Παράσταση για έναν ρόλο στις Βρυξέλλες

Η επιµονή της Ανγκελα Μέρκελ και η άρνηση των υπόλοιπων ηγετών να αντιπαρατεθούν µε αυτήν οδήγησαν σε παράταση της κρίσης στην ευρωζώνη, καθώς η Σύνοδος Κορυφής των 27 απλώς επικύρωσε τα γερµανικά σχέδια και αρνήθηκε ουσιαστικά οποιαδήποτε κίνηση στήριξης των ευάλωτων οικονοµιών της Ενωσης.

Οι ηγέτες αποφάσισαν και επισήµως τη σύσταση του µόνιµουµηχανισµού στήριξης αρχήςγενοµένης από το 2013, στον οποίο µια χώρα – µέλος θα προσφεύγει σε ώρα ανάγκης– και θατης επιβάλλονται σε αντάλλαγµα σκληροί όροι ή και αναδιάρθρωση του χρέους της.

Τηνίδιαστιγµή, κοινοτικές πηγές παραδέχονταν ότι το πρόγραµµα που έχει επιβληθεί στην Ελλάδα µε το περίφηµο Μνηµόνιο αποδεικνύεται αναποτελεσµατικό ως προς τον στόχο του– την αποκατάσταση της αξιοπιστίας τηςχώραςστις διεθνείς αγορές και την ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονοµίας, µε παράλληλη µείωση του δηµοσιονοµικού ελλείµµατος.

«Μίλησαν» οι αγορές
Τα αποτελέσµατα τηςαναποφασιστικότητας των ηγετών της Ενωσηςκαι των ολέθριων επιλογών της Γερµανίας φάνηκαν µόλις λίγες ώρες µετά τη λήξη της Συνόδου Κορυφής – οι αγορές εκτόξευσαν στα ύψη τα spreads των χωρών της περιφέρειας, ενώ το κοινό νόµισµα, το ευρώ, έκανεθεαµατική βουτιά προς τα κάτω. ΣτιςΒρυξέλλες θεωρούν ότι αυτή είναι µόνοη αρχή µιας γενικευµένης κρίσης που θα εκδηλωθείµε την είσοδο του νέου χρόνου, καθώς λόγω των εορτών οιαγορές παραµένουν παραδοσιακά υποτονικές. Γι’ αυτό, λένε, θα πρέπει κανείς να λάβει υπόψη του και τις προτάσεις που θα παρουσιάσει τον Ιανουάριο ο Ολι Ρεν, ο αρµόδιος επίτροπος για τα οικονοµικά, στην κατεύθυνση της οικονοµικής ενοποίησης.

«Να επιταχύνετε»
Αµέσωςµετάτη λήξητης Συνόδου Κορυφής εξεδόθη και η έκθεση του ∆ΝΤ, µε την οποία εκταµιεύει το ποσό που του αναλογεί για την τρίτη δόση του δανείου προς την Ελλάδα – κινούµενο στην ίδια κατεύθυνσηµε την Κοµισιόν («καλά τα πάτε, αλλά πρέπει να επιταχύνετε»).

Κοινοτικές πηγές εξέφραζαν έντονο προβληµατισµόγια την περίπτωση της Ελλάδας και τον χειρισµό από µέρους της Ενωσης της ελληνικής οικονοµίας. Οπως εξηγούσαν, έχει πλέον γίνει σαφές και στις αρµόδιες υπηρεσίες της Κοµισιόν αλλά και στους ειδήµονες των αγορών πως ακόµη και αν η ελληνική κυβέρνηση εφαρµόσειτο Μνηµόνιοµε θρησκευτική ευλάβεια τα αποτελέσµατα µπορείνα µην είναι τα επιθυµητά: η Ελλάδα να βρεθεί το 2013 να έχει και υψηλό έλλειµµα και αδυναµία δανεισµού και ύφεση – µε τουςπολίτες να έχουν παράλληλα υποµείνει τα πάνδεινα.

Νέα µέτρα
Οπως τόνιζαν, επισήµως δεν γίνεται καµιά συζήτηση για αναδιάρθρωση τουελληνικού χρέους σε επίπεδοΕυρωπαϊκής Επιτροπής, ούτε έχει κατατεθεί κάποια άλλη σοβαρή πρόταση. Αντ’ αυτού, η υπό τον κ. Ρεν τρόικα έχει συνεχώς πρόσθετες απαιτήσεις όσον αφορά το ελληνικό πρόγραµµα, ελπίζοντας αφενός να λειτουργήσει, αφετέρουνα µην επωµισθεί τοκόστος της αποτυχίας του.

Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελούνοι ρυθµίσειςγια τις εργασιακές σχέσεις. Η ελληνική Βουλή ψήφισετον νόµο που ουσιαστικά επαναφέρει έναν µεσαίωνα στηναγορά εργασίας, αλλάγια την Κοµισιόν δεν είναιεπαρκής, και θα ζητήσει επιπλέον αλλαγές ενόψει της τέταρτηςδόσης του δανείου, παρ’ όλοπου το Μνηµόνιο δεν προβλέπει κάτι τέτοιο. Το ίδιο ισχύει και σε µια σειρά άλλους «γκρίζους» τοµείς, από το άνοιγµα των κλειστών επαγγελµάτων µέχρι το πρόγραµµα των ιδιωτικοποιήσεων.

∆ράση εδώ και τώρα για τον κίνδυνο του ντόµινο
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Κανελλόπουλος

ΠΛΗΘΑΙΝΟΥΝ ΟΙ φωνές κορυφαίων αναλυτών στον διεθνή Τύπο που καλούν τους Ευρωπαίους να αναλάβουν άµεσα δράση προκειµένου να αντιµετωπιστεί ο κίνδυνος ντόµινο στην ευρωζώνη. Μπορεί οι Ευρωπαίοι στη Σύνοδο Κορυφής να αποφάσισαν τη δηµιουργία µόνιµου µηχανισµού σωτηρίας που θα αρχίσει να λειτουργεί από το 2013, αλλά τα προβλήµατα στην ευρωζώνη παραµένουν αφού πιστοληπτικοί οίκοι υποβαθµίζουν ή απειλούν µε υποβαθµίσεις και το κόστος δανεισµού περιφερειακών οικονοµιών όπως η Πορτογαλία και η Ισπανία αυξάνεται απειλώντας µε ντόµινο και άλλες χώρες.

«Περιµένουµε περιπέτειες στην ευρωζώνη µέχρι οι ηγέτες να εκπονήσουν ένα σχέδιο», γράφει στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιµς» ο πρώην επικεφαλής του γραφείων των Βρυξελλών της βρετανικής εφηµερίδας Τόνι Μπάρµπερ, εκφράζοντας την ανησυχία οικονοµολόγων, πολιτικών, επενδυτών και άλλων παραγόντων για το τι µέλλει γενέσθαι µε την κρίση χρέους στη «χώρα του ευρώ».

Ο Μπάρµπερ πιστεύει ότι η Σύνοδος Κορυφής προσέφερε τρία σηµαντικά µαθήµατα: Πρώτον, ότι φαίνεται απίστευτο πως οι δηµιουργοί του ευρώ δεν φαντάστηκαν ποτέ µέχρι τώρα ότι µπορεί να είναι απαραίτητος ένας πανευρωπαϊκός µηχανισµός σωτηρίας ή ένας µηχανισµός αναδιάρθρωσης χρέους. ∆εύτερον, ότι οι ευρωπαίοι ηγέτες θα κάνουν ό,τι είναι απαραίτητο για να σώσουν το ευρώ. Και τρίτον, ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξακολουθούν να µην έχουν δώσει πειστική απάντηση για το τι θα κάνουν όταν αρχίσει να εξαπλώνεται η κρίση, «όπως αναµφισβήτητα θα γίνει στην επόµενη επικίνδυνη φάση».

Οι επιλογέςπου έχουν,πιστεύει ο Μπάρµπερ, είναι πολλές: αύξηση του ποσού (των 750 δισ. ευρώ) του υπάρχοντος ταµείου σωτηρίας, αναδιάρθρωση, έκδοση ευρωοµολόγου, νέες αγορές οµολόγων από ΕΚΤ, συµφωνία µε χώρες εκτός Ε.Ε. όπως η Κίνα για βοήθεια. Εάν οι ηγέτες δεν κάνουν κάτι, δεν µπορούν να παραπονούνται για το τι θα γίνει στη συνέχεια, καταλήγει ο ίδιος.

Τρία σενάρια
Σε εκτεταµένο άρθρο της για τα τρία πιθανά σενάρια στην Ευρώπη, η «Wall Street Journal» εξετάζει τις πιθανότητες που υπάρχουν να δηµιουργηθεί δηµοσιονοµική ένωση, να γίνει αναδιάρθρωση χρέους ή να διαλυθεί η ευρωζώνη (το τελευταίο σενάριο θεωρείται δύσκολο να πραγµατοποιηθεί). Η δηµοσιονοµική ένωση µπορεί να επιτευχθεί – σύµφωνα µε την αµερικανική εφηµερίδα – σε συνδυασµό µε µιας µορφής αναδιάρθρωση χρέους. Σήµερα, καταλήγει, οι αγορές δεν βλέπουν την ευρωζώνη ως µία οντότητα αλλά ως µεµονωµένες χώρες.

H Moody’s
Υπενθυµίζεται ότιτην περασµένη Πέµπτη η Moody’s απείλησε µε νέα υποβάθµιση την Ελλάδα και µία ηµέρα µετά προχώρησε σε πενταπλή υποβάθµιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ιρλανδίας. Η Moody’s έχει απειλήσει να υποβαθµίσει ακόµη και την Ισπανία. Μετά την υποβάθµιση της Ιρλανδίας το ευρώ έκανε βουτιά και έφτασε 1,31 δολ., ενώ το κόστος δανεισµού των περιφερειακών οικονοµιών της ευρωζώνης ιδιαίτερα της Ιρλανδίας αυξήθηκε σηµαντικά.
Αγκάθι η επέκταση των κλαδικών συµφωνιών

ΑΓΚΑΘΙ ΣΤΙΣ σχέσεις της κυβέρνησης µε την τρόικα παραµένει η επέκταση των κλαδικών συµβάσεων εργασίας σε όσες επιχειρήσεις δεν συµµετέχουν στις διαπραγµατεύσεις.

Παρά την ψήφιση του σχετικού νόµου την περασµένη εβδοµάδα, που διατηρεί την επέκταση αυτή και προστατεύει έτσι χιλιάδες εργαζόµενους σε µικρότερες επιχειρήσεις, η τρόικα θεωρεί το θέµα ανοιχτό και διατηρεί το δικαίωµα να ζητήσει την κατάργησή της κατά την επόµενη αξιολόγηση, τον Φεβρουάριο. «Ανεπαρκής νόµος»
Σύµφωνα µε πληροφορίες από Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον, τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και το ∆ιεθνές Νοµισµατικό Ταµείο δεν είναι ικανοποιηµένοι από τη σχετική ρύθµιση, η οποία – υποστηρίζουν – δεν συµβαδίζει µε τα συµφωνηθέντα στο Μνηµόνιο. Καλά ενηµερωµένες πηγές της Κοµισιόν έλεγαν πως ο νόµος είναι «ανεπαρκής» και προσέθεταν ότι η τρόικα θα απαιτήσει ακόµη µια αλλαγή του, ως προϋπόθεση για να εγκριθεί η τέταρτη δόση του δανείου στην Ελλάδα.

∆εν έκλεισε το θέµα
Πηγές του ∆ΝΤ συµφωνούσαν ότι η σχετική συζήτηση θα συνεχιστεί κατά την επόµενη αξιολόγηση από την τρόικα και ότι το θέµα δεν έχει κλείσει οριστικά, παρότι άφηναν να εννοηθεί ότι την αυστηρότερη γραµµή ακολουθούν οι Βρυξέλλες. Κοινοτικοί παράγοντες απέδιδαν αυτή την «αυστηρότητα» της Κοµισιόν στην έλλειψη εµπιστοσύνης στη βούληση της ελληνικής κυβέρνησης, όπως έλεγαν, αλλά και στο γεγονός ότι το Μνηµόνιο δεν αποδίδει καρπούς ούτε στη δηµοσιονοµική προσαρµογή ούτε στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

«Υπάρχει συνεννόηση»
Από την πλευρά της κυβέρνησης, υψηλόβαθµο στέλεχος αναγνώριζε ότι η τρόικα «δεν είναι ενθουσιασµένη µε το τελικό αποτέλεσµα» του νέου νόµου, αλλά προσέθετε ότι τα στελέχη της «αντιλαµβάνονται και τα πολιτικά όρια» που έχει η κυβέρνηση και συµφώνησαν να «κριθεί εκ του αποτελέσµατος» η ρύθµιση. «Υπάρχει συνεννόηση», σηµείωναν µε νόηµα.

Σύµφωνα µε πληροφορίες, ο υπουργός Οικονοµικών κ. Παπακωνσταντίνου είχε αποστείλει για το θέµα αυτό επιστολή στην τρόικα, υποστηρίζοντας ότι το νοµοσχέδιο και οι διατάξεις του για τα εργασιακά ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της.

Ωστόσο, η έκθεση αξιολόγησης του ∆ιεθνούς Νοµισµατικού Ταµείου που συντάχθηκε µετά την επίσκεψη της τρόικας στην Αθήνα τον Νοέµβριο και δόθηκε στη δηµοσιότητα την περασµένη Παρασκευή, αναφέρει ότι οι ελληνικές αρχές σκοπεύουν «να καταργήσουν την υποχρεωτική επέκταση των κλαδικών συµφωνιών σε αυτούς που δεν εκπροσωπούνται στις διαπραγµατεύσεις».

Στην ίδια έκθεση αναφέρεται ότι «οι συζητήσεις συνεχίζονται για την ελαχιστοποίηση των περιορισµών» όσον αφορά την αναµόρφωση του θεσµού των συλλογικών διαπραγµατεύσεων, καθιστώντας έτσι σαφές ότι το θέµα παραµένει ανοιχτό.

Η επόµενη αξιολόγηση, κατά την οποία ενδεχοµένως θα τεθεί εκ νέου το εργασιακόθέµα, είναι προγραµµατισµένη τον Φεβρουάριο.

Ωστόσο, πηγές της τρόικας ανέφεραν ότιαν εγκριθεί νωρίτερα (σ.σ. πιθανώς τον Ιανουάριο) η επιµήκυνση του χρόνου εξόφλησης του δανείου, θα επισπευσθεί – και θα τεθεί προφανώς σε νέα βάση – η επίσκεψη.

Ετσι, ένα µήνα µετά την ψήφισή του, το νοµοσχέδιο για τα εργασιακά ενδέχεται και πάλι να αλλάξει προς το χειρότερο.