Τα Χριστούγεννα παχαίνουν

Πόσο κακό µπορούν να κάνουν τέσσερα µικρά µελοµακάρονα την ηµέρα; Μεγάλο, απαντούν οι ειδικοί, παρουσιάζοντας εντυπωσιακά στοιχεία: εάν ο καταναλωτής αρχίσει να τσιµπολογά καθηµερινά από τις 18 ∆εκεµβρίου έως και την ηµέρα των Φώτων τρία µε τέσσερα µικρά µελοµακάρονα ή κουραµπιεδάκια θα προσθέσει στον οργανισµό του 12.000
θερµίδες! Κι αυτό, όπως εξηγούν οι διατροφολόγοι, είναι µόνον ένα µικρό δείγµα από τις διατροφικές ατασθαλίες των γιορτών.

Η περίοδος των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς αποτελεί αναµφισβήτητα ένα «πάρτι» θερµίδων. Κι αυτό έχει ως αποτέλεσµα η ζυγαριά όσων είναι επιρρεπείς στις λιχουδιές να δείχνει κατά µέσον όρο δύο µετρία κιλά περισσότερα.

Αρκεί κάποιος να πάρει µολύβι και χαρτί και να καταγράψει τις διατροφικές αµαρτίες: ένα κοµµάτι καρυδόπιταέχει 400 θερµίδες, ενώ µίαµερίδα κλασικής χριστουγεννιάτικης γέµισης για τη γαλοπούλα µε κάστανα, ρύζι και κιµά προσθέτει 230-300 θερµίδες.

«Αυτήν την περίοδο η πιθανότητα να βάλει κάποιος βάρος είναι σαφώς µεγαλύτερη. Κι αυτό γιατί στατιστικά είναι λιγότεροι εκείνοι που κάνουν νηστεία πριν από τις γιορτές των Χριστουγέννων, συγκριτικά πάντα µε αυτούς που νηστεύουν τη Μεγάλη Εβδοµάδα. Παράλληλα όµως το κλίµα και το πνεύµα της περιόδου είναι πιο εορταστικό, οπότε ο κόσµος περνά περισσότερο χρόνοµε φίλους, βγαίνει έξω, διοργανώνει βραδιέςστο σπίτι και όλα αυτά συνήθως συνοδεύονται µε φαγητό», τονίζειστα «ΝΕΑ» οκ. Μιχάλης Χουρδάκης, ιατρός -κλινικός διαιτολόγος, επιστηµονικός συνεργάτης του Αριστοτελείου ΠανεπιστήµιουΘεσσαλονίκης. Επιβαρυντικό παράγοντα αποτελεί και το γεγονός ότι πλέον τα χριστουγεννιάτικα πιάτα γίνονται όλοκαι πιο σύνθετα και καθόλου υγιεινά.

Η εορταστική διατροφή. Υδατάνθρακες, πρωτεΐνη και φυσικά λιπαρά είναι τα βασικά µακροθρεπτικά συστατικά που υπάρχουν στη διατροφή κατά τις ηµέρες των γιορτών. «Το αρνητικό είναι πως τόσο η πρωτεΐνη (από το κόκκινο κρέας ή τη γαλοπούλα) όσο και οι υδατάνθρακες (από τα γλυκά, το ψωµί, τηνπατάτα και το ρύζι) συνοδεύονται από αρκετό λίπος. Είναι ενδεικτικό πως στη γαλοπούλα υπάρχει συνήθως πέτσαή συνοδεύεται µε γέµιση, τα παραδοσιακά χριστουγεννιάτικα γλυκίσµατα παρασκευάζονται µε βούτυρο ή µεγάλη ποσότητα λαδιούή οι πατάτες φούρνου µαγειρεύονται µε αρκετό λάδι. Ολα αυτάκαθιστούν το λίπος κύριο “πρωταγωνιστή” του εορταστικού τραπεζιού», εξηγεί η διατροφολόγος Κωσταλένια Καλλιανιώτη.

Οσον αφορά τα µικροθρεπτικά συστατικά – βιταµίνεςκαι µέταλλα – επειδή οι διατροφικές συνήθειεςδιαταράσσονται κατά την περίοδο των γιορτών, «πιθανότατα η πρόσληψη ορισµένωναπό αυτά να µην είναι επαρκής.Κι αυτό εξηγείται καθώς αµελούµε να φάµεφρούτα και τα αντικαθιστούµε µε θερµιδογόνα γλυκίσµατα. Ακόµη όµως και αν προσλαµβάνουµε ορισµένα πολύτιµα θρεπτικά συστατικά, όπως για παράδειγµα σίδηρο από τηγαλοπούλα και τον κιµά της γέµισης ή βιταµίνες από τις σαλάτες µας, αυτά µαγειρεύονται σε συνδυασµό µε λίπος (πέτσα στη γαλοπούλα ή µπέικονστη γέµιση) ή συνοδεύονται από λιπαρές σος», προσθέτει.
Προτιµήστε τα σπιτικά γλυκά και άδεια γαλοπούλα

Χριστούγεννα µε ψάρι καιφακές είναι µία εικόνα µάλλον ασυνήθιστη για τα ελληνικά δεδοµένα. «Είναι γεγονός πως το κρέας κυριαρχεί», λέει ο κ. Χουρδάκης. Ωστόσο, υπάρχουν τρόποι που θα µπορούσαν οι καταναλωτές να εφαρµόσουν έτσι ώστε οιθερµίδες και τα λιπαρά που θα«φορτωθούν» να είναι όσο το δυνατόν λιγότερα.

Μία καλή αρχή, σύµφωνα µε τους διατροφολόγους, είναι η αποφυγή γλυκών του εµπορίου και η παρασκευή σπιτικών. «Κι αυτό γιατί µπορούν να ελεγχθούν καλύτερα τα συστατικά που προσθέτουν καικατ’ επέκταση η ποιότητα και οι θερµίδες. Παράλληλα, όµως, µπορούν να κάνουν µικρές αλλαγές στις συνταγές και να έχουν ένα πιο υγιεινό αποτέλεσµα. Ετσι, για παράδειγµα, να αντικαταστήσουν την άσπρη ζάχαρη µε το µέλι ή µε µαύρη ζάχαρη», συµπληρώνει η κ. Καλλιανιώτη.

Στο δίληµµα «γαλοπούλα ή χοιρινό», οι καταναλωτές θα πρέπει να ακολουθήσουν τηχριστουγεννιάτικη µόδα, αφού τα πουλερικάέχουν λιγότερο λίπος από το κόκκινο κρέας. Και πάλι, όµως, η επιλογή της γαλοπούλας δεν είναι εντελώς… αθώα.«Η γαλοπούλα έχει πολύ χαµηλή περιεκτικότητα λίπους. Ετσι στα 120 γραµµάρια – ένα µέτριοστήθος – έχουµε µόνο 7 γραµµάρια ζωικού λίπους το οποίο αποδίδει 175 θερµίδες. Αν επιθυµούµε να γλιτώσουµε ακόµα περισσότερες θερµίδες καλό θα ήταν να αποφύγουµε το έξτρα βούτυρο ή το έξτρα λάδι, ενώ θαήταν καλό να αφαιρέσουµε την πέτσα και να την ψήσουµε σε ειδική σακούλα ή αλουµινόχαρτο ώστε να κρατήσει την υγρασία της και τους φυσικούς χυµούς της. Υπάρχει, βέβαια, και η πιο υγιεινή πρόταση: να τηβράσουµε πριν την ψήσουµε», λέει ο κλινικός διαιτολόγος – βιολόγος Χάρης ∆ηµοσθενόπουλος.

∆ιατροφική παγίδα
∆ιατροφική παγίδα αποτελεί και η γέµιση της γαλοπούλας. «Ο τρόπος µαγειρέµατος και το τι θα βάλουµε µέσα επηρεάζει το θερµιδικό της φορτίο. Καλό θα ήταν, για να περιορίσουµε τις θερµίδες, να µην επιλέξουµε κιµά ή αλλαντικά, που ανεβάζουν την περιεκτικότητα σε κορεσµένο λίπος και χοληστερίνη», συµπληρώνει.

Στη µάχη, πάντως, µελοµακάρονου – κουραµπιέ, νικητής βγαίνει το πρώτο. Οχι, όµως, γιατί έχει λιγότερες θερµίδες αλλά γιατί περιέχει συστατικά όπως µέλι, ξηρούς καρπούς και ελαιόλαδο, που τοκαθιστούν θρεπτικότερο συγκριτικά µε τον κουραµπιέ.


Αγώνας δρόµου µε δίαιτα και γυµναστήριο

Αγώνα δρόµου αρχίζουν µετά τις γιορτές όσοι έχουν δει τα κιλά τους να… τραβούν την ανηφόρα.

Ωστόσο, αυτό που τονίζουν οι διατροφολόγοι είναι πως δεν είναι λύση οι εξαντλητικές ή «αποτοξινωτικές» δίαιτες, καθώς αφενός όσοι τις κάνουν δεν θα δουν µακροχρόνιο αποτέλεσµα, αφετέρου θα αποδυναµώσουν τον οργανισµό. «Αυτό που θα πρέπει, αντίθετα, να κάνουν είναι να απέχουν από τις τροφές που υπερκατανάλωσαν το προηγούµενο διάστηµα, κυρίως δηλαδή από τα γλυκά και το αλκοόλ. Αλλωστε, ο χρυσός κανόνας των µικρών και συχνών γευµάτων θα πρέπει να εφαρµόζεται και σε αυτή την περίπτωση», δηλώνει η διατροφολόγος κ. Κωσταλένια Καλλιανιώτη.

Παράλληλα, σηµαντικό µέρος της διατροφής θα πρέπει να αποτελούν οι τουλάχιστον πέντε µερίδες φρούτων και λαχανικών την ηµέρα, τα οποία ενδυναµώνουν και παράλληλα παρέχουν πολύτιµα αντιοξειδωτικά συστατικά «που έχουµε τόσο πολύ ανάγκη µετά το πέρας των γιορτών. Ενώ θα πρέπει να επιστρατευθούν και τα τρόφιµα ολικής άλεσης, τα οποία συµβάλλουν στην οµαλοποίηση της λειτουργίας του εντέρου που πιθανόν να έχει διαταραχθεί λόγω της ανισορροπίας του διαιτολογίου των γιορτών. Εάν πάλι η περίοδος των γιορτών ήταν ιδιαίτερα καθιστική, ας αποτελέσουν τα παραπανίσια κιλά ένα κίνητρο για έναρξη γυµναστηρίου ή κάποιου σπορ».