Οι ειδικοί συµβουλεύουν
ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ
Συνταξιούχοι που εργάζονται
ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ, ετων 71
Είµαι συνταξιούχος στρατιωτικός, ετών 71, και εργάζοµαι στον ιδιωτικό τοµέα από το 1996 µέχρι σήµερα. Καταβάλλω κανονικά τις εισφορές στο ΙΚΑ (αυξηµένες) και συµπλήρωσα στο τέλος του 2010 δύο χιλιάδες ένσηµα. Μπορεί να µειωθεί η σύνταξή µου εφόσον εξακολουθήσω να εργάζοµαι και από ποια χρονολογία; Με τα δύο χιλιάδες ένσηµα του ΙΚΑ δικαιούµαι συµπληρωµατική ή αυξηµένη σύνταξη και από ποιο φορέα;
Ονέοςασφαλιστικόςνόµοςπροβλέπει ότιοισυνταξιούχοι πουαναλαµβάνουν εργασία ή αυτοαπασχολούνται εφόσον έχουν συµπληρώσει το55ο έτοςτης ηλικίαςτους, υφίστανται περικοπή τηςακαθάριστης κύριας σύνταξής τουςκατάτοµέροςπουυπερβαίνει τα30ηµεροµίσθια ανειδίκευτουεργάτη (περίπου990 ευρώσήµερα) κατά70%. •Ηδιάταξη αυτή γιαόσουςήδηέχουν αναλάβειεργασίαεφαρµόζεταιαπό1-1-2013 και αφορά όσους συνταξιοδοτούνται µε βάση τις διατάξειςτου Κώδικα Πολιτικώνκαι ΣτρατιωτικώνΣυντάξεων, πουεργάζονταιεκτόςτουδηµόσιου ευρύτερου τοµέαή αυτοαπασχολούνται. •Ο νέος ασφαλιστικός νόμος προβλέπει επί σης ότι ο συνταξιούχος που αναλαµβάνει εργασία ή αυτοαπασχολείται, µπορεί να χρησιµοποιήσει τον χρόνο ασφάλισης κατά το διάστηµα τηςπερικοπής της σύνταξηςή καταβολής προσαυξηµένων ή µη εισφορών για την προσαύξηση της σύνταξης από τον φορέα από τον οποίο συνταξιοδοτείται, ή για τη θεµελίωση νέου συνταξιοδοτικού δικαιώµατος από άλλο φορέα, σύµφωνα µε τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις περί διπλοσυνταξιούχων. Αυτό ισχύει και για εσάς.
Μητερα 45 ετων Με ανηλικο παιδι
null Είµαι µητέρα 45 ετών µε ανήλικο παιδί (11 ετών) και έχω 7.000 ένσηµα στο ΙΚΑ, ασφαλισµένη από το 1984. Οι ερωτήσεις µου είναι: Κατοχυρώνω δικαίωµα µειωµένης σύνταξης, παρά το γεγονός ότι δεν έχω συµπληρώσει τα 50 χρόνια; Αν ναι, χρειάζεται να συνεχίσω να δουλεύω έως τα 50 µου; Αν δεν χρειάζεται, ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσω(π.χ. καταµέτρηση ενσήµων από το ΙΚΑ κ.λπ.); Τέλος, παίζει κάποιο ρόλο ότι τα ένσηµά µου είναι βαρέα;
Σύµφωνα µεόσα προβλέπονται στον νέοασφαλιστικόνόµο,εφόσοντο έτος 2010έχετε συµπληρώσει 5.500
ηµέρες ασφάλισηςκαι έχετε ανήλικο παιδί µπορείτενασυνταξιοδοτηθείτεοποτεδήποτε µεπλήρη σύνταξη στο55ο έτοςτης ηλικίας σαςκαι µε µειωµένη στο50ό έτος της ηλικίας σας.∆εν είναιαπαραίτητονα εργαστείτε µέχρι τη συµπλήρωση του 50ού έτους. ∆εν έχει σηµασία ότι τα ένσηµά σας είναιβαρέααφούθασυνταξιοδοτηθείτε ως µητέρα ανήλικου παιδιού.
ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ Στο ικα το ΔΙΑΣΤΗΜΑ 1973-1984
null Είµαι 56 ετών, ασφαλισµένος στο ΙΚΑ το διάστηµα 1973-1984 και στον ΟΑΕΕ (ΤΕΒΕ) το διάστηµα 1986-2010. Εχω συγκεντρώσει 1.950 και 7.500 ένσηµα, αντίστοιχα. Συνολικά, δηλαδή, είναι 9.450 ένσηµα. Αν εξαγοράσω τη στρατιωτική µου θητεία (24 µήνες), µπορώ να βγω στη σύνταξη;
Ακόµη καιαν εξαγοράσετε τηστρατιωτική σας υπηρεσίαδεν συγκεντρώνονται οιπροϋποθέσειςσυνταξιοδότησής σας απότον ΟΑΕΕ, αφούχρειάζεται ηλικία60ετών καιχρόνος ασφάλισης 35ετών, σύµφωνα µε όσα ίσχυανέως τώρα. Μετον νέοασφαλιστικό νόµοµάλιστα τα πράγµατα γίνονται ακόµη πιο δύσκολα, αφού για να συνταξιοδοτηθείτε στα 60 σας πρέπει να συµπληρώσετε 40 χρόνια ασφάλισης, συµπεριλαµβανοµένης της στρατιωτικήςυπηρεσίας την οποία µπορείτε να αναγνωρίσετε µε εξαγορά.
Με 25 ετη ΕΡΓΑΣΙΑΣ (7.650 ΕΝΣΗΜΑ)
null Στις 20-6-2011 γίνοµαι 55 ετών. Με 25 έτη εργασίας (7.650 ένσηµα) έβγαινα σε πρόωρη σύνταξη µε βάση τον νόµο Πετραλιά. Ηθελα να µάθω αν αυτό ισχύει και τώρα και αν θα µπορέσω τη συγκεκριµένη ηµεροµηνία να υποβάλω τα χαρτιά µου για πρόωρη συνταξιοδότηση. Ηµουν εργαζόµενη στον ιδιωτικό τοµέα µε ασφάλιση στο ΙΚΑ και απολύθηκα.
Σύµφωνα µε τον νόµο που ισχύει µέχρι τώρα, µπορούσατενα πάρετεµειωµένη σύνταξη το 2011 µε τησυµπλήρωση του 55ου έτους τηςηλικίας σας, εφόσον έχετεάνω των4.500 ηµερώνασφάλισης, υπότον όροότι κατάτα τελευταία5 έτη έχετεανά 100ηµέρες ασφάλισης.Με τον νέονόµο, το55ο έτοςηλικίας αυξάνεται από1-1-2011 στο56ο καιτο 2012στο 57ο έτος. Ισως όµως, όπως πληροφορούµαι, να δοθεί από το υπουργείο µια τέτοια ερµηνεία, ώστε να γίνεται εφικτήη συνταξιοδότηση στο 55ο έτος.
Συνταξη, ΕΣΤΩ και ΜΕΙΩΜΕΝΗ, απο το ικα
null Παρακαλώ πολύ αν είναι δυνατόν να µε ενηµερώσετε πότε δικαιούµαι σύνταξη, έστω και µειωµένη, από το ΙΚΑ. Εργάζοµαι στη Γενική Τράπεζα από 24-2-1978. Ηµεροµηνία γεννήσεως:
24-11-1955. Παντρεµένος µε τρία παιδιά, από τα οποία το ένα ανήλικο.
∆εν βλέπω να συγκεντρώνετε τις προϋποθέσεις για συνταξιοδότηση από το ΙΚΑ λόγω ηλικίας, γιατί απαιτείται είτε η συµπλήρωσητου 58ουέτους και10.500
ηµέρες ασφάλισης είτε 37 έτη ασφάλισης στο ΙΚΑ χωρίς όριο ηλικίας. Με τον νέο ασφαλιστικό νόµο τα πράγµατα χειροτερεύουν, γιατί και οχρόνος των 10.500 ηµερών ασφάλισης αυξάνεται από 1-1-2011 κατά 300 ηµέρες κάθε χρόνο µέχρι που να φτάσει στις 12.000
και η ηλικία αυξάνεται από 1-1-2012 κατά ένα έτος κάθε χρόνοκαι µέχρι τα60. Σύµφωνα όµως µε την παράγραφο 8 του άρθρου 10 του νέου ασφαλιστικού νόµου (3863/2010), αν το 2011 συµπληρώσετε 10.500 ηµέρες ασφάλισης, θα πάρετε σύνταξη ότανσυµπληρώσετε το 58ο έτος της ηλικίας σας και 10.800 ηµέρες ασφάλισης.
ΣηΜειωΣη: Στις ερωτήσεις σας απαντά ο νοµικός γιάννης γουσέτης
ΓΟΝΙΚΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ
Αφορολόγητη η πρώτη κατοικία παιδιού null Ισχύει ότι η πρώτη κατοικία του παιδιού απαλλάσσεται από τον φόρο γονικής παροχής;
Σύµφωνα µετο άρθρο43 τουΚώδικα ΦορολογίαςΚληρονοµιών,Δωρεών και ΓονικώνΠαροχών, όπωςτροποποιήθηκε µε τον Ν. 3842/2010, σεπερίπτωση απόκτησης µε γονική παροχή πρώτης κατοικίας, δεν υπόκειται σεφόρο ποσό µέχρι 200.000 ευρώ για κάθε ενήλικο άγαµο παιδί.
Αν το παιδί είναι έγγαµο, διαζευγµένο, χήρο ή άγαµοπου έχειτην επιµέλεια δικώντου παιδιών, το ποσό αυτό ανέρχεται σε 250.000
ευρώ και προσαυξάνεται κατά25.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά του και κατά 30.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόµενα παιδιά του.
null Εάν έχουν γίνει στο παρελθόν γονικές παροχές του ίδιου γονέα προς το ίδιο παιδί, συνυπολογίζονται για τον προσδιορισµό του αφορολόγητου ορίου και του φόρου;
Ναι, σύµφωνα µε τον νόµο όλες οι προγενέστερες παροχές (που έχουν γίνει µετά το 1990) αθροίζονται µε την τωρινή και επιβάλλεται ο φόρος που προκύπτει για το σύνολό τους, από τον οποίο αφαιρείται ο φόροςπου είχε τυχόν επιβληθεί αρχικά κατά την προγενέστερη γονική παροχή. Ο συνυπολογισµός τυχόν προγενέστερων γονικών παροχών έχει σηµασία και για τον προσδιορισµό του αφορολόγητου ορίου. Εάν π.χ.
το παιδί έχει ήδη αποκτήσει µε γονική παροχή ένα ακίνητο αξίας 50.000 ευρώκαι τώρα αποκτά ένα άλλο ακίνητο αξίας 80.000 ευρώ, θα καλύπτεταιαπό τοαφορολόγητο καιη δεύτερη αυτή γονική παροχή (αφού 80.000 + 50.000 = 130.000 < 150.000 ευρώ), καθώς και κάθε επόµενη µέχρι και τη συµπλήρωση του αφορολόγητου ορίου.
null Γονικές παροχές χρηµατικών ποσών που γίνονται για την αγορά ή ανέγερση πρώτης κατοικίας φορολογούνται κανονικά µε συντελεστή 10%, όπως ισχύει για τις παροχές χρηµάτων γενικώς;
Με τον πρόσφατο Ν. 3899/2010 επανήλθε σε ισχύ ηεξαίρεση από την αυτοτελή φορολόγηση που είχε καταργηθεί µε τον Ν. 3842/2010 αναφορικά µε τις γονικές παροχές χρηµάτων, οι οποίες γίνονται για την αγοράή την ανέγερση πρώτης κατοικίας. Η φοροαπαλλαγή αφορά γονικές παροχές χρηµατικών ποσών που γίνονται αποκλειστικά για την αγορά ή την ανέγερση πρώτης κατοικίαςαπό ενήλικο,εφόσον το ακίνητο έχει επιφάνεια µέχρι 120 τ.µ. και αξία µέχρι 200.000 ευρώ και αποκτάται κατά πλήρη κυριότητα (όχι ψιλή κυριότητα ή επικαρπία). Αν ηαξία του ακινήτου υπερβαίνει το ποσό των 200.000 ευρώ, παρέχεται απαλλαγή για τη µέχρι του ποσού των 200.000 ευρώ δαπάνη, ενώ αν η επιφάνεια του ακινήτου υπερβαίνει τα 120 τ.µ., παρέχεται απαλλαγή για τη δαπάνη που αντιστοιχεί στην επιφάνεια των 120 τ.µ.Αν συντρέχουνκαι οιδύο ανωτέρω προϋποθέσεις (δαπάνη άνω των 200.000
ευρώ και οικοδοµή άνω των 120 τ.µ.), παρέχεται απαλλαγή για το µικρότερο από τα δύο αυτά ποσά δαπάνης,δηλαδή απαλλάσσεται το µικρότερο κατά περίπτωσηποσό µεταξύ της δαπάνης µέχρι τα 200.000 ευρώκαι της δαπάνης που αντιστοιχεί στην επιφάνεια µέχρι τα 120 τ.µ.
•Επισημαίνεται ότι η απαλλαγήδεν αφορά και την υποχρέωση υποβολής της οικείας φορολογικής δήλωσης. Συνεπώς, θα υποβάλλονται οι οικείες δηλώσεις και θα ζητείται απαλλαγή από τον φόρο για την αναλογία του ποσού που εξαιρείται (200.000 ευρώ ή 120 τ.µ.). •Διευκρινιστικό παράδειγμα: Αν έχουμε αγο ρά διαµερίσµατος150τ.µ.αξίας350.000
ευρώ, οαγοραστής θααπαλλαγεί απότον φόρογονικήςπαροχήςγιααξία200.000
ευρώ, δεδοµένου ότι η αξία που αναλογεί στα 120 τ.µ. (=280.000 ευρώ) υπερβαίνει το ανώτατο απαλλασσόµενο των 200.000 ευρώ.
null Δικαιούµαι την παραπάνω φοροαπαλλαγή για το χρηµατικό ποσό που µου παραχώρησε µε γονική παροχή ο πατέρας µου, ακόµη και αν τυγχάνω απαλλαγής από τον ΦΜΑ για την αγορά του ακινήτου της πρώτης κατοικίας µου;
Ναι. Για τηχορήγηση της απαλλαγής από τον φόρογονικής παροχής δεν εξετάζεται αν σας χορηγήθηκε απαλλαγή απότον φόροµεταβίβασης κατά την αγορά της κατοικίας.
null Η παραπάνω φοροαπαλλαγή ισχύει και για τις γονικές παροχές χρηµάτων που συνιστώνται για την εξόφληση του στεγαστικού δανείου που έχω λάβει από τράπεζα, προκειµένου να προβώ στην αγορά πρώτης κατοικίας;
Οχι. Δεν υπάγονται στην απαλλακτική διάταξη οι γονικές παροχές που συνιστώνται για την εξόφληση δανείου (ή δόσεων αυτού) που είχε λάβει οφορολογούµενος προκειµένου να προβεί στην αγορά/ανέγερση.
null Στις 20-10-2010 αγόρασα µε χρήµατα που µου παραχώρησαν οι γονείς µου ένα διαµέρισµα, που αποτελεί την πρώτη κατοικία µου. Καταλαµβάνεται από τη φοροαπαλλαγή των χρηµατικών γονικών παροχών;
Με βάση τον νέο Ν. 3899/2010, τόσο η δαπάνη για την αγορά/ανέγερση πρώτης κατοικίας όσοκαι ηγονική παροχή για την κάλυψη αυτής πρέπει να πραγµατοποιηθούν στο χρονικόδιάστηµα από 17-12-2010 µέχρικαι 31-12-2012. Εφόσον το σχετικό συµβόλαιο αγοράς ήη γονική παροχήέγινε πριναπό τις17-12-2010, για τα ποσά της γονικής παροχής επιβάλλεται φόρος 10%,ανεξάρτητα από τονχρόνο υποβολής της οικείας δήλωσης (πριν ή µετά τις 17/12/2010). Εποµένως, δεν ισχύει στην περίπτωσή σαςη φοροαπαλλαγή. Ανόµως ηδαπάνη αγοράςκαταβάλλεται τµηµατικά (π.χ. αν έχετε συµφωνήσει εξόφληση του τιµήµατος σε δόσεις), θα απαλλαγούν από τον φόρο µόνο οι γονικές παροχές που θα γίνουν για τηνκάλυψη δαπανών εντόςτου χρονικού διαστήµατος από17/12/2010 µέχρι και 31/12/2012. Για ό,τι πληρώσετε δηλαδή στον πωλητή µέσα στο χρονικό αυτό διάστηµα θα ισχύει η φοροαπαλλαγή.
null Υπό ποιες προϋποθέσεις απαλλάσσεται από το πόθεν έσχες η αγορά ή ανέγερση πρώτης κατοικίας;
Απαλλαγή από το πόθεν έσχες γιατην αγορά ή ανέγερση πρώτης κατοικίας δικαιούστε υπό τις εξής προϋποθέσεις: α) Η δαπάνη να αφορά ακίνητο επιφάνειας µέχρι 120 τ.µ. και αξίας µέχρι 200.000 ευρώ.
β) Η δαπάνη να γίνεται από ενήλικο πουέχειυποχρέωση υποβολήςδήλωσης φόρου εισοδήµατος στην Ελλάδα.
γ) Να αφορά δικαίωµα πλήρους κυριότητας στο ακίνητο και όχι ψιλή κυριότητα ή επικαρπία.
δ) Συγγενικά σαςπρόσωπα, όπως σύζυγος και παιδιά, να µην έχουν δικαίωµα πλήρους κυριότητας, ισόβιαςεπικαρπίας ήοίκησης σε άλλες κατοικίες, των οποίων το άθροισµα ξεπερνάει τα 70 τ.µ. (προσαυξηµένο κατά 20 τ.µ. για καθένα από τα δύο πρώτα παιδιά και κατά 25τ.µ. γιακαθένα από ταυπόλοιπα).
Η σχετικήρύθµιση είναι εξαιρετικού χαρακτήρα και θαισχύσει µέχρι 31-12-2012. Σηµειώνεται ότιηαπαλλαγήαπότοπόθεν έσχες σηµαίνει πρακτικά ότι δενχρειάζεται να δικαιολογήσετε την προέλευση των χρηµάτων που δαπανήσατε για την αγορά ή την ανέγερση της κατοικίας σας.
null Αν η δαπάνη αγοράς ή ανέγερσης πρώτης κατοικίας αφορά ακίνητο που η επιφάνειά του υπερβαίνει τα 120 τ.µ. ή η αξία του υπερβαίνει τα 200.000 ευρώ (ή και τα δύο), το πόθεν έσχες θα ισχύει για ολόκληρη τη δαπάνη ή µόνο για το επιπλέον;
Στην περίπτωση αυτή λαµβάνεται υπόψη ως δαπάνη απόκτησης περιουσιακών στοιχείων η επιπλέον του ποσού των 200.000 ευρώ δαπάνη ή το ποσό αγοράς ή τοκόστος ανέγερσης πουαναλογεί στην επιφάνεια πάνω από τα 120τ.µ. Αν συντρέχουν και οι δύο ανωτέρω περιπτώσεις (υπέρβαση και των 200.000 ευρώ και των 120 τ.µ.), τότε λαµβάνεται υπόψη το µεγαλύτερο ποσό µεταξύ της δαπάνης των πάνωτων 200.000
ευρώ και της δαπάνης που αντιστοιχεί στην επιφάνεια πάνω από τα 120 τ.µ. Σύµφωνα µε σχετική εγκύκλιο του υπουργείου Οικονοµικών, για τον υπολογισµό της επιφάνειας της πρώτης κατοικίας δεν λαµβάνεται υπόψη το εµβαδόν εξωστών ή µπαλκονιών ή το ποσοστό που ανήκει στην ιδιοκτησία αυτή σε κοινόχρηστους χώρους.Αντίθετα, λαµβάνεται υπόψη ακέραιη η επιφάνεια των βοηθητικών χώρων που βρίσκονται σε λειτουργική ενότητα µε την κύρια επιφάνεια της πρώτης κατοικίας (αποθήκη, χώρος στάθµευσης, λεβητοστάσιο, αποθήκη καυσίµων,κλιµακοστάσιο κ.λπ.), εφόσον οι χώροι αυτοί δεν είναι κοινόχρηστοι. Επίσης, διευκρινίζεται ότι στην επιφάνεια τηςπρώτης κατοικίας δενπεριλαµβάνεται ο χώρος στάθµευσης στην πυλωτή ή στον ακάλυπτο χώρο του οικοπέδου που είναι παρακολούθηµα της κατοικίας αυτής και δεν έχει ξεχωριστό ποσοστό ιδιοκτησίας στο οικόπεδο.
null Με βάση ποια αξία υπολογίζεται ο φόρος για τα ακίνητα;
Για τον προσδιορισµό της φορολογητέας αξίας των ακινήτων λαµβάνεται υπόψη η αντικειµενική αξία τους.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στις ερωτήσεις σας απαντούν οι νοµικοί Μαριλένα Ζηδιανάκη και Κίµων Σαϊτάκης














