Ζυγίζουν τώρα και το πολιτικό κόστος της λιτότητας

Φθάνοντας αύριο στις Βρυξέλλες για να λάβει µέρος στη ΣύνοδοΚορυφής, ο Γιώργος Παπανδρέου κουβαλά δυο «φορτία» τα οποία, ανάλογα µε αυτόν που τα κοιτά, µπορείνα χαρακτηρισθούν θετικά ή αρνητικά – αλλά πάντως και τα δυο καθοριστικά για τις µελλοντικές εξελίξεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στην ευρωζώνη.

Το ένα είναι η αποδεδειγµένη αποφασιστικότητά του να προχωρήσει στην υλοποίηση των διαρθρωτικών αλλαγών που απαιτεί η τρόικα για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας – περιλαµβαν οµένων εκείνων που«σηκώνουν πολύ νερό» όσοναφορά την αποτελεσµατικότητά τους, όπως είναιοτρόπος προώθησηςτης απελευθέρωσης της αγοράςεργασίας. Το δεύτερο είναι οι έντονες αντιδράσεις, πολιτικές και κοινωνικές,απέναντι στα µέτρα που επιβάλλει το Μνηµόνιο – και οιοποίες µπορεί να µην απειλούν ευθέως την κυβέρνηση Παπανδρέου, υποσκάπτουν όµως σταθεράτην εµπιστοσύνη τωνελλήνων πολιτών στο πολιτικό σύστηµα. Κοινοτικές πηγές, σχολιάζοντας καιτην πρόσφατη έκφραση ικανοποίησης από πλευράς της κ. Μέρκελ για την «πρόοδο» του ελληνικού προγράµµατος,έλεγαν ότι«τα πάντα έχουνδύο όψειςκαι το να υποτιµούµε το ενδεχόµενο πολιτικήςαστάθειαςθα ήταν ολέθριο λάθος». Επισήµαιναν µάλιστα πως η σταθερή απώλεια εµπιστοσύνηςστο πολιτικό σύστηµααπό την έναρξη της κρίσης και της εφαρµογής των άγριων προγραµµάτων λιτότητας είναι κοινό χαρακτηριστικό και στην Ελλάδα και στην Ιρλανδία καιστην Ισπανία. Ο Φέλιξ Ροθτου γνωστού think tank CEPS των Βρυξελλών σε έκθεσήτουπουδηµοσιεύθηκε πρόσφατακάνει χρήση των στοιχείων του πρόσφατου Ευρωβαροµέτρου και υπολογίζει ότι περίπου 70% τωνπολιτών στιςπαραπάνω τρεις χώρες δεν εµπιστεύονται πλέον τα εθνικά κοινοβούλια – µια δραµατική πτώση σε σχέση µε τα στοιχεία του 2008. Αξίζει να σηµειωθεί πως ακριβώς το αντίθετο φαινόµενο παρουσιάζεται στη Γαλλία και τηΓερµανία – όπου στη µεν πρώτη η εµπιστοσύνη των πολιτώνστο πολιτικόσύστηµα παραµένει σταθερή, στη δε δεύτερη έχει αυξηθεί.

Ο κ. Ροθ κάνει ακόµη µια ενδιαφέρουσα παρατήρηση – πως «έχοντας επικεντρωθεί αποκλειστικά και µόνον στο πώς θα αποφύγουµε µια χρεοκοπία ώστε να προστατεύσουµε τον ευρωπαϊκό (στη συγκεκριµένη περίπτωση τον γερµανικό και τον γαλλικό) τραπεζικό τοµέα, οι πολιτικοί έχουνπροκαλέσει σοβαρή ζηµιά στη δηµοκρατικήκαι πολιτική σταθερότητα των χωρών της περιφέρειας…».

Ερχεται έτσινα επιβεβαιώσει τις υποψίες και πληροφορίες που διαρρέουν όλο το τελευταίο διάστηµαπως τοσχέδιο διάσωσης της Ελλάδαςαλλά και ο προσωρινόςµηχανισµόςστήριξης των 750 δισ. δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ένα γαλλογερµανικό σχέδιο για την προστασία των τραπεζών τους, οι οποίες είχαν στα χέρια τους οµόλογα των χωρών της περιφέρειας.

ΣΕ ΓΑΛΛΙΑ, ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Μόνο σε αυτές τις δύο χώρες η εµπιστοσύνη των πολιτών στο πολιτικό σύστηµα παραµένει σταθερή

Στα µέτρα του γαλλογερµανικού άξονα το σχέδιο συµπερασµάτων

ΚΑΤΑ ΤΑ ΦΑΙΝΌΜΕΝΑ, το ίδιο θα συµβεί και στη Σύνοδο Κορυφής την Πέµπτη και την Παρασκευή. Τo σχέδιο των συµπερασµάτων ήδη έχει εκδοθεί, «κοµµένο και ραµµένο» στα γαλλογερµανικά µέτρα. Προβλέπει µια λιτή φράση για την αλλαγή της Συνθήκης, µε βάση την οποία θα συστήνεται ο µόνιµος µηχανισµός – και δεν απαιτεί δηµοψηφίσµατα.

Ο ίδιος ο µηχανισµός θα τεθεί, σύµφωνα µε το χρονοδιάγραµµα, σε εφαρµογή την 1η Ιανουαρίου του 2013. Μία χώρα θα µπορεί να προσφεύγει σε αυτόν αλλά θα υπόκειται σε αυστηρούς όρους. Η βοήθεια θα χορηγείται µε δύο κατηγορίες – λόγω έλλειψης ρευστότητας και λόγω έλλειψης βιωσιµότητας. Στη δεύτερη κατηγορία, το κράτος – µέλος θα πρέπει να διαπραγµατευθεί µε τους πιστωτές του την αναδιάρθρωση του χρέους του. Οι πιστωτές, µε συγκεκριµένη πλειοψηφία (σ.σ.: που θα καθοριστεί το αργότερο σε τρεις µήνες από το Συµβούλιο), θα αποφασίζουν τους όρους αναδιάρθρωσης – εάν χρειάζεται επιµήκυνση αποπληρωµής, µείωση επιτοκίου, «κούρεµα» (hair – cut) ή συνδυασµός των παραπάνω. Η απόφαση της πλειοψηφίας θα δεσµεύει και τη µειοψηφία.

Πράσινο φως για αύξηση ρευστότητας της ΕΚΤ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Κανελλόπουλος

Ο Μπαρόζο
Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ είναι διατεθειµένη να ενισχύσει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα µε περισσότερα κεφάλαια ώστε να ενισχύσει την προσπάθεια της ΕΚΤ να αναχαιτίσει την κρίση χρέους στην ευρωζώνη. Ο πρόεδρος της ΕΚΤ Ζ.-Κ. Τρισέ λίγες µόνο ώρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής ζητά και πάλι τη διεύρυνση του υπάρχοντος ταµείου βοηθείας των 750 δισ. ευρώ καλώντας ουσιαστικά τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να λάβουν εκείνες µέτρα για να αντιµετωπιστεί η κρίση.

«Εάν υπήρχε τέτοιο αίτηµα (αύξησης των κεφαλαίων της ΕΚΤ από την ίδια την τράπεζα), θα το βλέπαµε θετικά», δήλωσε στο Reuters γερµανός αξιωµατούχος που δεν κατονοµάζεται. Η ΕΚΤ το τελευταίο διάστηµα έχει προχωρήσει σε αυξηµένες αγορές κρατικών οµολόγων χωρών όπως η Πορτογαλία και η Ισπανία. Οι ανησυχίες αυξάνονται, αφού το κόστος δανεισµού της Ισπανίας έχει φτάσει σε υψηλάεπίπεδα όπως φάνηκε από τη χθεσινή δηµοπρασία έντοκων γραµµατίων, η Standard & Poor’s απειλεί να υποβαθµίσει το Βέλγιο, ενώ η Πορτογαλία έχει αρχίσει «σαφάρι» στην Κίνα για να πουλήσει οµόλογα.

Υπενθυµίζεται ότι το τελευταίο διάστηµα η ΕΚΤ έχει αυξήσει σηµαντικά τις αγορές οµολόγων χωρών της ευρωζώνης σε µια προσπάθεια να ρίξει το κόστος δανεισµού τους και να µειώσει τον κίνδυνο ντόµινο. Χθες ο πρόεδρος της Κοµισιόν Ζ. Μ. Μπαρόζο απέκλεισε την πιθανότητα να επιτευχθεί συµφωνία για έκδοση ευρωοµολόγου από τη Σύνοδο Κορυφής που αρχίζει αύριο στις Βρυξέλλες.

Η Πορτογαλία θεωρείται ότι είναι η επόµενη χώρα που µπορεί να αναγκαστεί να ζητήσει βοήθεια από την Ε.Ε. και το ∆ΝΤ.

∆εν είναι τυχαίο ότι η Πορτογαλία αναζητά εσπευσµένα ρευστότητα και για τον λόγο αυτό ο πορτογάλος υπουργός Οικονοµικών βρέθηκε στο Πεκίνο σε µια προσπάθεια να πείσει τους Κινέζους να αγοράσουν πορτογαλικά οµόλογα. Ανησυχία όµως υπάρχει και για την Ισπανία. Η Μαδρίτη πούλησε χθες έντοκα γραµµάτια 12µηνης και 18µηνης διάρκειας µε µέσο επιτόκιο 1,45% και 3,72% αντίστοιχα. Τον προηγούµενο µήνα η Ισπανία είχε πληρώσει επιτόκιο 2,36% και 2,66% αντίστοιχα.