Ενας γιατρός για την Υγεία

Επιµελής µαθητής από παιδί και κουλ τύπος, πάντα ήθελε να ασχοληθεί µε τα οικονοµικά. Αλλά ο πατέρας του τον προέτρεψε να γίνει γιατρός. Τον άκουσε, αλλά δεν έχασε τον αρχικό στόχο. Καθηγητής της Πολιτικής της
Υγείας και φίλος του Γιώργου Παπανδρέου, επέλεξε ναγυρίσει στην Ελλάδα για να συµβάλει στον εξορθολογισµό του ΕΣΥ. Επειδή το επιτάσσει το Μνηµόνιο; Επειδή το χρειάζεται η χώρα.

Ο πατέρας του Ηλία Μόσιαλου, εκπαιδευτικός το επάγγελµα, ήταν παλιός ΕΠΟΝΊτης, τα µετεµφυλιακά χρόνια είχε φυλακιστεί στο Γεντί Κουλέ και δεν ήταν µεγάλη παρηγοριά για εκείνον το ότι είχε µοιραστεί το κελίτου, για αρκετό διάστηµα, µε τον ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη. Ισα ίσα. Στη διάρκεια της χούντας, ζούσε µε µια µόνιµη απειλή: κι αν µε συλλάβουν ξανά για τις ιδέες µου; Οι φόβοι του, µοιραία, καθρεφτίζονταν στα παιδιά του – είχεδύο αγόρια. Ο µεγάλος, ο Ηλίας, στις αρχές του 1970 µαθητής του ∆ηµοτικού, ήταν σε θέση να καταλαβαίνει το κλίµα γενικευµένης φοβίας που, επηρεάζοντας τηνοικογένειά του, επηρέαζε και τη δική του ζωή.

Από τα δύσκολα εκείνα χρόνια,ο Ηλίας Μόσιαλος έµαθε ότι κάθε επιλογή έχει και το τίµηµά της. Εµαθε ακόµα να είναι καρτερικός και ήρεµος. Οσοι τον ξέρουν καλά µιλάνε για τον σούπερ κουλ, που προσπαθεί κάθεφορά να ενορχηστρώνει λογικά επιχειρήµατα προκειµένου να πείσει τους συνοµιλητές του.

Για νααντλείςεπιχειρήµατα για οτιδήποτε, ωστόσο, χρειάζεται να έχεις κατακτήσει τη γνώση, τουλάχιστον τους τοµείς της που σε ενδιαφέρουν. Αλλάο Ηλίας Μόσιαλος ήταν φανατικό παιδί για γράµµατα. Πρώτος µαθητής στα Τρίκαλα, όπου µεγάλωσε,βρέθηκε εύκολα στην Ιατρική – ενώ ταυτόχρονα, πολιτικοποιηµένος, εντάχθηκε στον Ρήγα Φεραίο,τη Νεολαίατου ευρωκοµµουνιστικού τότε ΚΚΕ Εσωτερικού. Αποφοίτησε µε άριστα και από την Ιατρική και από την οργάνωση, γύρω στα 1980 – αν και στην οργάνωση ήταν περισσότερο θεωρητικός αλλά χρωστούσε εργαστήρια, δηλαδή αφισοκολλήσεις. Συνέχισε και µε άλλες σπουδές: Πολιτικές Επιστήµεςστην Αθήνα, Πολιτική και Οικονοµία της Υγείας στην LSE (London School of Economics) ενώ στη συνέχεια ακολούθησε ακαδηµαϊκή καριέρα. Η πορεία του είναι συνυφασµένη µε τα πάθη του, την υγεία, την οικονοµία και την πολιτική. ∆ιετέλεσε στέλεχοςτου Παγκόσµιου Οργανισµού Υγείας, συνεργάστηκε µε την Παγκόσµια Τράπεζας καιτην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, εργάστηκε για λογαριασµό πολλών κυβερνήσεων σε όλον τον κόσµο και, γενικώς, απολάµβανε το κύρος ενός τεχνοκράτη που έσπευδε να βοηθήσει όπου έκρινε ότι άξιζε τον κόπο. Στα 1980 γνώρισε τον Γιώργο Παπανδρέου, µετά το 1996 συνεργάστηκαν στενότερα. Λίγο πριν από τις τελευταίες εκλογές τον υπολόγιζε στα πρόσωπα που µπορούσαν να τον πλαισιώσουν, να τον συµβουλεύουν και να αναλάβουν ορισµένες δύσκολες µεταρρυθµιστικές αποστολές. ΣΤΗ ΒΟΎΛΗ. Παρ’ ότι επελέγη υποψήφιος στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας τουΠΑΣΟΚ στιςτελευταίες εκλογές, ο Ηλίας Μόσιαλος δεν πήρε πολιτική θέση αλλά συνέχισε να εισηγείται µεταρρυθµιστικές προτάσεις στον Πρωθυπουργό, ήταν άλλωστε ο πρώτος που έθεσε το θέµα του σκανδάλου µε τις δαπάνες της υγείας. Παρέµεινε στη Βουλή, ξένος εν πολλοίς µε την κυρίαρχη νοοτροπία του «µέσου πολιτικού». ∆εν δέχτηκεφρουρά, κρατικό αυτοκίνητο, ακόµα και το κινητό του τηλέφωνο το πληρώνει ο ίδιος. ∆εν µπήκε σε οµάδες, όταν χρειάστηκε επεξεργάστηκε και υπεράσπισε λεπτοµέρειες της κυβερνητικής πολιτικής γιατην υγείακαι, στο µεταξύ, κάποια στιγµή, ανέλαβενα αναδιαρθρώσειτη δεξαµενήσκέψης του ΠΑΣΟΚ, το ΙΣΤΑΜΕ – Ανδρέας Παπανδρέου.Παρεµβατικός, ανακατεύθυνετις παρεµβάσεις του Ινστιτούτου σε ζητήµατα που απασχολούν το σύγχρονο γίγνεσθαι της ευρωπαϊκής Σοσιαλδηµοκρατίας. Εκτός από σεµινάρια και διαλέξεις έχει ξεκινήσει και εκδόσεις, µεταξύ άλλων κυκλοφόρησαν κείµενα και στοχαστών όπως ο Χάµπερµας ή ο Τόνι Τζαντ.

Στο µεταξύ, ενόψει των νέων σοβαρών µεταρρυθµίσεων που σχεδιάζονται, ο Ηλίας Μόσιαλος εκλήθη ακόµα µίαφορά να βγάλει τακάστανα από τη φωτιά. Πριν απόλίγες ηµέρες, ηκυβέρνηση τονόρισε επικεφαλής µιας ανεξάρτητης επιτροπής ειδικών της υγείας, µιας «επιτροπήςσοφών» όπως βαφτίστηκε από τη δηµοσιογραφική κοινή γλώσσα. Στόχος, η εξειδίκευση των προβληµάτων και η εκπόνηση λύσεων που θα αντέχουν.

Η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση πιέζεται από τον χρόνο. Η µεταρρύθµιση στην υγεία, όπως έχει καθοριστεί και στο Μνηµόνιο πουέχει υπογράψει ηχώρα µε την τρόικα, επείγει. Αλλά ο Ηλίας Μόσιαλος τονίζει ότι τα πράγµατα στην υγεία είναι άρρωστα και θα έπρεπε να αλλάξουν, ούτως ή άλλως. «Στην Ελλάδα, κάθεχρόνο ξοδεύουµε όλο και περισσότερα για την υγεία, ενώ επιτυγχάνουµε όλο και λιγότερα», λέει. Ο υπουργός ΥγείαςΑνδρέας Λοβέρδος τον επιβεβαιώνει. Ενδεικτική είναι η δήλωσή του ότι ντρέπεται ως υπουργός στις συσκέψεις του ΟΟΣΑ όπου συµµετέχει. Είναι ο φτωχός συγγενής. Οταν οι συνάδελφοί του µιλούν για πρόληψη, ο ίδιος αναζητεί τρόπουςµηχανοργάνωσης των αποθηκών και ασχολείται µε τη λεηλασία νοσοκοµειακού υλικού,το πλήθοςτων άχρηστων εξετάσεων και την κατευθυνόµενη συνταγογραφία. Αλλά αυτά ήρθε να πολεµήσει ο Μόσιαλος. Αυτά κι άλλα πολλά.

οι ΔΈΙΚΤΈΣ. Η απλοϊκότητα δεν ταιριάζειστον Ηλία Μόσιαλο. Η συνθετότητα των πραγµάτων ίσως να µην είναι εύληπτη, αλλά είναι αναγκαία προκειµένου να µη µένει στηνεπιφάνειαοποιαδήποτε µεταρρύθµιση. «Ιδιαίτερα στον δηµόσιο τοµέα», λέει, «δεν υπάρχει τίποτα που να µηνείναι µετρήσιµο. Και σύµφωνοι, µετρήσιµο µέγεθος είναι η παραγωγικότητα αλλά είναι λάθος να αποσυνδέεται η παραγωγικότητα απότην ποιότηταόσων παράγονται. Γι’αυτό, πραγµατική µεταρρύθµισηθα είναιαυτή που στοχεύει µια ποιοτικά σταθµισµένη παραγωγικότητα. Κι αυτή µπορεί ναεπιτευχθεί όχι µόνο στην υγεία αλλά συνολικά στις υπηρεσίες του ευρύτερου δηµόσιου τοµέα: µε αντίστοιχο τρόπο θα έπρεπε να λειτουργούντα σχολεία, µε αντίστοιχο τρόπο θα έπρεπε να κρίνονται οι δικαστικές αποφάσεις – δεν είναι µόνο πόσες αποφάσεις βγαίνουν, είναι καιτι είδους αποφάσεις είναι».

Η πρότασή του είναι στον αντίποδα της συνολικής λειτουργίας του ελληνικού κράτους. ΟΗλίας Μόσιαλος υπερασπίζεται την ανάληψη πρωτοβουλιών και το ρίσκο που ενέχουν. ∆ηλώνει ενοχληµένος µε την υποταγή στους τύπους. «Στο Ελληνικό ∆ηµόσιο, τυπικός είναι αυτός πουδεν κάνειτίποτα», λέει. Αυτή τη νοοτροπίαπροσπαθεί να την πολεµά. Εξίσου απεχθάνεται την ηθικολογία της πολιτικής. Την αντιπαρέρχεται. ∆εν τον νοιάζει, λέει, τι λέγεται αλλά τι γίνεται. Το δηµόσιοσυµφέρον προάγεται µε έργα, όχι µε λόγια.

ΕΙΠΕ

Καλύτερη υπεράσπιση του δηµόσιου συµφέροντος δεν είναι η ηθικολογία, αλλά η αύξηση της αποτελεσµατικότητας

ΕΙΠAN ΓΙ΄ ΑΥΤΟΝ

Ο κ. Μόσιαλος διαµόρφωσε µια σειρά από προτάσεις τις οποίες ήθελε να συζητά µαζί µου. Και πάντα του έλεγα: “Σε παρακαλώ τώρα, δεν έχει νόηµα να σου πω εγώ”

αν∆ρΕαΣ ΛοΒΕρ∆οΣ, υΠουρΓοΣ υΓΕΙαΣ