Αλυσιδωτά λάθη προς την καταστροφή

Επικρίσεις δέχονται τόσο η εταιρεία που εκµεταλλεύεται τον πυρηνικό σταθµό της Φουκουσίµα όσο και η ιαπωνική κυβέρνηση για τον τρόπο που αντιµετώπισαν ώς τώρα τηνκρίση στον σταθµό. Κατηγορούνται για σοβαρές ελλείψεις στην ενηµέρωση, εσφαλµένες κινήσεις, βραδύτητα στην αντίδραση καιλάθος εκτιµήσεις.

Η εντύπωση που επικρατεί, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, είναι ότι οι ιαπωνικές Αρχές δεν κατόρθωσαν να σταθούν στο ύψος τωνπεριστάσεων όταν ξέσπασε ηπυρηνική κρίση στον σταθµό της Φουκουσίµα.Οταν οι Αρχές φτάνουν «να ρίχνουν νερό από ελικόπτερο,είτε η κατάσταση δεν είναι πια υπό έλεγχο είτε πλησιάζουµε επικίνδυνα στο στάδιοαυτό», έγραψε η «USA Today».«Πρέπει να σταµατήσουν να αποµακρύνουν (τους εργάτες), πρέπει να πάρουν την απόφαση να τους στείλουν πίσω για να καταφέρουν να ψύξουν τον αντιδραστήρα», δήλωσε στην τηλεόραση (ABC News) ένας αµερικανός αξιωµατούχος που δεν κατονοµάσθηκε. Επισηµάνθηκε ιδιαίτερα πως η µικρή, αρχικά, περίµετρος εκκένωσης γύρω από τον πυρηνικό σταθµό (3 χλµ.)φανερώνει πως οι Ιάπωνες έκαναν εσφαλµένη εκτίµηση του κινδύνου.

Το περιοδικό «Τάιµ» έγραψε πως οι αντιφατικές πληροφορίες που υπήρξαν αναφορικά µετη στάθµη του νερού στη δεξαµενή καυσίµου του αντιδραστήρα αριθµός 4 είναι ενδεικτικές της σύγχυσης. «Οι πληροφορίες που έρχονται από τουςΙάπωνες έχουν ευκαιριακό χαρακτήρα», δήλωσε εξάλλου ο Εντουιν Λάιµαν της αµερικανικής µη κυβερνητικής οργάνωσης Ενωση Ευαισθητοποιηµένων Επιστηµόνων. «Θα ζητούσα από τις Αρχές ναεπιδεικνύουν όσο το δυνατόν µεγαλύτερο ρεαλισµό, αντί να υιοθετούν µια καθησυχαστική στάση». Την αοριστίακαι τις αντιφατικές πληροφορίες των Αρχών επισήµανεκαι ο επικεφαλής της ∆ιεθνούς Υπηρεσίας Ατοµικής Ενέργειας (IAEA) Γιουκίο Αµάνο – η κατάσταση αυτή τονώθησε άλλωστε να µεταβεί ο ίδιος στην Ιαπωνία. Πάντως, η κρίση έκανε επίσης φανερή την αδυναµία της IAEA, καθώς έδειξε ότι ο οργανισµός του ΟΗΕ για την πυρηνική ενέργεια δεν έχει παρά ρόλο παρατηρητή στην ασφάλεια των µη στρατιωτικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ TEPCO. Ωστόσο οι επικρίσεις για τον χειρισµό της πυρηνικής κρίσης δεν στρέφονται ουσιαστικά τόσο εναντίον της κυβέρνησης όσο εναντίον της ηλεκτρικής εταιρείας του Τόκιο (Tokyo Electric Power) Tepco, η οποία εκµεταλλεύεται τον πυρηνικό σταθµό της Φουκουσίµα. Η αντίδρασή της στην κρίση θεωρείται πολύ κατώτερη των περιστάσεων. Την αρχή των επικρίσεων εις βάρος της Tepco έκανε την Τετάρτη ο ίδιος ο πρωθυπουργός Ναότο Καν. Φανερά οργισµένος µε τα στελέχη της εταιρείας, ζήτησε να µάθει «τι διάολο συµβαίνει» µε τον σταθµό και προειδοποίησε: «Αν εγκαταλείψετε τον σταθµό, σας εγγυώµαι ότι η Tepco θα καταρρεύσει». Ακολούθησαν και άλλοι που επέκριναν εσφαλµένους χειρισµούς της εταιρείας, µεταξύ των οποίων και ο Γιουκίο Αµάνο της IAEA, ο οποίος υπογράµµισε ότι αυτά που µπορεί να κάνει ο οργανισµός του είναι περιορισµένα, επειδή «δεν έχουµε όλες τις λεπτοµέρειες» από την Tepco. Ακόµη κι αν καταφέρει να θέσει υπό έλεγχο την κατάσταση, το µέλλον της Tepco µοιάζει σκοτεινό, έγραψαν οι βρετανικοί «Φαϊνάνσιαλ Τάιµς».

Μια µεγάλη έρευνα, η οποία είχε παρουσιασθεί το 2008 στην Επιτροπή Εσωτερικής Ασφαλείας της Γερουσίας των ΗΠΑ, µε θέµα ποιον θα εµπιστεύονταν οι πολίτες έπειτα από µια πυρηνική καταστροφή, κατέληγε στο συµπέρασµα ότι, σε µια τέτοια περίσταση, οι άνθρωποι δείχνουν µεγαλύτερη εµπιστοσύνη σε τοπικούς αξιωµατούχους, όπως οι πυροσβέστες, παρά σε πρωθυπουργούς ή επιστήµονες. «Θέλουν έγκαιρη και ακριβή πληροφόρηση», δήλωσε ο Τζον Αλιοτ της εταιρείας δηµοσίων σχέσεων Χιλ και Νόλτον, η οποία πήρε συνεντεύξεις από 1.000 ανθρώπους. «Θέλουν επίσης να ξέρουν πόσο άσχηµη είναι η κατάσταση ώστε να µπορούν να πάρουν τις καλύτερες αποφάσεις για τους ίδιους και για τις οικογένειές τους».

Ποιες παραλείψεις της εταιρείας και των Αρχών οδήγησαν στην πυρηνική κρίση

Το SOS που αγνόησαν

Οι αµερικανικές αρχές επέκριναν τη βραδύτητα που επέδειξαν οι Ιάπωνες κατά τη λήψη αποφάσεων σε µια κρίση που απαιτεί ταχύτατες αποφάσεις. «Οι πολιτικοί και διοικητικοί ηγέτες σαν να έµειναν εµβρόντητοι», έγραψαν οι «Νιου Γιορκ Τάιµς». Επίσης επισηµάνθηκε ότι τηλεγραφήµατα του ιστότοπου WikiLeaks αποκαλύπτουν πως «η ιαπωνική κυβέρνηση είχε προειδοποιηθεί χρόνια πριν για την κατάσταση των πυρηνικών σταθµών της, όµως δεν έκανε ποτέ τίποτε».


Τα σφάλµατα των Αρχών

∆εν έπρεπε να αποµακρύνουν το προσωπικό από τον πυρηνικό σταθµό της Φουκουσίµα για να µπορούν να κινητοποιήσουν αµέσως τους εργαζόµενους και να ψυχράνουν τους αντιδραστήρες ∆εν εκτίµησαν σωστά τον κίνδυνο ή τον υποτίµησαν Επικράτησε σύγχυση διότι δεν έδιναν ξεκάθαρες πληροφορίες, ενώ πολλές από τις πληροφορίες ήταν αντιφατικές µεταξύ τους Αργησαν πολύ να λάβουν αποφάσεις σε µια κρίση που απαιτεί ταχύτατη αντίδραση ∆εν έκαναν τίποτε παρ’ όλο που η κυβέρνηση είχε προειδοποιηθεί εδώ και χρόνια για την κατάσταση των πυρηνικών σταθµών, όπως φαίνεται από διπλωµατικά τηλεγραφήµατα που διέρρευσαν από τον ιστότοπο WikiLeaks