Μπούµερανγκ η σκληρή γραµµή

Από την καγκελαρία του Βερολίνου παρέλασαν αυτή την εβδοµάδα κατά σειρά ο αυστριακός καγκελάριος Φάιµαν, ο πορτογάλος πρωθυπουργός Σόκρατες, ο πρωθυπουργός του Λουξεµβούργου και πρόεδρος του Eurogroup Ζαν – Κλοντ Γιούνκερ, ενώ είχε προηγηθεί η επίσκεψη του Γ. Παπανδρέου. Ο καθένας από αυτούς έχει τα προβλήµατά του µε τη γραµµή της Μέρκελ· σε όλες τις περιπτώσεις η Μέρκελ έµεινε άκαµπτη. Για το Σύµφωνο Ανταγωνιστικότητας θεωρεί «ενθαρρυντική» την αντίστοιχη πρόταση Ρόµπαϊ – Μπαρόζο, ενώ στους Ιρλανδούς απάντησε, παρουσία µάλιστατου Πορτογάλου Σόκρατες, ότι δεν µπορεί η Πορτογαλία να δανείζεται µε ψηλότερο επιτόκιο για να δανείζει στη συνέχεια στην Ιρλανδία µε χαµηλότερο. Είναι αποφασισµένη να µην δώσει τίποτα επιµέρους αν δεν πάρει το συνολικό πακέτο.

Αυτή τη φορά η σκληρή γραµµή που ακολουθεί η καγκελάριος Μέρκελ υπαγορεύεται από µακροπρόθεσµες επιδιώξεις για το ευρώ: θέλει να περάσει τη γερµανική κουλτούρα σταθερότητας τουλάχιστον στην ευρωζώνη. Στο εσωτερικό έχειπολλές εκλογικές αναµετρήσεις στη διάρκεια της χρονιάς, αλλά δεν καθορίζουν τη στάση της στα ευρωπαϊκά θέµατα, όπως στην περίπτωση της Ελλάδας την άνοιξη του 2010 και τις τότε εκλογές στη Βόρεια Ρηνανία – Βεστφαλία. Στις πρόσφατες εκλογές στο Αµβούργο η Μέρκελ – παρά τη σκληρή γραµµή για το ευρώ – υπέστη πανωλεθρία, που οφείλεται σε άλλα αίτια, αφού η προβληµατική του ευρώ ήταν ανύπαρκτη. Εξίσου ανύπαρκτη είναι και στον προεκλογικό αγώνα στη Βάδη – Βυρτεµβέργη, την κρισιµότερη αναµέτρηση της χρονιάς στις 27 Μαρτίου, δύο µέρες µετά το κρίσιµο συµβούλιο της Ε.Ε.

ΠΟΛΕΜΟΣ «SPIEGEL» – «BILD». Την περασµένη άνοιξη η Μέρκελ ακολουθούσε κατά πόδας τη λαϊκή «Bild» που είχε εξαπολύσει καµπάνια κατά της Ελλάδας µε τους κραυγαλέους τίτλους «Πουλήστε τα νησιά, µαζί και την Ακρόπολη». Την ακολούθησε και τώρα στην υπόθεση του υπ. Αµυνας Καρλ Τέοντορ τσου Γκούτενµπεργκ, που υποχρεώθηκε τελικά να παραιτηθεί υπό το βάρος των αποκαλύψεων για λογοκλοπή στη διδακτορική του διατριβή. Η Μέρκελ στήριξε εξαρχής τον Γκούτενµπεργκ και πίστεψε στη δύναµη της «Bild», που έβγαινε µε πηχυαίους τίτλους «Ο Γκούτενµπεργκ µένει» και «Ναι, στηρίζουµε τον Γκούτενµπεργκ», και βρέθηκε στο τέλος αντιµέτωπη µε 20.000 υπογραφές επιστηµόνων που ζητούσαν την παραίτηση του υπουργού.

Αποδείχτηκε ότι η «Bild» έχει δύναµη, αλλά δεν είναι παντοδύναµη. Οι περιπτώσεις της Ελλάδας, του Γκούτενµπεργκ και του Ζάρατσιν µε τις ακραίες θέσεις για τους µετανάστες στη Γερµανία είναι τα παραδείγµατα στα οποία στηρίζει την επίθεσή του στη λαϊκή εφηµερίδα το περιοδικό «Spiegel» που κυκλοφόρησε το τελευταίο του τεύχος µε τίτλο «Bild – Οι εµπρηστές». Ο πολιτικός χώρος όπου κινούνταν ανέκαθεν η «Bild» και το εκδοτικό συγκρότηµα Springer είναι δεξιά του Κέντρου. Το νέο στοιχείο, όπως λέει το «Spiegel», είναι ότι οι άνθρωποι της «Bild» πιστεύουν σήµερα ότι εκφράζουν το Κέντρο. Η «Bild» θέλει να καλύψει ένα πολιτικό κενό και αναλαµβάνει τον ρόλο ενός ακροδεξιού λαϊκιστικού κόµµατος, το οποίο δεν υπάρχει µέχρι τώρα στη Γερµανία. Η ΕΚ∆ΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΒΕΜΠΕΡ. Και σαν να µην έφτανε η πόλωση στον Τύπο για τα ευρωπαϊκά, η καγκελάριος είχε να αντιµετωπίσει και τον «πονοκέφαλο» του Αξελ Βέµπερ, του απερχόµενου προέδρου της Κεντρικής Τράπεζας της Γερµανίας, που κατέθεσε το δικό του «πακέτο» για την κρίση χρέους. Ο Βέµπερ προτείνει τριετή αναστολή της εξυπηρέτησης των χρεών της χώρας, η οποία θα προσφεύγει στον µόνιµο µηχανισµό σταθερότητας από τον Ιούλιο του 2013. Θέλει αυτοµατοποιηµένο το τριετές «µορατόριουµ» που θα οδηγεί σε αντίστοιχη επιµήκυνση της αποπληρωµής του χρέους. Τα πενταετή οµόλογα θα εξυπηρετούνται σε 8 χρόνια και τα δεκαετή σε 13 χρόνια.

Προτείνει την τριετία διότι θεωρεί αυτό το χρονικό περιθώριο ικανό για να υλοποιήσει η χώρα που προσφεύγει στον µηχανισµό το µεγαλύτερο µέρος των µεταρρυθµίσεων και µέτρων για τα οποία θα δεσµευτεί.

Το µεγάλο πλεονέκτηµα για τις χώρες που παρέχουν τη βοήθεια, όπως η Γερµανία, είναι ότι δεν θα απαιτούνται µεγάλα προγράµµατα βοήθειας, καθώς θα πρέπει να εξυπηρετείται µόνο το άµεσο έλλειµµα – τοκοχρεολύσια και πρωτογενές έλλειµµα. Ο Βέµπερ αναφέρει χαρακτηριστικά το παράδειγµα της βοήθειας στην Ελλάδα, όπου πάνω από τα δύο τρίτα των δανείων απορροφώνται στην αναχρηµατοδότηση ληξιπρόθεσµων τίτλων. Εάν αφαιρεθεί αυτό το βάρος για το διάστηµα χορήγησης της βοήθειας, θα µειωθεί σηµαντικά και το ύψος της βοήθειας την οποία θα χρειάζεται η χώρα που θα προσφεύγει στον µηχανισµό.

Στο υπουργείο Οικονοµικών βλέπουν µε θετικό µάτι την πρόταση Βέµπερ. Γερµανοί σχολιαστές εκτιµούν ότι ήταν ένα σηµαντικό όπλο στη φαρέτρα της γερµανικής κυβέρνησης ως απάντηση στην πίεση για επιµήκυνση της αποπληρωµής χρεών. H καγκελάριος Μέρκελ δεν πρέπει να είναι ιδιαίτερα ευτυχής που ο απερχόµενος πρόεδρος της Μπούντεσµπανκ δηµοσιοποίησε τις απόψεις του από τις στήλες της έγκυρης «Frankfurter Allgemeine Zeitung» την ώρα που κορυφώνονται οι ζυµώσεις µε τους εταίρους. Αλλά έτσι ο Βέµπερ κατοχυρώνει την πατρότητα της πρότασης ως ένα είδος εκδίκησης για την ελλιπή στήριξη της Μέρκελ που τον οδήγησε να παραιτηθεί από την κούρσα διαδοχής του Ζαν – Κλοντ Τρισέ στην ΕΚΤ.

Η καγκελάριος περνά στις 27/3 από το εκλογικό ναρκοπέδιο της Βάδης – Βυρτεµβέργης