Η συλλέκτρια του φωτός

Ο δρόµος για την επιστηµονική γνώση είναι τραχύς. Και σπαρµένος µε πολλά εµπόδια για τις γυναίκες. Οµως όσες έχουν το πείσµα να τα ξεπεράσουν επιβραβεύονται. Οπως η καθηγήτρια Χηµείας στο Πανεπιστήµιο του
Χονγκ Κονγκ Βίβιαν Γουίνγκ – Γουά Γιαµ, η οποία ταέχει βάλει µε τον Ηλιογια να δώσει λύση στο ενεργειακό πρόβληµα. Μία ξεχωριστή περίπτωση επιστήµονα που βραβεύτηκε µε το «Γυναικείο Νοµπέλ».

Ο επιστηµονικός κόσµος ανδροκρατείται. Είναι µια πικρή διαπίστωση.Και µια αλήθεια, αφού στις ερευνητικές θέσεις των πανεπιστηµιακών ιδρυµάτων είναι λίγες οι γυναίκες επιστήµονες που έχουν τηνευθύνη ενός µεγάλου ερευνητικού προγράµµατος. Η καθηγήτρια ΒίβιανΓουίνγκ – Γουά Γιαµ είναι από τις ελάχιστες που διευθύνουν τις εργασίες και τις έρευνες µιας επιστηµονικής οµάδας. Και έχει επίγνωση ότι αυτό συµβαίνει στις εξελιγµένες κοινωνίες του δυτικού κόσµου και πολύ περισσότερο στις χώρες του αναπτυσσόµενου κόσµου.

η ΒΡΑΒΕΎΣΗ. Η διάκριση εις βάρος των γυναικών ισχύει ακόµα και στις δυτικότροπες πόλεις της Κίνας θα επισηµάνει η καθηγήτρια Χηµείας στηνοµιλία της στο κτίριο της Unesco στο Παρίσι. Καθώς οι εργασίες της στα υλικά που εκπέµπουν φως καιοι πρωτοποριακές µεθόδους συλλογής της ηλιακής ενέργειας τής έδωσαν ένα από τα πέντε µεγάλα βραβεία που απονέµονται κάθε χρόνοµέσα από το πρόγραµµα «L’ Oreal Unesco για τις γυναίκες στην επιστήµη».

«Η επιστήµη δεν έχει φύλο. Πιστεύω ότι δεν υπάρχει καµία διαφορά µεταξύ ανδρών και γυναικών σε ό,τι αφορά τις πνευµατικές τους ικανότητες και το ταλέντο τους στην έρευνα. Οταν έχουµε πάθος και αποφασιστικότητα, όλοι µπορούµε να αριστεύσουµε ανεξαρτήτωςφύλου» υπογραµµίζει η καθηγήτρια.

Αναγνωρίζει ωστόσο ότι οι γυναίκες µπορεί να εξακολουθούν να αισθάνονται αποκαρδιωµένες στην ιδέα να ακολουθήσουν επιστηµονική σταδιοδροµία. «Πολλές νέες γυναίκες φοβούνται ταεµπόδια που µπορεί να αντιµετωπίσουν στην καριέρα τους εξαιτίας του φύλου τους. Μια κατάσταση που παρατηρείται ιδιαιτέρως στις ασιατικέςχώρες, ακόµα και σε µεγάλες σύγχρονες πόλεις όπως το Χονγκ Κονγκ, όπου παρά την παγκοσµιοποίηση σε όλους τους τοµείς, εξακολουθούννα κυριαρχούν οι παραδοσιακές κινεζικές αξίες» προσθέτει.

Απόφοιτος και κάτοχος διδακτορικού τίτλου του Πανεπιστηµίου του Χονγκ Κονγκ, η καθηγήτρια Γιαµ δίδαξε στο Σίτι Πολιτέκνικ του Χονγκ Κονγκ προτού ενταχθεί στο διδακτικό προσωπικό του πανεπιστηµίου. Από το 1999 κατέχει την έδρα Χηµείας και από το 2000 έως το 2005 διετέλεσε διευθύντρια του Τµήµατος Χηµείας. Στην ηλικίατων 38 ετών έγινε το νεώτερο µέλος στα χρονικά της Κινεζικής Ακαδηµίας Επιστηµών. Επιπλέον είναι υπότροφος της TWAS (Ακαδηµία Επιστηµών για τον Αναπτυσσόµενο Κόσµο). Το 2005 βραβεύθηκε µε το Κρατικό Βραβείο Φυσικών Επιστηµών και το Μετάλλιο της Εκατονταετηρίδαςτης Βασιλικής Εταιρείας Χηµείας.

Ο πατέρας της,πολιτικός µηχανικός στο Πανεπιστήµιο του Χονγκ Κονγκ την ενθάρρυνε να επιλέξει τον δρόµο της επιστήµης. Ξεκίνησε την πολύχρονη έρευνά της προσπαθώντας να δηµιουργήσει συνθετικά µόρια νέωνυλικών. Στην πορεία έστρεψε τοβλέµµα της ψηλά προς τον ουρανό, τότε που ο σύζυγός της, δόκτωρ Χηµείας, την υποστήριξε να συνεχίσει τηνέρευνά της µε κατεύθυνση προς την οργανοµεταλλική χηµεία.

Ετσι οι προσπάθειες της κινέζας χηµικού στο εργαστήριο καρποφόρησαν, δηµιουργώντας τα δικά της φωτοευαίσθητα υλικά.

Ανάλογα µε τον τύπο του µετάλλου που χρησιµοποιείταικαι τη φύση του οργανικού µορίου µε τοοποίο συνδυάζεται,τα φωτοευαίσθητα υλικά µπορούν όχιµόνο να απορροφούν αλλά και να εκπέµπουν φως σε διάφορα µήκη κύµατος και µε διαφορετική αποτελεσµατικότητα.

Ο συλλογισµός τής χηµικού είναι ο εξής: ο Ηλιος θα µπορούσε να αποτελεί µια αστείρευτη πηγή ενέργειας. Ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν ορισµένα εµπόδια, όπως η µικρή απόδοση και το κόστος των ηλιακών κυψελών µε βάση το πυρίτιο. Οι κυψέλες αυτές µετατρέπουν σε ενέργεια µόλις το 30% της ηλιακής ακτινοβολίας που απορροφούν. Σήµερα, η οργανοµεταλλικήχηµεία µάς επιτρέπει ναοραµατιζόµαστε νέα φωτοενεργά υλικάµε µοναδικές ιδιότητες.Χάρη στη σύνθεση ενώσεων που συνδυάζουν µεταλλικά άτοµα και οργανικά µόρια,τα οποία απορροφούν ή εκπέµπουν φως µε βέλτιστο τρόπο. Ετσι,µπορούµε να φανταστούµε ότι θα αντιγράψουµε µια πολύγνωστή φυσική φωτοχηµική διαδικασία, τη φωτοσύνθεση των φυτών που εδώ και δισεκατοµµύρια χρόνια µετατρέπει το φως του Ηλιου σε ενέργεια.

Παράλληλα δούλεψε µε την οµάδα της στον κλάδο τηςµοριακής ηλεκτρονικής, δοκιµάζονταςτην ικανότητα οργανικών ή οργανοµεταλλικών συστηµάτων να µεταδίδουν ή να επεξεργάζονται µια πληροφορία. Οι εργασίες της δείχνουν ότιαυτά τα µόρια µπορούννα χρησιµοποιηθούν ως µοριακοί «κόµβοι», δεδοµένου ότι λειτουργούν όπως τα ηλεκτρικά σύρµατα.

Οι εφαρµογές των φωτοευαίσθητων υλικών που ανέδειξε η Βίβιαν Γιαµ έχουν πολύ περισσότερες προεκτάσεις από την απλή αποθήκευση ηλιακής ενέργειας. Στην πραγµατικότητα, πολλές τεχνολογίες που χρησιµοποιούνται καθηµερινά βασίζονται σε αυτά τα υλικά. Μία από αυτές είναι οι οθόνες µε οργανικές διόδους εκποµπής φωτός (OLED). Η βιολογία όµως εξακολουθεί να είναι ένας από τους τοµείς µε τις πιο εντυπωσιακές εφαρµογές. Αυτά τα υλικά που εκπέµπουν φως όταν εκτεθούν σε πετρέλαιο ή βαρέαµέταλλα µας επιτρέπουν να ανιχνεύουµε περιβαλλοντικούς κινδύνους, όπως µια πετρελαιοκηλίδα ή µια ραδιενεργή µόλυνση.

Και στον κλάδο της ιατρικής και της υγείας τα φωτοενεργάυλικά µπορούν να χρησιµοποιηθούν ακόµα και ως χηµικοίαισθητήρες για να ανιχνεύεται η γλυκόζηστο αίµα ή και η ύπαρξη καρκινικών κυττάρων. η «ΤΕΧΝΗ». Η καθηγήτρια Βίβιαν Γουίνγκ – Γουά Γιαµ βλέπει στις απεριόριστες δυνατότητες της χηµείας την οµορφιά. «Ενα από τα θελκτικά στοιχεία της χηµείας είναι η δυνατότητα να δηµιουργείς νέα µόρια. Παροµοίαζα ανέκαθεν τους χηµικούς µε τους καλλιτέχνες που δηµιουργούν νέα πράγµατα βασιζόµενοι σε πρωτοποριακές ιδέες» δηλώνει η καθηγήτρια Βίβιαν Γουίνγκ – Γουά Γιαµ.

Οι καθαρές, ανανεώσιµες, εναλλακτικές πηγές ενέργειαςαπαντούν και σε άλλα σηµαντικά προβλήµατα, όπως η λειψυδρία, οι κλιµατικές αλλαγές. «Σήµερα, ο πλανήτης µας αντιµετωπίζει πολλές προκλήσεις οι οποίες σχετίζονται κυρίως µε τη διατροφή, την υγεία κ.λπ. Υπάρχει αλληλένδετη σχέση µεταξύ όλων αυτών των προβληµάτων. Τα πάντα σχετίζονται µε την αυξανόµενη ζήτηση ενέργειας. Είµαι πεπεισµένη ότι η ενέργεια συνιστά την πιο επιτακτική πρόκλησηκαθώς από τη στιγµή που θα ρυθµιστεί αυτό το ζήτηµα θα αντιµετωπιστούν και άλλες προκλήσεις».

ΕΙΠΕ

Ο κόσµος νοµίζει ότι οι χηµικοί είναι οι κακοί τύποι. Αλλά είµαστε οι καλοί.
Η χηµεία δεν είναι µόνον επιστήµη, αλλά και τέχνη

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΗΝ

Ανακάλυψε υλικά που παρουσιάζουν µοναδικές ιδιότητες απορρόφησης του φωτός, οι οποίες είναι χρήσιµες για τη συλλογή της ηλιακής ενέργειας

αΧΜΕΝτ ΖΕΒαΪΛ, ΝοΜΠΕΛ ΧηΜΕίας 1999