Ολα τα προξενιά στο τραπέζι

Ντόμινο εξελίξεων και σημαντικές ανακατατάξεις στον ευρύτερο τραπεζικό κλάδο έρχονται μετά την πρόταση φιλικής συγχώνευσης που έκανε η Εθνική Τράπεζα προς την Αlpha Βank.

Παρά το γεγονός ότι το ντιλ μεταξύ των δύο τραπεζών δεν ολοκληρώθηκε- τουλάχιστον στην παρούσα φάση-, τραπεζίτες και αναλυτές εκτιμούν ότι η δημοσιοποίηση των προθέσεων της Εθνικής αποτελεί θρυαλλίδα σημαντικών μεταβολών στον κλάδο.

«Η αγορά περίμενε έναν καταλύτη προκειμένου να ξεκινήσει το ντόμινο των εξαγορών και των συγχωνεύσεων» αναφέρει κορυφαίο τραπεζικό στέλεχος. Και παρά το γεγονός ότι οι διοικήσεις Εθνικής και Αlpha τελικά δεν τα βρήκαν, οι μοχλοί των εξελίξεων φαίνεται ότι έχουν τεθεί σε κίνηση.

Ολοι μιλούν με όλους
Ενδεικτικό είναι ότι από την προηγούμενη Παρασκευή, όταν δημοσιοποιήθηκε η πρόταση της Εθνικής, τα επιτελεία των μεγάλων τραπεζών βρίσκονται σε κατάσταση «κόκκινου συναγερμού». Οπως αναφέρουν τραπεζίτες και χρηματιστές που γνωρίζουν τα της αγοράς, «αυτήν τη στιγμή όλοι μιλούν με όλους». Στην Εθνική και την Αlpha Βank προετοιμάζονται για την επόμενη ημέρα, ενώ στην Εurobank, την Τράπεζα Πειραιώς, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, τον όμιλο της Μarfin, την ΑΤΕΒank και σε μια σειρά από άλλες μικρότερες τράπεζες οι διοικήσεις ετοιμάζουν τη δική τους κίνηση στη σκακιέρα των εξελίξεων.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, οι κορυφαίοι τραπεζίτες μετρούν τις δυνάμεις τους αναζητώντας περιθώρια συνεργασίας- φιλικής ή λιγότερο φιλικής – με άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Πυρετός σεναρίων
Η έντονη κινητικότητα στον κλάδο έχει δώσει τροφή σε πλήθος σεναρίων, άλλων ρεαλιστικών και άλλων τραβηγμένων από τα μαλλιά, που κάνουν λόγο για διπλές ή και τριπλές συγχωνεύσεις μεταξύ κορυφαίων τραπεζών. Πρωταγωνιστές στα περισσότερα από αυτά είναι η Εθνική, η Αlpha Βank, η Εurobank, η Τράπεζα Πειραιώς και ο όμιλος της Μarfin, ενώ σε ρόλο «καλεσμένου» περιλαμβάνεται το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο. Ενα σενάριο κάνει λόγο για προσέγγιση ανάμεσα στην Αlpha Βank και την Εurobank, καθώς οι δύο τράπεζες έχουν παρόμοιο μέγεθος και μια μεταξύ τους συγχώνευση θα μπορούσε να γίνει επί ίσοις όροις. Κάποιο άλλο μιλάει για αναβίωση της σχέσης αγάπης- μίσους μεταξύ της Τράπεζας Πειραιώς και της Μarfin Ρopular Βank. Με δεδομένο μάλιστα ότι οι δύο τράπεζες προχώρησαν πρόσφατα σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, 807 και 488 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, οι υποστηρικτές του σεναρίου εκτιμούν ότι είναι καθαρές για να προχωρήσουν σε κάποια μεταξύ τους κίνηση. Παράλληλα, ρόλο πολύφερνης νύφης παίζει το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο το οποίο έχει έναν από τους καλύτερους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και θα μπορούσε να βελτιώσει τον ισολογισμό μιας ενιαίας τράπεζας σε περίπτωση συνεργασίας.

Νέα κίνηση από την Εθνική;
Ο μεγάλος γρίφος που απασχολεί την αγορά όμως είναι η επόμενη κίνηση της Εθνικής. Η προσέγγιση προς την Αlpha Βank δείχνει ξεκάθαρα ότι η μεγαλύτερη ελληνική τράπεζα θέλει να παίξει καταλυτικό ρόλο στις εξελίξεις. Ετσι, η αγορά περιμένει με αγωνία τα νέα βήματα των στελεχών του Μεγάρου Καρατζά. Ενα σενάριο κάνει λόγο για προσέγγιση της Εurobank, καθώς αυτή έχει αντίστοιχο μέγεθος με την Αlpha Βank. Αλλοι, πάλι, μιλάνε για νέα προσπάθεια συγχώνευσης με την Αlpha, με αφορμή τη γενική συνέλευση των μετόχων της, κάτι όμως που δεν θεωρείται πολύ πιθανό.

Κάποιο άλλο σενάριο που κυκλοφορεί αναφέρεται σε τριπλή συγχώνευση ανάμεσα στην Εθνική, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο και την ΑΤΕΒank για τη δημιουργία ενός «κρατικού πρωταθλητή». Σενάριο που όμως προσκρούει στις επιθυμίες της τρόικας που θέλει αποκρατικοποιήσεις τραπεζών.

Σε κάθε περίπτωση, όποια και να είναι η κίνηση της Εθνικής, είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσει τσουνάμι ανακατατάξεων όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε όλη την τραπεζική αγορά των Βαλκανίων.

Ο ρόλος των ξένων
Παράλληλα, με αμείωτο ενδιαφέρον παρακολουθούν τις εξελίξεις στην ελληνική αγορά μια σειρά από ξένοι τραπεζίτες. Με δεδομένο ότι οι χρηματιστηριακές αποτιμήσεις των ελληνικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων έχουν μειωθεί κατακόρυφα, πολλοί είναι εκείνοι που εκτιμούν ότι η εγχώρια αγορά κρύβει σημαντικές ευκαιρίες. Ειδικά για τις ξένες τράπεζες που δεν έχουν παρουσία στα Βαλκάνια, τα δίκτυα των ελληνικών τραπεζών στη Νέα Ευρώπη αποτελούν σημαντικό δέλεαρ.

Εντούτοις, όπως αναφέρουν αναλυτές και τραπεζίτες, οι όποιες κινήσεις αναμένεται να γίνουν αφού ξεκαθαρίσει το τοπίο τόσο ως προς την επιμήκυνση του ελληνικού χρέους όσο και ως προς το ενδεχόμενο «κουρέματος» των ελληνικών ομολόγων. Και αυτό γιατί οι ξένοι θέλουν να αποκτήσουν όσο το δυνατόν πιο καθαρά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Οι κορυφαίοι τραπεζίτες μετρούν τις δυνάμεις τους αναζητώντας περιθώρια συνεργασίας- φιλικής ή λιγότερο φιλικής- με άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα

Τα θετικά των ντιλ…

Οικονομίες κλίμακας, σημαντικές συνέργειες, πιο εύκολη και ταχύτερη πρόσβαση στις διεθνείς αγορές και βελτιωμένη παρουσία στα Βαλκάνια είναι τα πλεονεκτήματα που θα φέρει μια συγχώνευση μεταξύ ελληνικών τραπεζών, όπως τουλάχιστον υποστηρίζουν οι θιασώτες του εγχειρήματος.

Η δημιουργία ενός «εθνικού πρωταθλητή» θα βελτιώσει κατακόρυφα τη θέση του στην ευρωπαϊκή τραπεζική κατάταξη, επιτρέποντας πλέον την πρόσβαση στη διατραπεζική αγορά. Αυτό σημαίνει ότι η νέα τράπεζα θα μπορεί να δανείζεται και να εκδίδει ομόλογα με ρεαλιστικά επιτόκια, τροφοδοτώντας παράλληλα με ρευστότητα την αγορά.

Παράλληλα, σημαντικές συνέργειες θα προκύψουν και εκτός Ελλάδας, καθώς τα μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα διαθέτουν αξιόλογο δίκτυο θυγατρικών στα Βαλκάνια. Ενώνοντας εκεί τις δυνάμεις τους, θα μπορούν να διεκδικήσουν σημαντικότερα μερίδια και καλύτερη παρουσία στις εκεί αγορές.


… και τα αγκάθια

Ο δρόμος για τη συγχώνευση δύο μεγάλων ελληνικών τραπεζών δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα, σύμφωνα με εκείνους που αντιτίθενται στους τραπεζικούς γάμους. Υπάρχουν μια σειρά από σημαντικά προβλήματα, τα οποία καλούνται να λύσουν όσοι επιλέξουν τον δρόμο της σύμπλευσης.

Το πρώτο έχει να κάνει με την επικάλυψη του δικτύου των καταστημάτων και το πλεονάζον προσωπικό.

Μια υπερ-τράπεζα με 800 καταστήματα και 15.000 έως 20.000 υπαλλήλους μόνο στην Ελλάδα δεν μπορεί να επιτύχει τις επιδιωκόμενες οικονομίες κλίμακας. Θα χρειαστεί λοιπόν ένα σημαντικό πρόγραμμα μείωσης ή μετεγκατάστασης καταστημάτων καθώς και μπαράζ απολύσεων ή/και μια γενναία εθελουσία έξοδο.

Κινήσεις δηλαδή που περιλαμβάνουν υψηλό οικονομικό και κοινωνικό κόστος.

Παράλληλα, με τη συγχώνευση δύο μεγάλων ελληνικών τραπεζών διπλασιάζεται η εξάρτηση από τη βραχυπρόθεσμη ρευστότητα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Με δεδομένο μάλιστα ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα οφείλει στην ΕΚΤ περίπου 95 δισ. ευρώ, θα χρειαστούν αρκετές επιτυχημένες κινήσεις χρηματοδότησης από τις αγορές ώσπου η ενιαία τράπεζα να απεμπλακεί από την εξάρτηση αυτή.

Τέλος, οι ελληνικές τράπεζες οφείλουν στο Δημόσιο συνολικά 5 δισ.

ευρώ σε προνομιούχες μετοχές, οι οποίες προέκυψαν από το πακέτο βοήθειας των 28 δισ. ευρώ που έλαβαν. Αυτό σημαίνει ότι, για να ολοκληρωθεί η όποια συγχώνευση ή εξαγορά, τα εμπλεκόμενα μέρη θα πρέπει να αποπληρώσουν το ποσό που τους αναλογεί, προχωρώντας ενδεχομένως σε κάποια αύξηση μετοχικού κεφαλαίου.