό συγκεκριµένων σηµείων για τις διαδηλώσεις. Η κίνηση αυτή έρχεται µετά τα επεισόδια της Παρασκευής (φωτογραφία) στην πρωτεύουσα, όπου έχασε τη ζωή του ένας άνθρωπος και τραυµατίστηκαν τουλάχιστον 160. «Η ελευθερία της έκφρασης και η ελευθερία της συνάθροισης είναι συνταγµατικά δικαιώµατα όταν ασκούνται µε ειρηνικό και πολιτισµένο τρόπο και δεν βλάπτουν τον λαό», δηλώνει ο Μπαχίτ σε ανακοίνωσή του. Οι Αρχές της Ιορδανίας παρέπεµψαν σε δίκη 21 πρόσωπα, τα οποία συµµετείχαν την περασµένη Παρασκευή σε συγκρούσεις ανάµεσα σε δύο αντίπαλες οµάδες διαδηλωτών, όπως είναι η επίσηµη εκδοχή της Αστυνοµίας. Πάντως, µέλη της Νεολαίας της 24ης Μαρτίου δηλώνουν στην εφηµερίδα «Λε Μοντ» ότι «έχουν φτάσει σε σηµείο χωρίς επιστροφή».