[Πρόσωπα] Ο τελευταίος δικτάτορας

Τον αποκαλούν «τελευταίο δικτάτορα της Ευρώπης».
Και έχει αποφασίσει να µην επιτρέψει στη δηµοκρατία να περάσει τα σύνορα της δηµοκρατίας «του», της Λευκορωσίας.
Σύµφωνα µε τα επίσηµα αποτελέσµατα, ο Αλεξάντερ Λουκασένκο έλαβε το 80% των ψήφων στις προεδρικές εκλογές της Κυριακής, µε αποτέλεσµα να εκλεγεί για τέταρτη φορά πρόεδρος της Λευκορωσίας. ∆εκάδες χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο Μινσκ την Κυριακή το βράδυ για να διαµαρτυρηθούν, προτού τους διαλύσει βίαια η αστυνοµία. Καθώς άρχισαν όµως πάλι οι χιονοπτώσεις, εκείνη η συγκέντρωση αποτελεί πια µια µακρινή ανάµνηση. Και η πρωτεύουσα της Λευκορωσίας, µε τις πλατιές λεωφόρους και τα επιβλητικά κτίρια της σταλινικής εποχής, επέστρεψε στην «οµαλότητα».

Επτά από τους εννιάυποψηφίους που τόλµησαν να θέσουν υποψηφιότητα απέναντι στον Λουκασένκο συνελήφθησαν. Ενας από τους κυριότερους υποψηφίους της αντιπολίτευσης, ο Βλαντίµιρ Νεκλιάγεφ, ξυλοκοπήθηκε άγρια και µεταφέρθηκε στο νοσοκοµείο, απ’ όπου τον απήγαγαν µπράβοι του καθεστώτος, ενώ η γυναίκα του ούρλιαζε.

Συνολικά, έχουν συλληφθεί γύρω στα 700 άτοµα, ανάµεσά τους και µέλη του περίφηµου Ελεύθερου Θεάτρου της Λευκορωσίας.Η Οργάνωση για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη επέκρινε την καταστολή των διαµαρτυριών και ανακοίνωσε ότι η καταµέτρηση των ψήφων ήταν προβληµατική σε πολλές περιοχές. Ο Λουκασένκο απέρριψε όµως αυτές τις καταγγελίες και χαρακτήρισε τα στελέχη της αντιπολίτευσης «λωποδύτες».

Στην εξουσία από το 1994, ο 56χρονος πατέρας τριών παιδιών έχει το παρατσούκλι «Μπάτκα» (µπαµπάς) και αρέσκεται να εκφωνεί πολύωρους λόγους που θυµίζουν Φιντέλ Κάστρο. Μεγάλωσε χωρίς πατέρα, υπηρέτησε στον σοβιετικό στρατό και στη συνέχεια ανέλαβε τη διεύθυνση ενός κολχόζ. Ασχολήθηκε µε την πολιτική µετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης, το 1991. Λέγεται ότι έχει χωρίσει µε την πρώτη του γυναίκα, την Γκαλίνα, ενώ ερωτηµατικά έχει δηµιουργήσει τα τελευταία χρόνια η επιµονή του να παίρνει παντού µαζί του τον µικρό γιο του Νικολάι. Το καθεστώς του επιβιώνει ουσιαστικά χάρις στην παροχή φτηνού πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Μόσχα, παρ’ όλο που οι Ρώσοι έχουν εξοργιστεί από τη συµπεριφορά του τα τελευταία χρόνια και έχουν – προς το παρόν µάταια – αναζητήσει τον διάδοχό του.

Στη Λευκορωσία, ο ιδιωτικός τοµέας αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 25% της οικονοµικής δραστηριότητας. Και πολλές εταιρείες διευθύνονται εµµέσως από αξιωµατούχους. «Ολες οι µεγάλες επιχειρήσεις ανήκουν σε κάποιον ψηλά», σχολιάζει ο πολιτειολόγος Αντρέι Λιαχούς. «Πρόκειται για µια µορφή γραφειοκρατικού καπιταλισµού, όπου συµφέρον των αξιωµατούχων είναι η διατήρηση του καθεστώτος». Ενας από τους λόγους που το σύστηµα αντέχει, είναι η µέριµνα του καθεστώτος για το “κοινωνικό συµβόλαιο”, όπως λένε στο Μινσκ. Οι συντάξεις πληρώνονται στην ώρα τους, τα νοσοκοµεία και τα σχολεία διατηρούν ένα καλό επίπεδο. Στις αρχές του µήνα, ο πρόεδρος αποφάσισε ότι οι φοιτητές µπορούν να µετακινούνται δωρεάν. Η ανάπτυξη όµως που είχε υποσχεθεί, δεν ήρθε.